KPSS Pusulası — Ana Sayfa

KPSS Tarih · 18. konu · konu anlatımı

Soğuk Savaş Dönemi

Sınavda sorulan 26 kavram · havuzdan 122 çözümlü soru · son güncelleme 20 Eylül 2026

Soğuk Savaş Dönemi, KPSS Tarih'in Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi bölümünde en çok soru üreten konudur ve soru yapısı üç kalıba oturur: bir örgüt, plan ya da doktrinin yılı, kurucuları ve amacı (Truman Doktrini, Marshall Planı, NATO, Varşova Paktı, Kominform-Comecon, Bağdat Paktı-CENTO); bir krizin nedeni ve sonucu (Berlin Ablukası, Kore Savaşı, Süveyş, Macaristan, U-2, Küba); ve kronolojik sıralama ya da "hangisi yer almaz" tipinde eleme soruları. Dördüncü damar Türkiye'dir: Sovyet istekleri, çok partili hayata geçiş, 1946-1950 seçimleri, Kore'ye asker gönderme, NATO üyeliği, Balkan ve Bağdat paktları ve 27 Mayıs 1960.

Puan en çok üç yerde kaybedilir. Birincisi, birbirine karşılık olarak kurulan yapıların eşleştirilmesi: Marshall Planı'nın karşılığı Comecon'dur, NATO'nun karşılığı Varşova Paktı'dır; Varşova Paktı NATO'dan altı yıl sonra, Federal Almanya'nın NATO'ya alınması üzerine kurulmuştur. İkincisi, 1949 yılı: NATO, Comecon, iki Almanya'nın kuruluşu, Çin Halk Cumhuriyeti, Sovyet atom bombası ve Avrupa Konseyi aynı yıldadır ve sıralama sorularının çoğu bu yılın etrafında döner. Üçüncüsü, Türkiye'nin NATO'ya girişinin 1952 olduğu ve Kore'ye asker gönderme kararının NATO'ya değil BM Güvenlik Konseyi'nin çağrısına dayandığıdır.

Aşağıdaki kartlar dönemi kitap sırasına yakın izler: savaş sonrası düzen, Batı ve Doğu bloklarının örgütlenmesi, Asya'daki gelişmeler, Türkiye'de iç ve dış siyaset, 1950'lerin krizleri ve dönemi kapatan Küba Füze Krizi. Her kartın ipucu satırı, o kavramın hangi karıştırma tuzağıyla sorulduğunu söyler.

Sınavda sorulan kavramlar

Her kavramın altında havuzumuzdan o kavramı ölçen gerçek sorular var. Önce kavramı oku, sonra soruyu aç ve çöz.

  1. 1.Yalta ve Potsdam Konferansları (1945)

    Şubat 1945'te Yalta'da Roosevelt, Churchill ve Stalin savaş sonrası düzenin ana hatlarını çizdi: Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması, Birleşmiş Milletler'i kurmak için San Francisco'da konferans toplanması ve 1 Mart 1945'e kadar Mihver'e savaş ilan eden devletlerin BM'ye kurucu üye olabilmesi. Almanya'nın tesliminden sonra 1945 yazında toplanan Potsdam Konferansı'nda (Truman, Stalin, Churchill/Attlee) Almanya'nın silahsızlandırılması, Nazi savaş suçlularının yargılanması ve dört işgal bölgesinin (ABD, İngiltere, Fransa, SSCB) yönetimi kararlaştırıldı; Sovyetler Boğazlar konusunu burada da gündeme getirdi.

    Sınav ipucu: Türkiye'nin 23 Şubat 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmesi Yalta'daki 1 Mart şartına bağlıdır; Potsdam "1945 yazında, Almanya'nın teslim olmasından sonra" ifadesiyle sorulur.

    Soru 32Almanya'nın teslim olmasından sonra 1945 yazında toplanarak savaş sonrası düzenlemeleri görüşen konferans aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Potsdam Konferansı
    2. B)Yalta Konferansı
    3. C)Bandung Konferansı
    4. D)Helsinki Konferansı
    5. E)Cenevre Konferansı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Potsdam Konferansı 1945 yazında ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderlerinin katılımıyla toplanmış ve Almanya'nın işgali ile savaş tazminatları görüşülmüştür. Bandung Konferansı 1955'te Asya-Afrika ülkelerini bir araya getirmiştir; Helsinki süreci ise 1970'lerdeki Yumuşama Dönemi'nin ürünüdür. Yalta Konferansı ise Şubat 1945'te, Almanya henüz teslim olmadan toplanmıştır.

    Kolay · Test 3

    Soru 75Kore Savaşı'nı sona erdiren ateşkesin 1953'te imzalandığı yer ile savaş öncesinde iki Kore'yi ayıran sınır hattı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
    1. A)Cenevre - 17. paralel
    2. B)Yalta - 49. paralel
    3. C)Panmunjom - 38. paralel
    4. D)Potsdam - 38. paralel
    5. E)Panmunjom - 17. paralel
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Kore Savaşı 1953'te Panmunjom'da imzalanan ateşkesle durmuş, sınır büyük ölçüde savaş öncesindeki 38. paralel çevresinde kalmıştır. 17. paralel Vietnam'ın bölünme hattıdır; Yalta ve Potsdam ise 1945'teki savaş sonu konferanslarının toplandığı yerlerdir.

    Orta · Test 5

    Soru 48II. Dünya Savaşı henüz sürerken Şubat 1945'te toplanan ve savaş sonrası düzenin ana hatlarının görüşüldüğü Yalta Konferansı'na katılan devletler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
    1. A)Fransa - İtalya - Sovyetler Birliği
    2. B)İngiltere - Almanya - Japonya
    3. C)Sovyetler Birliği - Çin - Polonya
    4. D)ABD - Türkiye - Yunanistan
    5. E)ABD - İngiltere - Sovyetler Birliği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Şubat 1945'teki Yalta Konferansı'na ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderleri katılmış; savaş sonrası Avrupa'nın durumu ve Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması görüşülmüştür. Almanya ve Japonya konferansta yenilen taraf konumunda olduğundan katılamazdı; Türkiye ise savaşa fiilen girmediği için bu görüşmelerde yer almamıştır.

    Kolay · Test 4

  2. 2.Birleşmiş Milletler (1945), İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (1948) ve Nürnberg

    BM, San Francisco Konferansı'nda hazırlanan antlaşmanın 24 Ekim 1945'te yürürlüğe girmesiyle kuruldu; Türkiye 51 kurucu üyeden biridir. Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin (ABD, SSCB, İngiltere, Fransa, Çin) veto hakkı, Soğuk Savaş boyunca örgütü sık sık kilitledi. 10 Aralık 1948'de Genel Kurul'un kabul ettiği İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi bağlayıcı bir antlaşma değil, ilke bildirgesidir. Nazi yöneticileri 1945-1946'da Nürnberg'de kurulan uluslararası askerî mahkemede yargılandı; kişilerin savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan uluslararası hukuk önünde bireysel olarak sorumlu tutulması ilk kez burada uygulandı.

    Sınav ipucu: Beyanname "kabul edildi", "imzalanan bir antlaşma" değildir; Nürnberg Almanya, Tokyo Mahkemesi Japonya içindir.

    Soru 34Uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla San Francisco'da hazırlanan antlaşmayla kurulan Birleşmiş Milletler'in kuruluş yılı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)1919
    2. B)1939
    3. C)1949
    4. D)1945
    5. E)1955
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Birleşmiş Milletler, II. Dünya Savaşı'nın sona erdiği 1945 yılında kurulmuştur ve Türkiye kurucu üyeleri arasındadır. 1919, Milletler Cemiyeti'nin kurulmasının kararlaştırıldığı Paris Barış Konferansı'nın yılıdır (cemiyet 1920'de kurulmuştur); 1949 ise NATO ile COMECON'un kurulduğu yıl olup Birleşmiş Milletler'in kuruluşuyla ilgili değildir.

    Kolay · Test 3

    Soru 83II. Dünya Savaşı'nın ardından savaş suçlusu olarak görülen Nazi yöneticilerinin yargılandığı mahkemelerin kurulduğu kent aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Lahey
    2. B)Cenevre
    3. C)Nürnberg
    4. D)Viyana
    5. E)Strazburg
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Savaş suçlusu Nazi yöneticileri 1945-1946 yıllarında Almanya'nın Nürnberg kentinde kurulan uluslararası askerî mahkemede yargılanmıştır. Lahey Uluslararası Adalet Divanı'nın, Strazburg ise Avrupa Konseyi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bulunduğu kenttir; bu davalarla ilgileri yoktur.

    Kolay · Test 6

    Soru 108Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 1948'de kabul edilen ve temel hak ve özgürlükleri evrensel ölçüde tanımlayan belge aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Helsinki Nihai Senedi
    2. B)Uluslararası Çalışma Örgütü Bildirisi
    3. C)Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
    4. D)İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
    5. E)Maastricht Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 1948'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nca kabul edilmiştir. Helsinki Nihai Senedi 1975'te Yumuşama Dönemi'nde imzalanmıştır; Maastricht Antlaşması ise 1992'de Avrupa Birliği'nin kuruluşuna ilişkin olup insan hakları bildirgesi niteliği taşımaz.

    Kolay · Test 8

  3. 3.Soğuk Savaş, Demir Perde ve çevreleme siyaseti

    II. Dünya Savaşı'ndan sonra ABD öncülüğündeki Batı Bloku ile SSCB öncülüğündeki Doğu Bloku arasında 1991'e kadar süren gerginliğe, iki süper güç doğrudan savaşmadığı için "soğuk" savaş denir. Rekabet vekâlet savaşları (Kore, Vietnam), nükleer silahlanma yarışı, uzay yarışı ve radyo-film-yayıncılık yoluyla propaganda üzerinden yürüdü; temel ayrım liberal demokrasi ve serbest piyasa ile tek partili komünist yönetim ve planlı ekonomi arasındaydı. Churchill'in 1946'da Fulton'da yaptığı "demir perde" konuşması bölünmeyi adlandırdı; ABD'nin "çevreleme" siyaseti Sovyet nüfuzunun mevcut sınırların ötesine yayılmasını önlemeyi hedefledi ve Truman Doktrini bu siyasetin ilk uygulaması oldu.

    Sınav ipucu: "Sıcak çatışma olmadı" yargısı yalnız ABD-SSCB için doğrudur; Kore ve Vietnam'da bloklar üçüncü ülkeler üzerinden savaştı. Nükleer silahların karşılıklı yok etme gücü "dehşet dengesi" olarak sorulur.

    Soru 16Soğuk Savaş Dönemi'nde ABD ile Sovyetler Birliği doğrudan sıcak çatışmaya girmemiş; rekabet silahlanma yarışı, propaganda ve bölgesel çatışmalar üzerinden sürmüştür. Buna göre bu dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    1. A)Rekabetin farklı alanlara yayıldığı
    2. B)İki süper güç arasında doğrudan büyük bir savaş yaşandığı
    3. C)Bloklar arasındaki güvensizliğin sürdüğü
    4. D)Silahlanmanın hız kazandığı
    5. E)Bölgesel çatışmaların blok rekabetinden etkilendiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Metinde iki süper gücün doğrudan çatışmaya girmediği açıkça belirtildiğinden, aralarında büyük bir savaş yaşandığı yargısı verilen bilgiyle çelişir. Silahlanma yarışı, propaganda ve bölgesel çatışmalar ise dönemin bilinen özellikleridir.

    Zor · Test 2

    Soru 541946'da Fulton'da yaptığı konuşmada Avrupa'nın ortasına bir "demir perde"nin indiğini söyleyerek Sovyet yayılmasına dikkat çeken devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Harry Truman
    2. B)Josef Stalin
    3. C)Charles de Gaulle
    4. D)Winston Churchill
    5. E)Konrad Adenauer
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Demir perde benzetmesi, İngiltere'nin eski başbakanı Winston Churchill'in 1946'da ABD'nin Fulton kentinde yaptığı konuşmayla yaygınlaşmıştır. Truman kendi adıyla anılan doktrini 1947'de açıklamıştır; Stalin ise konuşmanın hedefindeki Sovyet politikasının yürütücüsüdür, dolayısıyla bu uyarıyı yapan taraf olamaz.

    Kolay · Test 4

    Soru 29NATO'nun 1949'da kurulmasından sonra Doğu Bloku ülkeleri de 1955'te askerî nitelikli bir örgüt oluşturmuştur. Bu gelişme Soğuk Savaş açısından hangisini göstermektedir?
    1. A)Bloklaşmanın askerî alanda karşılıklı biçimde derinleştiğini
    2. B)Bloklar arasındaki rekabetin tümüyle sona erdiğini
    3. C)Silahlanma çalışmalarının durdurulduğunu
    4. D)Askerî ittifakların uluslararası hukukça yasaklandığını
    5. E)Avrupa'nın siyasi birliğini tamamladığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Bir blokun askerî örgütlenmesine diğerinin benzer bir örgütle karşılık vermesi, bloklaşmanın askerî alanda karşılıklı olarak derinleştiğini gösterir. Aynı dönemde rekabet sona ermediği gibi silahlanma da hız kazanmıştır.

    Zor · Test 2

  4. 4.Sovyet istekleri ve Missouri'nin gelişi (1945-1946)

    SSCB, Mart 1945'te 1925 tarihli Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması'nı yenilemeyeceğini bildirdi; Haziran 1945'te Molotov, Kars ve Ardahan'ın Sovyetlere bırakılmasını, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin değiştirilmesini ve Boğazlarda Sovyet üssü kurulmasını istedi. Türkiye bu istekleri reddetti ve güvenliğini Batı'da aradı. Nisan 1946'da ABD'nin Missouri zırhlısının, Washington Büyükelçisi Münir Ertegün'ün naaşını getirerek İstanbul'a gelmesi ABD'nin Türkiye'yi yalnız bırakmayacağının göstergesi sayıldı. Bu baskı, Türkiye'nin Truman Doktrini, Marshall Planı ve NATO çizgisinde Batı Bloku'na yönelmesinin ve çok partili hayata geçişin hızlanmasının dış nedenidir.

    Sınav ipucu: Sovyetler Türkiye'den toprak (Kars-Ardahan) ve Boğazlarda üs istedi; "Türkiye'ye Marshall yardımı önerdi" ya da "savaş ilan etti" gibi ifadeler yanlıştır.

    Soru 19Türkiye, II. Dünya Savaşı'nın hemen ardından Boğazlar rejimi ve doğu sınırına ilişkin Sovyet istekleriyle karşılaşmıştır. Bu durumun Türk dış politikasında yol açtığı yönelim aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Tarafsızlığın anayasal ilke durumuna getirilmesi
    2. B)Doğu Bloku'na katılma kararı alınması
    3. C)Bütün askerî antlaşmalardan çekilinmesi
    4. D)Batı Bloku ile güvenlik iş birliğine gidilmesi
    5. E)Milletler Cemiyeti'ne üye olunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Güvenlik kaygısı Türkiye'yi Batı Bloku ile yakınlaşmaya ve NATO üyeliğine yöneltmiştir. Milletler Cemiyeti 1946'da faaliyetine son verdiği için bu tarihten sonra üyelik söz konusu değildir.

    Orta · Test 2

    Soru 24Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker göndermesinin Türk dış politikası bakımından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Boğazlar rejiminin yeniden düzenlenmesi
    2. B)NATO üyeliği sürecinin kolaylaşması
    3. C)Kıbrıs sorununun kesin biçimde çözülmesi
    4. D)Varşova Paktı'na üye olunması
    5. E)Birleşmiş Milletler üyeliğinin sona ermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Kore'de üstlenilen görev, Türkiye'nin Batı ittifakına katkısını göstermiş ve 1952'deki NATO üyeliğini kolaylaştıran etkenler arasında yer almıştır. Boğazlar rejimi 1936 Montrö Sözleşmesi ile belirlendiğinden bu savaşla değişmemiştir.

    Orta · Test 2

    Soru 36II. Dünya Savaşı'nın ardından Türkiye'nin Batı Bloku'na yönelmesinde etkili olan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
    1. A)Sovyetlerin Boğazlarda üs ve toprak istemesi
    2. B)Truman Doktrini'nden yardım alınması
    3. C)Marshall Planı'na dâhil olunması
    4. D)Türkiye'nin Varşova Paktı'na üye olması
    5. E)Kore'ye asker gönderilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Varşova Paktı Doğu Bloku'nun askerî örgütüdür ve Türkiye hiçbir zaman üyesi olmamıştır; bu nedenle Batı'ya yönelişin nedeni sayılamaz. Boğazlara ilişkin Sovyet istekleri, Truman Doktrini ve Marshall Planı yardımları ile Kore'ye asker gönderilmesi ise bu yönelişin somut aşamalarıdır.

    Orta · Test 3

  5. 5.Truman Doktrini (12 Mart 1947)

    İngiltere'nin Yunanistan ve Türkiye'ye desteği sürdüremeyeceğini bildirmesi üzerine ABD Başkanı Truman, Kongre'den Yunanistan'daki komünist gerillalarla mücadele ve Sovyet baskısı altındaki Türkiye'nin savunması için 400 milyon dolarlık yardım istedi; bunun 100 milyon doları Türkiye'ye ayrıldı ve büyük ölçüde askerî malzeme, eğitim ve danışmanlık biçiminde geldi. Doktrin, ABD'nin yalnızcılığı bırakıp özgür halkları silahlı azınlıklara ve dış baskıya karşı destekleme siyasetine geçtiğini ilan eder; çevrelemenin ilk uygulaması ve Soğuk Savaş'ın resmî başlangıcı sayılır. Temmuz 1947'de Türk-Amerikan yardım anlaşması imzalandı.

    Sınav ipucu: Truman: 1947, askerî ağırlıklı, yalnız Türkiye ve Yunanistan; Marshall: 1948, ekonomik, 16 Avrupa ülkesi. "Sovyetler Birliği'ne ekonomik destek" ifadesi doktrinle ilgili yargılarda kesinlikle yanlıştır.

    Soru 121İki savaş arası dönemde Avrupa'nın sorunlarından uzak durmayı tercih eden ABD, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Yunanistan ile Türkiye'ye askerî ve ekonomik yardım kararı almış, Avrupa'nın onarımı için büyük bir kaynak aktarmış ve 1949'da Batı Avrupa devletleriyle daimî bir askerî ittifak kurmuştur. Bu gelişmeler ABD'nin dış politikasında aşağıdakilerden hangisine yöneldiğini gösterir?
    1. A)Yalnızcılığı bırakıp Avrupa'nın güvenliğine kalıcı biçimde taraf olmaya
    2. B)Sömürge edinerek Avrupa kıtasında doğrudan toprak denetimi kurmaya
    3. C)Birleşmiş Milletler üyeliğinden çekilip tek başına hareket etmeye
    4. D)Sovyetler Birliği ile ortak bir güvenlik düzeni oluşturmaya
    5. E)Avrupa'daki askerî varlığına kısa sürede son vermeye
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Metinde sıralanan gelişmeler sırasıyla Truman Doktrini (1947), Marshall Planı (1947) ve NATO'nun kurulmasıdır (1949); üçü birlikte ABD'nin iki savaş arasında izlediği yalnızcılık (izolasyonizm) çizgisini terk ederek Avrupa'nın güvenliğine kalıcı biçimde ortak olduğunu gösterir. D yanlıştır; bu adımların tamamı Sovyetler Birliği'nin yayılmasını sınırlandırmayı hedefleyen çevreleme siyasetinin parçasıdır, ortak güvenlik arayışı değildir. E de yanlıştır; NATO'nun kurulması ABD askerî varlığını sona erdirmek değil, Avrupa'da kalıcı kılmak anlamına gelir. ABD 1945'te Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi olduğundan C de savunulamaz. Cevap A.

    Zor · Test 9

    Soru 1ABD Başkanı tarafından 1947'de açıklanan ve Yunanistan ile Türkiye'ye askerî ve ekonomik yardım yapılmasını öngören doktrin aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Marshall Planı
    2. B)Truman Doktrini
    3. C)Monroe Doktrini
    4. D)Wilson İlkeleri
    5. E)Brejnev Doktrini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Yunanistan ve Türkiye'ye yardımı öngören 1947 tarihli açıklama Truman Doktrini olarak anılır. Marshall Planı 1948'de uygulamaya konulan ekonomik onarım programı, Monroe Doktrini ise 19. yüzyıla ait bir dış politika ilkesi olduğu için doğru yanıt olamaz.

    Kolay · Test 1

    Soru 106Truman Doktrini ile ilgili olarak, I. 1947'de açıklanmıştır. II. Türkiye ve Yunanistan'a yardım öngörmüştür. III. Sovyetler Birliği'ne ekonomik destek sağlamıştır. yargılarından hangileri doğrudur?
    1. A)Yalnız I
    2. B)Yalnız II
    3. C)II ve III
    4. D)I ve II
    5. E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Truman Doktrini 1947'de açıklanmış ve Türkiye ile Yunanistan'a askerî-siyasi yardım öngörmüştür; bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü doktrin Sovyet yayılmasını önlemeyi hedeflediğinden Sovyetler Birliği'ne destek sağlaması düşünülemez.

    Zor · Test 8

  6. 6.Marshall Planı (1947-1948) ve OEEC/OECD

    ABD Dışişleri Bakanı George Marshall'ın Haziran 1947'de açıkladığı Avrupa Kalkınma Programı, savaşın yıktığı Avrupa ekonomilerini onarmak ve yoksulluğun komünizme zemin hazırlamasını önlemek için 1948'den itibaren 16 Batı Avrupa ülkesine ekonomik yardım sağladı; Türkiye de yardım alan ülkeler arasındaydı. Yardımın dağıtımını düzenlemek için Nisan 1948'de kurulan Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü'nün (OEEC) Türkiye kurucu üyesidir; örgüt 1961'de OECD'ye dönüştü. Sovyetler kendi etki alanındaki ülkelerin plana katılmasını yasakladı; sonuç Batı Avrupa'nın ABD'ye ekonomik olarak bağlanması ve kıtanın ekonomik bölünmesinin kesinleşmesi oldu. Türkiye'de yardımlar en çok tarımda makineleşmeye (traktör) yansıdı.

    Sınav ipucu: Doğu Avrupa'nın plana katılmamasının nedeni Sovyet yasağıdır, ekonomik gereksinim duymamaları değil. OEEC'nin devamı OECD'dir, AET değil.

    Soru 79Marshall yardımlarını yürütmek üzere kurulan Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü'nün 1961'de dönüştüğü kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması
    2. B)Uluslararası Para Fonu
    3. C)Avrupa Yatırım Bankası
    4. D)Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı
    5. E)Uluslararası Çalışma Örgütü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü 1961'de kapsamı genişletilerek Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı'na (OECD) dönüşmüştür. Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması 1947'de imzalanan çok taraflı bir ticaret anlaşmasıdır ve 1995'te Dünya Ticaret Örgütü'ne dönüşmüştür; Uluslararası Para Fonu ise 1944 Bretton Woods düzenlemeleriyle ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla A ve B seçeneklerinin Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü'nün dönüşümüyle bir ilgisi yoktur.

    Kolay · Test 6

    Soru 2II. Dünya Savaşı'ndan ağır biçimde etkilenen Avrupa ülkelerinin ekonomilerinin onarılması amacıyla 1948'de uygulanmaya başlanan yardım programı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Truman Doktrini
    2. B)Varşova Paktı
    3. C)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    4. D)Marshall Planı
    5. E)Atlantik Bildirisi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Avrupa'nın ekonomik onarımını hedefleyen 1948 tarihli program Marshall Planı'dır. Truman Doktrini ağırlıklı olarak güvenlik yardımını düzenlemiş, Varşova Paktı ise 1955'te kurulan askerî bir örgüt olduğu için bu seçenekler uygun değildir.

    Kolay · Test 1

    Soru 6Marshall Planı'na karşılık olarak Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    2. B)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    3. C)Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü
    4. D)Varşova Paktı
    5. E)Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Doğu Bloku'nun ekonomik iş birliği örgütü Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi'dir (COMECON). NATO ve Varşova Paktı askerî örgütler, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ise Batı Avrupa'da kurulan bir bütünleşme adımı olduğu için uygun değildir.

    Orta · Test 1

  7. 7.Kominform (1947) ve Comecon (1949)

    Doğu Bloku, Batı'nın her adımına simetrik bir yapıyla karşılık verdi. Truman Doktrini ve Marshall Planı'na tepki olarak 1947 sonbaharında kurulan Kominform (Komünist Enformasyon Bürosu), Avrupa komünist partilerinin eylemlerini Moskova çizgisinde koordine eden siyasi bir organdı; Stalin'le anlaşmazlığa düşen Yugoslavya 1948'de bu örgütten çıkarıldı ve büro 1956'da dağıtıldı. Marshall Planı'nın ekonomik karşılığı ise Ocak 1949'da Moskova'da kurulan Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi (Comecon) oldu: SSCB ile Doğu Avrupa ülkeleri arasında planlı ekonomik iş birliği ve ticaret düzenlemesi; sonradan Doğu Almanya, Moğolistan, Küba ve Vietnam da katıldı. Comecon 1991'de sona erdi.

    Sınav ipucu: Eşleştirme: Marshall Planı ↔ Comecon (ekonomik), NATO ↔ Varşova Paktı (askerî), Kominform ↔ ideolojik-siyasi koordinasyon. "Comecon NATO'ya karşılık kuruldu" yanlıştır.

    Soru 78Aşağıdaki örgüt-amaç eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
    1. A)NATO - Batı Bloku'nun ortak savunmasını sağlamak
    2. B)COMECON - Doğu Bloku'nda ekonomik iş birliği kurmak
    3. C)Varşova Paktı - Doğu Bloku'nun askerî savunmasını sağlamak
    4. D)Kominform - Batı Avrupa'ya ekonomik yardım yapmak
    5. E)CENTO - Orta Doğu'da güvenlik iş birliği kurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Kominform, komünist partiler arasında eş güdüm sağlayan siyasi-ideolojik bir kuruluştur; Batı Avrupa'ya ekonomik yardım Marshall Planı'nın işidir. Diğer eşleştirmeler doğrudur: NATO ile Varşova Paktı askerî, COMECON ekonomik, CENTO ise bölgesel güvenlik örgütüdür.

    Zor · Test 6

    Soru 6Marshall Planı'na karşılık olarak Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    2. B)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    3. C)Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü
    4. D)Varşova Paktı
    5. E)Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Doğu Bloku'nun ekonomik iş birliği örgütü Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi'dir (COMECON). NATO ve Varşova Paktı askerî örgütler, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ise Batı Avrupa'da kurulan bir bütünleşme adımı olduğu için uygun değildir.

    Orta · Test 1

    Soru 491947'de Sovyetler Birliği öncülüğünde kurulan Kominform'un temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Batı Avrupa ülkelerine ekonomik yardım dağıtmak
    2. B)Sömürge yönetimlerini yeniden kurmak
    3. C)Ortak bir Avrupa parası çıkarmak
    4. D)Komünist partiler arasında eş güdüm sağlamak
    5. E)Üye ülkelerin ordularını dağıtmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Kominform, 1947'de Avrupa'daki komünist partiler arasında eş güdüm sağlamak ve Marshall Planı'na karşı ideolojik bir cephe oluşturmak üzere kurulmuştur. Batı Avrupa'ya ekonomik yardım Marshall Planı'nın işidir; ortak para fikri ise çok daha sonra Avrupa Birliği sürecinde gündeme gelmiştir.

    Orta · Test 4

  8. 8.Berlin Ablukası (1948-1949) ve iki Almanya'nın kuruluşu

    Almanya ve başkenti Berlin dört işgal bölgesine ayrılmıştı; Batı Berlin, Sovyet bölgesinin içinde kalıyordu. Batılıların kendi bölgelerini birleştirip Haziran 1948'de yeni Alman markını dolaşıma sokması üzerine Stalin, Batı Berlin'e giden kara, demir ve su yollarını kesti. ABD ve İngiltere kenti yaklaşık bir yıl boyunca hava köprüsüyle (uçaklarla ikmal) besledi; abluka Mayıs 1949'da kaldırıldı ancak Almanya kalıcı olarak bölündü: Mayıs 1949'da başkenti Bonn olan Federal Almanya Cumhuriyeti, Ekim 1949'da başkenti Doğu Berlin olan Demokratik Almanya Cumhuriyeti kuruldu. Abluka, Batı'yı NATO'yu kurmaya iten olayların başında gelir.

    Sınav ipucu: Ablukayı başlatan "doğrudan gelişme" Batı bölgelerindeki para reformudur; sonucu iki Almanya ve NATO'dur. Abluka (1948-49) ile Berlin Duvarı (1961) farklı olaylardır.

    Soru 37II. Dünya Savaşı'nın ardından Berlin kenti dört işgal bölgesine ayrılmış, kentin batı kesimi Demokratik Almanya toprakları içinde kalmıştır. Bu durumun sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Batı Berlin'in Doğu Bloku içinde ada durumuna gelmesi
    2. B)Berlin'in başkent olma özelliğinden tümüyle çıkarılması
    3. C)Almanya'nın 1949'da birleşik devlet olması
    4. D)Sovyetlerin Berlin'den 1945'te çekilmesi
    5. E)Berlin'in Fransa yönetimine bırakılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Batı Berlin, Demokratik Almanya toprakları içinde Batı Bloku'na ait bir ada konumunda kalmış; bu durum abluka ve duvar gibi krizlerin kaynağı olmuştur. Almanya 1949'da birleşmemiş, tam tersine ikiye ayrılmıştır; kentin tamamının Fransa'ya bırakılması ise hiçbir zaman söz konusu olmamıştır.

    Orta · Test 3

    Soru 42Berlin Ablukası ile ilgili olarak, I. Sovyetler Birliği'nin Batı Berlin'e kara ulaşımını kesmesiyle başlamıştır. II. Batılı devletler kente hava yoluyla ikmal yapmıştır. III. Abluka sonucunda Berlin tümüyle Sovyet yönetimine bırakılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur?
    1. A)I ve II
    2. B)Yalnız I
    3. C)Yalnız III
    4. D)II ve III
    5. E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Abluka Sovyetlerin kara ve demir yolu bağlantılarını kesmesiyle başlamış, Batılı devletler hava köprüsüyle kenti beslemiştir; dolayısıyla I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü abluka 1949'da kaldırılmış ve Batı Berlin Batılı devletlerin denetiminde kalmıştır.

    Zor · Test 3

    Soru 18Almanya'nın savaş sonrasında işgal bölgelerine ayrılması ve 1949'da Federal Almanya ile Demokratik Almanya'nın ayrı devletler olarak ortaya çıkması aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
    1. A)Avrupa'nın iki bloka bölünmesinin
    2. B)Sömürgeciliğin sona ermesinin
    3. C)Avrupa Birliği'nin kurulmasının
    4. D)Berlin Duvarı'nın yıkılmasının
    5. E)Varşova Paktı'nın dağılmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Almanya'nın ikiye ayrılması, savaş sonrasında Avrupa'nın iki blok arasında bölünmesinin en somut göstergesidir. Berlin Duvarı'nın yıkılması ve Varşova Paktı'nın dağılması 1989-1991 yıllarına ait gelişmeler olduğundan 1949'un nedeni sayılamaz.

    Kolay · Test 2

  9. 9.NATO (4 Nisan 1949)

    Berlin Ablukası ve Çekoslovakya'daki komünist darbe (1948) Batı'yı askerî ittifaka itti. Washington'da imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması'yla 12 kurucu üye (ABD, Kanada, İngiltere, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Danimarka, Norveç, İzlanda, Portekiz) ortak savunma örgütünü kurdu. Antlaşmanın 5. maddesindeki "üyelerden birine saldırı hepsine yapılmış sayılır" ilkesi, olası bir Sovyet saldırısını daha başlamadan caydırmayı amaçlar. Türkiye ile Yunanistan 1952'de, Federal Almanya 1955'te, İspanya 1982'de katıldı. Örgütün merkezi bugün Brüksel'dedir.

    Sınav ipucu: "Kurucu üyeleri arasında yer almaz" sorusunda Türkiye, Yunanistan, Federal Almanya ve İspanya elenir; NATO 1949, Varşova Paktı 1955 (altı yıl fark).

    Soru 41949'da imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması'nda, üyelerden birine yapılacak saldırının tüm üyelere yapılmış sayılacağı ilkesi benimsenmiştir. Bu ilkenin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Üye devletlerin ordularını kaldırmak
    2. B)Üyeler arasındaki ticareti serbestleştirmek
    3. C)Sömürgelerin yeniden paylaşılmasını sağlamak
    4. D)Üyelere karşılıksız ekonomik yardım dağıtmak
    5. E)Üyeler arasında ortak savunma sağlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Ortak savunma ilkesi, saldırı karşısında bütün üyelerin birlikte hareket etmesini öngörerek caydırıcılık kurmayı amaçlar. NATO askerî nitelikli bir savunma örgütü olduğundan ticaretin serbestleştirilmesi ya da orduların kaldırılması gibi amaçlarla ilişkilendirilemez.

    Orta · Test 1

    Soru 31Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün 1949'daki kurucu üyeleri arasında yer almaz?
    1. A)ABD
    2. B)Türkiye
    3. C)Fransa
    4. D)İngiltere
    5. E)Kanada
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Türkiye NATO'ya kuruluşta değil, 1952'de Yunanistan ile birlikte katılmıştır. ABD, Fransa, İngiltere ve Kanada ise 1949'da Washington'da imzalanan antlaşmanın kurucu üyeleri arasındadır.

    Orta · Test 3

    Soru 5Federal Almanya'nın NATO'ya alınması üzerine Doğu Bloku ülkeleri tarafından 1955'te kurulan askerî örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    2. B)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    3. C)Varşova Paktı
    4. D)Avrupa Konseyi
    5. E)Bağdat Paktı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Doğu Bloku ülkeleri 1955'te Varşova Paktı'nı kurarak NATO'ya karşı askerî bir birlik oluşturmuştur. NATO Batı Bloku'nun örgütü, COMECON ise askerî değil ekonomik nitelikli bir kuruluş olduğu için doğru yanıt olamaz.

    Kolay · Test 1

  10. 10.Varşova Paktı (14 Mayıs 1955)

    Paris Antlaşmaları'yla yeniden silahlanmasına izin verilen Federal Almanya'nın Mayıs 1955'te NATO'ya alınması üzerine SSCB, günler içinde Doğu Bloku'nun askerî örgütünü kurdu. Varşova'da imzalanan Dostluk, İş Birliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması'na SSCB, Polonya, Doğu Almanya, Çekoslovakya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan ve Arnavutluk katıldı; Yugoslavya hiçbir zaman üye olmadı, Arnavutluk 1968'de ayrıldı. Örgüt Sovyet komutasında tek bir ordu gibi çalıştı ve 1968'de Çekoslovakya'daki reform hareketini bastırmak için kullanıldı. Doğu Bloku'nun çözülmesiyle 1991'de dağıldı.

    Sınav ipucu: NATO'nun kuruluşuna değil, Federal Almanya'nın NATO'ya girişine tepkidir; "1955'teki üyeleri arasında yer almaz" sorusunda Yugoslavya, Çin, Küba ve Finlandiya elenir.

    Soru 5Federal Almanya'nın NATO'ya alınması üzerine Doğu Bloku ülkeleri tarafından 1955'te kurulan askerî örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    2. B)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    3. C)Varşova Paktı
    4. D)Avrupa Konseyi
    5. E)Bağdat Paktı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Doğu Bloku ülkeleri 1955'te Varşova Paktı'nı kurarak NATO'ya karşı askerî bir birlik oluşturmuştur. NATO Batı Bloku'nun örgütü, COMECON ise askerî değil ekonomik nitelikli bir kuruluş olduğu için doğru yanıt olamaz.

    Kolay · Test 1

    Soru 6Marshall Planı'na karşılık olarak Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik iş birliğini geliştirmek amacıyla oluşturulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    2. B)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    3. C)Avrupa Ekonomik İş Birliği Örgütü
    4. D)Varşova Paktı
    5. E)Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Doğu Bloku'nun ekonomik iş birliği örgütü Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi'dir (COMECON). NATO ve Varşova Paktı askerî örgütler, Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ise Batı Avrupa'da kurulan bir bütünleşme adımı olduğu için uygun değildir.

    Orta · Test 1

    Soru 29NATO'nun 1949'da kurulmasından sonra Doğu Bloku ülkeleri de 1955'te askerî nitelikli bir örgüt oluşturmuştur. Bu gelişme Soğuk Savaş açısından hangisini göstermektedir?
    1. A)Bloklaşmanın askerî alanda karşılıklı biçimde derinleştiğini
    2. B)Bloklar arasındaki rekabetin tümüyle sona erdiğini
    3. C)Silahlanma çalışmalarının durdurulduğunu
    4. D)Askerî ittifakların uluslararası hukukça yasaklandığını
    5. E)Avrupa'nın siyasi birliğini tamamladığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Bir blokun askerî örgütlenmesine diğerinin benzer bir örgütle karşılık vermesi, bloklaşmanın askerî alanda karşılıklı olarak derinleştiğini gösterir. Aynı dönemde rekabet sona ermediği gibi silahlanma da hız kazanmıştır.

    Zor · Test 2

  11. 11.1949: Çin Halk Cumhuriyeti ve Sovyet atom bombası

    Mao Zedong önderliğindeki Çin Komünist Partisi, Çan Kay-şek'in milliyetçi Kuomintang hükûmetine karşı iç savaşı kazandı; 1 Ekim 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti ilan edildi, milliyetçiler Tayvan'a çekildi. BM'deki Çin koltuğunda Tayvan'ın 1971'e kadar oturması Soğuk Savaş'ın çelişkilerindendir. Aynı yılın Ağustos ayında SSCB ilk atom bombasını patlatarak ABD'nin 1945'ten beri süren nükleer tekelini bitirdi; iki gelişme birlikte komünizmin Asya'da güç kazanması ve silahlanma yarışının hidrojen bombasına uzanması sonucunu doğurdu. Çin, Kore Savaşı'nda Kuzey Kore'nin yanında yer aldı; 1960'larda Sovyetlerle arası açıldı.

    Sınav ipucu: 1949 yılı sorusunda listede olması gerekenler: NATO, Comecon, Federal ve Demokratik Almanya, Çin Halk Cumhuriyeti, Sovyet atom bombası, Avrupa Konseyi. Varşova Paktı (1955) ve Kore Savaşı (1950) 1949'da değildir.

    Soru 58Mao Zedong önderliğindeki iç savaşın kazanılmasının ardından Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)1945
    2. B)1947
    3. C)1949
    4. D)1953
    5. E)1955
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Çin Halk Cumhuriyeti 1949'da kurulmuş, böylece Doğu Bloku Asya'da güçlü bir müttefik kazanmıştır. 1947 Truman Doktrini ile Marshall Planı'nın açıklandığı yıldır; 1955 ise Varşova Paktı ile Bandung Konferansı'nın yılıdır, Çin'deki rejim değişikliğiyle ilgili değildir.

    Kolay · Test 4

    Soru 67Sovyetler Birliği'nin 1949'da atom bombası denemesini başarıyla gerçekleştirmesinin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Nükleer silahların tümüyle yasaklanması
    2. B)ABD'nin nükleer çalışmalarını durdurması
    3. C)Soğuk Savaş'ın hemen sona ermesi
    4. D)NATO'nun kurulması düşüncesinden vazgeçilmesi
    5. E)Nükleer alandaki ABD tekelinin sona ermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. 1949'daki deneme, nükleer silaha yalnızca ABD'nin sahip olduğu dönemi kapatmış ve iki kutuplu silahlanma yarışını başlatmıştır. Bu gelişme silahların yasaklanmasına yol açmamış; NATO da aynı yıl kurulduğundan kuruluşundan vazgeçilmesi söz konusu değildir.

    Orta · Test 5

    Soru 84Aşağıdakilerden hangisi 1949 yılında gerçekleşen gelişmeler arasında gösterilemez?
    1. A)NATO'nun kurulması
    2. B)Varşova Paktı'nın kurulması
    3. C)İki Almanya'nın ortaya çıkması
    4. D)Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulması
    5. E)COMECON'un kurulması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Varşova Paktı 1955'te, Batı Almanya'nın NATO'ya alınmasına tepki olarak kurulmuştur; bu nedenle 1949 gelişmeleri arasında sayılamaz. NATO, COMECON, iki Almanya'nın ortaya çıkışı ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu ise 1949'da gerçekleşmiştir.

    Zor · Test 6

  12. 12.Kore Savaşı (1950-1953)

    Japonya'nın tesliminden sonra Kore, 38. paralelden kuzeyde Sovyet, güneyde Amerikan etki alanı olarak ikiye ayrıldı. 25 Haziran 1950'de Kuzey Kore'nin Güney'e saldırması üzerine BM Güvenlik Konseyi askerî müdahale kararı aldı; Sovyetler, Çin koltuğunun Tayvan'da kalmasını protesto ederek Konsey toplantılarını boykot ettiği için veto kullanamadı. BM kuvvetleri Kuzey'i Çin sınırına kadar geri attı, ancak 1950 sonunda Çin Halk Cumhuriyeti'nin büyük bir kuvvetle savaşa girmesi cepheyi yeniden 38. paralel çevresinde dengeledi. Temmuz 1953'te Panmunjom'da imzalanan ateşkes iki Kore'yi yaklaşık eski sınırda bıraktı; barış antlaşması yapılmadı. Savaş, Soğuk Savaş'ın ilk sıcak vekâlet savaşıdır.

    Sınav ipucu: BM'nin müdahale kararı alabilmesinin nedeni Sovyet boykotudur. Sınır: 38. paralel; ateşkes yeri: Panmunjom; Çin'in girişi 1950 sonunda.

    Soru 80Kore Savaşı'nda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin askerî müdahale kararı alabilmesinde etkili olan durum aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Sovyetler Birliği'nin Konsey toplantılarına katılmaması
    2. B)Güvenlik Konseyi'nde veto hakkının bulunmaması
    3. C)Kuzey Kore'nin Birleşmiş Milletler üyesi olması
    4. D)Kararın Genel Kurul'da oy birliğiyle alınması
    5. E)Sovyetler Birliği'nin müdahale kararını desteklemiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Sovyetler Birliği o dönemde Çin'in temsili konusundaki anlaşmazlık nedeniyle Güvenlik Konseyi toplantılarına katılmadığından veto hakkını kullanamamış ve müdahale kararı çıkabilmiştir. Güvenlik Konseyi'nin daimî üyelerinin veto hakkı bulunmaktadır; Sovyetler Birliği ise müdahaleyi desteklememiştir.

    Zor · Test 6

    Soru 75Kore Savaşı'nı sona erdiren ateşkesin 1953'te imzalandığı yer ile savaş öncesinde iki Kore'yi ayıran sınır hattı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
    1. A)Cenevre - 17. paralel
    2. B)Yalta - 49. paralel
    3. C)Panmunjom - 38. paralel
    4. D)Potsdam - 38. paralel
    5. E)Panmunjom - 17. paralel
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Kore Savaşı 1953'te Panmunjom'da imzalanan ateşkesle durmuş, sınır büyük ölçüde savaş öncesindeki 38. paralel çevresinde kalmıştır. 17. paralel Vietnam'ın bölünme hattıdır; Yalta ve Potsdam ise 1945'teki savaş sonu konferanslarının toplandığı yerlerdir.

    Orta · Test 5

    Soru 88Kore Savaşı sürerken 1950 sonunda Kuzey Kore'nin yanında savaşa büyük bir kuvvetle katılan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Japonya
    2. B)Hindistan Cumhuriyeti
    3. C)Yugoslavya
    4. D)Çin Halk Cumhuriyeti
    5. E)Moğolistan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Birleşmiş Milletler kuvvetlerinin kuzeye ilerlemesi üzerine Çin Halk Cumhuriyeti 1950 sonunda büyük bir kuvvetle savaşa katılmış ve cephe yeniden 38. paralel çevresine gerilemiştir. Japonya savaştan yeni çıkmış ve silahsızlandırılmıştır; Hindistan ise bağlantısız çizgisi gereği savaşa taraf olmamıştır.

    Kolay · Test 6

  13. 13.Türkiye'nin Kore'ye asker göndermesi ve NATO üyeliği (1950-1952)

    İlk NATO başvuruları reddedilen Türkiye, BM Güvenlik Konseyi'nin çağrısı üzerine Menderes hükûmetinin Temmuz 1950 kararıyla Kore'ye 4.500 kişilik bir tugay gönderdi; kararın TBMM'ye sunulmadan Bakanlar Kurulu'nca alınması muhalefetçe eleştirildi. Türk Tugayı Kasım 1950'de Kunuri Muharebesi'nde Çin kuşatmasına karşı gösterdiği direnişle uluslararası saygınlık kazandı. Bu katkı Türkiye'nin Batı savunmasına güvenilirliğini kanıtladı ve 1951 Ottawa toplantısındaki davetin ardından 18 Şubat 1952'de Yunanistan'la birlikte NATO üyeliğini getirdi. Böylece Türkiye'nin savunması kolektif güvenlik şemsiyesine girdi; ülke Soğuk Savaş boyunca kesin biçimde Batı Bloku çizgisinde kaldı.

    Sınav ipucu: Asker gönderme kararı BM çağrısına dayanır; 1950'de Türkiye henüz NATO üyesi değildi. "Türkiye tarafsız kaldı / Bağlantısızlara katıldı" ifadeleri Türkiye'nin dış politikası için söylenemez.

    Soru 7Türkiye, 1950-1953 yılları arasındaki Kore Savaşı'na Birleşmiş Milletler kararı doğrultusunda asker göndermiş, 1952'de ise NATO'ya üye olmuştur. Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde hangisi söylenebilir?
    1. A)Tarafsızlık politikasının sürdürüldüğü
    2. B)Doğu Bloku ile ittifak kurulduğu
    3. C)Batı Bloku içinde yer alındığı
    4. D)Askerî ittifaklardan uzak durulduğu
    5. E)Birleşmiş Milletler üyeliğinden ayrılındığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Kore'ye asker gönderilmesi ve NATO üyeliği, Türkiye'nin Soğuk Savaş'ta Batı Bloku içinde konumlandığını gösterir. Aynı dönemde Doğu Bloku ile ittifak kurulmadığı gibi Birleşmiş Milletler üyeliği de sürdürülmüştür.

    Orta · Test 1

    Soru 24Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker göndermesinin Türk dış politikası bakımından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Boğazlar rejiminin yeniden düzenlenmesi
    2. B)NATO üyeliği sürecinin kolaylaşması
    3. C)Kıbrıs sorununun kesin biçimde çözülmesi
    4. D)Varşova Paktı'na üye olunması
    5. E)Birleşmiş Milletler üyeliğinin sona ermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Kore'de üstlenilen görev, Türkiye'nin Batı ittifakına katkısını göstermiş ve 1952'deki NATO üyeliğini kolaylaştıran etkenler arasında yer almıştır. Boğazlar rejimi 1936 Montrö Sözleşmesi ile belirlendiğinden bu savaşla değişmemiştir.

    Orta · Test 2

    Soru 12Türkiye'nin 1950'de Kore'ye asker göndermesi, uluslararası bir örgütün çağrısına dayanmaktadır. Söz konusu karar aşağıdakilerden hangisi tarafından alınmıştır?
    1. A)Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi
    2. B)NATO Konseyi
    3. C)Varşova Paktı Danışma Komitesi
    4. D)Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi
    5. E)Bağdat Paktı Daimî Konseyi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Kore'ye kuvvet gönderilmesi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına dayanmaktadır. Türkiye 1950'de henüz NATO üyesi olmadığından ve Varşova Paktı 1955'te kurulduğundan bu seçenekler doğru olamaz.

    Orta · Test 1

  14. 14.Çok partili hayata geçiş (1945-1946)

    Savaş sonrasında demokrasilerin galip gelmesi, Türkiye'nin BM'ye kurucu üye olması, Sovyet tehdidi karşısında Batı desteğine duyulan ihtiyaç ve savaş yıllarının ekonomik sıkıntılarının (Varlık Vergisi, Millî Korunma Kanunu) biriktirdiği hoşnutsuzluk İnönü'yü çok partili düzene yöneltti. 1945'te Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu tartışmaları sırasında Bayar, Menderes, Köprülü ve Koraltan'ın CHP grubuna verdiği Dörtlü Takrir reddedildi; Temmuz 1945'te Nuri Demirağ'ın kurduğu Millî Kalkınma Partisi bu sürecin ilk partisi oldu. 7 Ocak 1946'da Celal Bayar başkanlığında Demokrat Parti kuruldu; aynı yıl sınıf esasına dayalı dernek kurma yasağı kaldırıldı ve tek dereceli seçim sistemine geçildi.

    Sınav ipucu: Sürecin ilk partisi DP değil Millî Kalkınma Partisi'dir (1945). Terakkiperver (1924) ve Serbest Fırka (1930) bu sürece değil, Atatürk dönemi denemelerine aittir.

    Soru 8Türkiye'de çok partili siyasal hayata geçiş sürecinde 7 Ocak 1946'da kurulan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Millî Kalkınma Partisi
    2. B)Demokrat Parti
    3. C)Serbest Cumhuriyet Fırkası
    4. D)Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
    5. E)Millet Partisi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. 7 Ocak 1946'da Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan tarafından kurulan parti Demokrat Parti'dir. Millî Kalkınma Partisi 18 Temmuz 1945'te Nuri Demirağ tarafından kurulmuş olup çok partili hayata geçiş sürecinin ilk partisidir; Millet Partisi ise 20 Temmuz 1948'de kurulmuştur. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (17 Kasım 1924) ile Serbest Cumhuriyet Fırkası (12 Ağustos 1930) ise tek partili dönem içinde yapılmış, kısa ömürlü olmuş çok partili hayata geçiş denemeleridir; 1946'daki sürece ait değildirler.

    Kolay · Test 1

    Soru 9II. Dünya Savaşı'nın hemen ardından 1945'te kurulan ve çok partili hayata geçiş sürecinin ilk partisi olarak kabul edilen parti aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Demokrat Parti
    2. B)Millet Partisi
    3. C)Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi
    4. D)Hürriyet Partisi
    5. E)Millî Kalkınma Partisi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. 1945'te kurulan Millî Kalkınma Partisi, çok partili hayata geçiş sürecinin ilk partisi sayılır. Demokrat Parti 1946'da kurulduğundan, diğer partiler ise daha sonraki yıllarda ortaya çıktığından doğru yanıt olamaz.

    Orta · Test 1

    Soru 27Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de çok partili siyasal hayata geçiş süreciyle ilgili gelişmeler arasında yer almaz?
    1. A)1945'te Millî Kalkınma Partisi'nin kurulması
    2. B)Milletler Cemiyeti'ne üye olunması
    3. C)1946'da Demokrat Parti'nin kurulması
    4. D)1946 genel seçimlerinin yapılması
    5. E)1950'de iktidarın seçimle el değiştirmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliği 1932'de gerçekleşmiş olup çok partili hayata geçiş süreciyle ilgisi yoktur. Diğer seçenekler 1945-1950 arasında bu sürecin aşamalarını oluşturan gelişmelerdir.

    Zor · Test 2

  15. 15.1946 ve 1950 seçimleri

    DP'nin örgütlenmesini tamamlamasına fırsat vermemek için öne alınan 21 Temmuz 1946 seçimi, tek dereceli ilk çok partili seçimdir; ancak "açık oy, gizli tasnif" usulü ve yargı denetiminin bulunmaması sonuçları tartışmalı kıldı, CHP çoğunluğu korudu. İnönü'nün 12 Temmuz 1947 Beyannamesi iktidar-muhalefet gerginliğini yatıştırdı. 1950'de çıkarılan yeni seçim kanunuyla "gizli oy, açık tasnif" ve yargı denetimi (Yüksek Seçim Kurulu) getirildi; 14 Mayıs 1950 seçimini DP ezici çoğunlukla kazandı. Celal Bayar Cumhurbaşkanı, Adnan Menderes Başbakan oldu; iktidar Türkiye tarihinde ilk kez seçim yoluyla el değiştirdi ("beyaz ihtilal").

    Sınav ipucu: 1946 ↔ açık oy-gizli tasnif; 1950 ↔ gizli oy-açık tasnif. Usul değişikliğinin amacı seçmen üzerindeki baskıyı kaldırıp sayımı denetime açmaktır.

    Soru 10Türkiye'de 1946 genel seçimleri açık oy ve gizli tasnif, 1950 genel seçimleri ise gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılmıştır. Bu değişikliğin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Seçmen sayısını azaltmak
    2. B)Milletvekili sayısını sabitlemek
    3. C)Seçimlerin iki yılda bir yapılmasını sağlamak
    4. D)Seçim sonuçlarının güvenilirliğini artırmak
    5. E)Siyasi parti kurulmasını sınırlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Oyun gizli verilmesi ve sayımın açık yapılması, seçmen iradesinin serbestçe yansımasını ve sonuçların denetlenebilmesini amaçlar. Bu düzenleme seçmen sayısı ya da seçim dönemleriyle ilgili olmadığından diğer seçenekler konuyla bağdaşmaz.

    Zor · Test 1

    Soru 1114 Mayıs 1950'de yapılan genel seçimlerin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki çoğunluk değişmiş ve hükûmet el değiştirmiştir. Bu durum hangisinin göstergesidir?
    1. A)Tek partili düzene geri dönüldüğünün
    2. B)Seçim uygulamasının kaldırıldığının
    3. C)İktidarın seçim yoluyla değişebildiğinin
    4. D)Cumhuriyetin yeni ilan edildiğinin
    5. E)Saltanatın bu tarihte kaldırıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. 1950 seçimleri, iktidarın seçmen tercihiyle barışçıl biçimde el değiştirebildiğini göstermesi bakımından önemlidir. Cumhuriyetin ilanı 1923'te, saltanatın kaldırılması ise 1922'de gerçekleştiğinden bu seçenekler tarih bakımından uyuşmaz.

    Orta · Test 1

    Soru 23Türkiye'de iktidarın ilk kez seçim yoluyla el değiştirdiği genel seçimin yapıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)1945
    2. B)1946
    3. C)1948
    4. D)1954
    5. E)1950
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. İktidarın seçimle el değiştirdiği genel seçim 1950'de yapılmıştır. 1946 çok partili düzendeki ilk genel seçim yılıdır; ancak bu seçimde iktidar değişmemiştir.

    Kolay · Test 2

  16. 16.Avrupa Konseyi (1949) ve Avrupa bütünleşmesi (AKÇT 1951, AET 1957)

    Mayıs 1949'da Londra'da kurulan, merkezi Strazburg'da bulunan Avrupa Konseyi insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanında iş birliği kurumudur; Türkiye 1949'da katıldı, 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni 1954'te onayladı. Ekonomik bütünleşmenin ilk adımı, Schuman Planı'yla 1951'de altı ülkenin (Fransa, Federal Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg) kurduğu Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'dur; aynı altı ülke 1957 Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu (AET) ve EURATOM'u kurdu. Bütünleşmenin temel etkeni savaşın yıkımını onarmak, Fransa-Almanya rekabetini bitirmek ve Sovyet tehdidi karşısında Batı Avrupa'yı güçlendirmekti. Türkiye 1959'da AET'ye ortaklık için başvurdu.

    Sınav ipucu: Avrupa Konseyi (1949, Strazburg, insan hakları), AET (1957, ekonomik topluluk) ve OEEC (1948, Marshall yardımı) ayrı kuruluşlardır; Avrupa Konseyi AB'nin organı değildir.

    Soru 95Batı Avrupa'da ekonomik bütünleşmenin ilk adımı sayılan ve 1951'de kurulan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
    2. B)Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu
    3. C)Avrupa Para Birliği
    4. D)Avrupa Yatırım Bankası
    5. E)Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu 1951'de kurulmuş ve Batı Avrupa bütünleşmesinin ilk kurumsal adımı olmuştur. Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu 1957 Roma Antlaşması ile kurulmuştur; Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı ise 1995'te bu adı aldığından 1951 ile ilişkilendirilemez.

    Kolay · Test 7

    Soru 921957'de imzalanan Roma Antlaşması ile altı Batı Avrupa ülkesi arasında kurulan topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Avrupa Konseyi
    2. B)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    3. C)Avrupa Serbest Ticaret Birliği
    4. D)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    5. E)Avrupa Ekonomik Topluluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Roma Antlaşması 1957'de imzalanmış ve Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun kuruluşunu sağlamıştır. Avrupa Konseyi 1949'da insan hakları ve demokrasi alanında kurulmuştur; Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi ise Doğu Bloku'nun ekonomik örgütü olduğundan Roma Antlaşması'yla ilgisi yoktur.

    Kolay · Test 7

    Soru 1191949'da kurulan ve üye devletler arasında insan hakları, demokrasi ile hukukun üstünlüğü alanlarında iş birliğini amaçlayan Avrupa Konseyi'nin merkezi aşağıdaki kentlerden hangisidir?
    1. A)Brüksel
    2. B)Strazburg
    3. C)Lahey
    4. D)Cenevre
    5. E)Viyana
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Avrupa Konseyi 1949'da Londra Antlaşması ile kurulmuştur ve merkezi Fransa'nın Strazburg kentindedir; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de bu kentte çalışır. Brüksel, NATO ile Avrupa Birliği kurumlarının merkezidir; Avrupa Konseyi ile karıştırılmamalıdır. Lahey, Birleşmiş Milletler'in yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı'nın bulunduğu kenttir. Cenevre ise Dünya Sağlık Örgütü gibi BM uzmanlık kuruluşlarına ev sahipliği yapar. Cevap B.

    Kolay · Test 8

  17. 17.Balkan Paktı (1953)

    Stalin'le 1948'de kopan Yugoslavya'nın Batı'ya yaklaşması, Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya'yı Sovyet tehdidine karşı bir araya getirdi. 28 Şubat 1953'te Ankara'da imzalanan Dostluk ve İş Birliği Antlaşması, Ağustos 1954'te Bled'de askerî ittifaka dönüştürüldü; amaç Balkanlar'da ortak savunma ve NATO üyesi olmayan Yugoslavya'nın Batı savunma sistemine dolaylı olarak bağlanmasıydı. Ancak Stalin'in ölümünden sonra Sovyet-Yugoslav ilişkilerinin düzelmesi ve Kıbrıs sorununun Türk-Yunan ilişkilerini bozması paktı kısa sürede işlevsiz bıraktı.

    Sınav ipucu: 1953 Balkan Paktı (Türkiye-Yunanistan-Yugoslavya, Ankara) ile 1934 Balkan Antantı'nı (Türkiye-Yunanistan-Yugoslavya-Romanya, Atatürk dönemi) karıştırma.

    Soru 561953'te Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan Balkan Paktı'nın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Balkan ülkeleri arasında ortak bir gümrük bölgesi kurmak
    2. B)Üye ülkelerin sınırlarını yeniden çizmek
    3. C)Akdeniz'de ortak sömürge yönetimi kurmak
    4. D)Balkanlarda Sovyet yayılmasına karşı iş birliği kurmak
    5. E)Doğu Bloku'na üye olma şartlarını belirlemek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Balkan Paktı, Sovyet tehdidine karşı bölgesel dayanışma sağlamak amacıyla Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır. Pakt ekonomik bütünleşmeyi değil güvenliği hedeflediğinden gümrük bölgesiyle ilgisi yoktur; üyelerinin Doğu Bloku'na girmesi ise paktın amacına doğrudan aykırıdır.

    Orta · Test 4

    Soru 110Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye'nin izlediği dış politika çizgisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    1. A)Batı Bloku içinde yer almayı tercih ettiği
    2. B)NATO üyeliğine 1952'de Yunanistan ile birlikte kabul edildiği
    3. C)Bağlantısızlar Hareketi'ne kurucu olarak katıldığı
    4. D)Balkan Paktı'na taraf olarak katıldığı
    5. E)Bağdat Paktı'nın kurucuları arasında bulunduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Türkiye Batı Bloku içinde yer aldığından bloklara mesafeli duran Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucuları arasında bulunmamıştır. Türkiye 1952'de NATO'ya katılmış, 1953'te Balkan Paktı'na taraf olmuş ve 1955'te Bağdat Paktı'nın kurucuları arasında yer almıştır.

    Zor · Test 8

    Soru 44Asya ve Afrika ülkelerinin bloklar dışında ortak bir tutum geliştirmek üzere 1955'te bir araya geldiği Bandung Konferansı'nın toplandığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Endonezya
    2. B)Hindistan
    3. C)Mısır
    4. D)Yugoslavya
    5. E)Gana
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Bandung Konferansı 1955'te Endonezya'nın Bandung kentinde toplanmıştır. Hindistan ve Mısır konferansın öncü ülkeleri arasındadır ancak toplantıya ev sahipliği yapmamıştır; Yugoslavya ise Bağlantısızlar Hareketi'nin 1961'deki ilk zirvesine Belgrad'da ev sahipliği yapmıştır.

    Kolay · Test 3

  18. 18.Bağdat Paktı (1955) ve CENTO (1959)

    Orta Doğu'da Sovyet yayılmasını önlemek ve çevreleme kuşağını Türkiye'den Pakistan'a uzatmak amacıyla 24 Şubat 1955'te Türkiye ile Irak arasında imzalanan pakta aynı yıl İngiltere, Pakistan ve İran katıldı; ABD teşvikçisi olmasına rağmen üye olmadı, gözlemci kaldı. Mısır'ın (Nasır) paktı Batı'nın Arap dünyasına müdahalesi sayması Türkiye'nin Arap devletleriyle ilişkilerini gerdi. 1958'de Irak'ta monarşiyi deviren darbeden sonra Irak 1959'da pakttan ayrıldı; örgüt Merkezi Antlaşma Örgütü (CENTO) adını aldı ve merkezi Bağdat'tan Ankara'ya taşındı. 1979 İran Devrimi'yle İran ve Pakistan'ın ayrılması üzerine dağıldı.

    Sınav ipucu: "Katılan devletler arasında yer almaz" sorusunda ABD, Mısır, Suriye ve Suudi Arabistan elenir; Irak'ın ayrılmasıyla ad (CENTO) ve merkez (Ankara) değişti, amaç aynı kaldı.

    Soru 501955'te Türkiye ile Irak arasında imzalanan ve daha sonra İngiltere, Pakistan ile İran'ın da katıldığı Bağdat Paktı'nın kurulmasında etkili olan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Orta Doğu'da Sovyet etkisinin yayılmasını önleme isteği
    2. B)Arap ülkeleri arasında siyasi ve askerî birlik kurma isteği
    3. C)Petrol fiyatlarını ortak biçimde belirleme isteği
    4. D)Süveyş Kanalı'nı Mısır'a devretme isteği
    5. E)Filistin'de yeni bir devlet kurma isteği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Bağdat Paktı, Orta Doğu'yu Sovyet nüfuzuna karşı savunma amacıyla kurulmuş bir güvenlik düzenlemesidir. Petrol fiyatlarının belirlenmesi OPEC'in görev alanına girer; Süveyş Kanalı'nın millileştirilmesi ise 1956'da Mısır'ın tek taraflı kararıyla gündeme gelmiş, paktın kuruluş amacıyla ilgili olmamıştır.

    Orta · Test 4

    Soru 391955'te kurulan Bağdat Paktı'nın, Irak'ın ayrılmasının ardından 1959'da aldığı ad aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü
    2. B)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    3. C)Merkezî Antlaşma Örgütü (CENTO)
    4. D)Avrupa Ekonomik Topluluğu
    5. E)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Irak'ın 1959'da ayrılmasıyla Bağdat Paktı, Merkezî Antlaşma Örgütü (CENTO) adını almıştır. Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü 1954'te ayrı bir bölge için kurulmuştur; Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi ise Doğu Bloku'nun ekonomik örgütü olduğundan Bağdat Paktı'yla ilgisi yoktur.

    Kolay · Test 3

    Soru 115Aşağıdakilerden hangisi Bağdat Paktı'na katılan devletler arasında yer almaz?
    1. A)Türkiye
    2. B)Mısır
    3. C)Irak
    4. D)İran
    5. E)Pakistan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Mısır, Bağdat Paktı'na katılmamış ve bloklara mesafeli duran bağlantısız çizgiyi benimsemiştir. Türkiye ile Irak paktı 1955'te kurmuş, İngiltere'nin yanı sıra İran ve Pakistan da aynı yıl içinde örgüte katılmıştır.

    Orta · Test 8

  19. 19.Bağlantısızlar Hareketi: Bandung (1955) ve Belgrad (1961)

    Sömürge yönetiminden yeni kurtulan Asya-Afrika ülkeleri, Nisan 1955'te Endonezya'nın Bandung kentinde toplanarak bloklardan uzak durma, sömürgeciliğe karşı olma, egemenliğe ve toprak bütünlüğüne saygı, içişlerine karışmama ve barış içinde bir arada yaşama ilkelerini benimsedi. Bu tutum 1961'de Belgrad'da toplanan ilk zirveyle Bağlantısızlar Hareketi'ne dönüştü; öncüleri Tito (Yugoslavya), Nehru (Hindistan), Nasır (Mısır) ve Sukarno (Endonezya) idi. Her iki blok da bu "Üçüncü Dünya" ülkelerini kendi yanına çekmek için yardım ve propaganda yarışına girdi. Türkiye Bandung'a katıldı ancak Batı ittifaklarını savunan tutumuyla hareketin dışında kaldı.

    Sınav ipucu: Bandung (1955, Endonezya) bir konferanstır, Belgrad (1961) hareketin ilk zirvesidir. "Bandung ilkeleri arasında gösterilemez" sorusunda askerî bloklara katılma ya da büyük güçlerin savunma düzenlemelerine girme elenir.

    Soru 26Soğuk Savaş Dönemi'nde bazı Asya ve Afrika ülkeleri, 1955 Bandung Konferansı'nın ardından bloklardan uzak durma tutumunu benimsemiştir. Bu tutumun ortaya çıkardığı oluşum aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
    2. B)Varşova Paktı
    3. C)Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi
    4. D)Avrupa Konseyi
    5. E)Bağlantısızlar Hareketi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Bloklardan bağımsız kalmayı benimseyen ülkelerin oluşturduğu yapı Bağlantısızlar Hareketi'dir. NATO ve Varşova Paktı bloklara ait askerî örgütler olduğundan bu tutumun ürünü sayılamaz.

    Orta · Test 2

    Soru 44Asya ve Afrika ülkelerinin bloklar dışında ortak bir tutum geliştirmek üzere 1955'te bir araya geldiği Bandung Konferansı'nın toplandığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Endonezya
    2. B)Hindistan
    3. C)Mısır
    4. D)Yugoslavya
    5. E)Gana
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Bandung Konferansı 1955'te Endonezya'nın Bandung kentinde toplanmıştır. Hindistan ve Mısır konferansın öncü ülkeleri arasındadır ancak toplantıya ev sahipliği yapmamıştır; Yugoslavya ise Bağlantısızlar Hareketi'nin 1961'deki ilk zirvesine Belgrad'da ev sahipliği yapmıştır.

    Kolay · Test 3

    Soru 68Bağlantısızlar Hareketi'nin ilk zirve toplantısının 1961'de yapıldığı kent aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Kahire
    2. B)Cakarta
    3. C)Yeni Delhi
    4. D)Havana
    5. E)Belgrad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Bağlantısızlar Hareketi'nin ilk zirvesi 1961'de Yugoslavya'nın başkenti Belgrad'da toplanmıştır. Kahire ve Havana sonraki zirvelere ev sahipliği yapmıştır; Bandung ise 1955'teki hazırlık niteliğindeki konferansın yapıldığı Endonezya kentidir, ilk zirvenin yeri değildir.

    Orta · Test 5

  20. 20.Vietnam'ın bölünmesi, SEATO (1954) ve dekolonizasyon

    Fransa'nın Dien Bien Phu'da yenilmesiyle toplanan 1954 Cenevre Konferansı, Vietnam'ı 17. paralelden komünist Kuzey ile Batı yanlısı Güney olarak ikiye ayırdı; Laos ve Kamboçya bağımsız oldu. ABD, komünizmin bölgede zincirleme yayılacağı (domino) endişesiyle aynı yıl Manila'da Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü'nü (SEATO) kurdurdu (ABD, İngiltere, Fransa, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler, Tayland, Pakistan). Dekolonizasyonun diğer köşe taşları: 1947'de Hindistan'ın İngiltere'den bağımsızlığı ve Pakistan'ın ayrı devlet olarak doğuşu, 1948'de İngiliz mandasının sona ermesiyle İsrail'in ilanı ve ardından gelen Arap-İsrail Savaşı, 1954'te başlayıp 1962'de Fransa'nın Cezayir'in bağımsızlığını tanımasıyla biten savaş. Yeni devletlerin çoğalması BM'nin üye sayısını artırdı ve Bağlantısızlara taban oluşturdu.

    Sınav ipucu: Vietnam 17., Kore 38. paralelden bölündü; SEATO (1954, Güneydoğu Asya) ile CENTO'yu (Orta Doğu) karıştırma. Cezayir Fransa'ya, Hindistan İngiltere'ye karşı bağımsızlık kazandı.

    Soru 721947'de İngiltere'den bağımsızlığını kazanan ve aynı süreçte Pakistan'ın ayrı bir devlet olarak ortaya çıkmasına sahne olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Hindistan
    2. B)Endonezya
    3. C)Cezayir
    4. D)Mısır
    5. E)Vietnam
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Hindistan 1947'de bağımsızlığını kazanmış, aynı yıl Pakistan ayrı bir devlet olarak kurulmuştur. Cezayir bağımsızlığını 1962'de Fransa'ya karşı verdiği mücadeleyle elde etmiştir; Vietnam ise 1954'te ikiye ayrıldığından bu tarihle ilişkilendirilemez.

    Orta · Test 5

    Soru 61İngiltere'nin manda yönetiminden çekilmesinin ardından 1948'de Filistin topraklarında bağımsızlığını ilan eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Ürdün
    2. B)Suriye
    3. C)İsrail
    4. D)Lübnan
    5. E)Irak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. İsrail Devleti 1948'de kurulmuş ve bu durum Arap-İsrail savaşlarının başlangıcı olmuştur. Lübnan (D) 1943'te, Suriye (B) ise 1946'da Fransız mandasından ayrılarak bağımsız olmuştur; Ürdün (A) de 1946'da İngiliz mandasından bağımsızlığını kazanmıştır. Irak (E) ise 1932'de bağımsızlığını kazandığından 1948 tarihiyle ilişkilendirilemez. Doğru cevap C'dir.

    Kolay · Test 5

    Soru 701954'te Güneydoğu Asya'da Batı Bloku'nun güvenlik çıkarlarını korumak amacıyla kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)COMECON
    2. B)Kominform
    3. C)Bağlantısızlar Hareketi
    4. D)SEATO
    5. E)Varşova Paktı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü (SEATO) 1954'te Batı Bloku'nun bölgedeki güvenlik düzenlemesi olarak kurulmuştur. COMECON ve Kominform Doğu Bloku kuruluşlarıdır; Bağlantısızlar Hareketi ise iki bloğa da mesafeli duran ülkelerin oluşumu olduğundan Batı Bloku örgütü sayılamaz.

    Kolay · Test 5

  21. 21.Doğu Bloku'nda sarsıntılar: destalinizasyon, Doğu Almanya (1953) ve Macaristan (1956)

    Stalin'in Mart 1953'te ölümünden sonra Doğu Berlin'de başlayan işçi ayaklanması (Haziran 1953) Sovyet tanklarıyla bastırıldı; bu, uydu devletlerin Sovyet denetiminde tutulacağının ilk göstergesidir. 1956'daki Sovyet parti kongresinde Kruşçev'in Stalin dönemini eleştirmesi (destalinizasyon) ve Batı ile "barış içinde bir arada yaşama" söylemi Doğu Avrupa'da reform umutlarını kabarttı: Polonya'da Poznan olayları, Macaristan'da Ekim 1956'da Nagy hükûmetinin çok partili düzen ve Varşova Paktı'ndan çıkma kararı. Sovyet ordusu Kasım 1956'da Macaristan'ı işgal etti; ABD ve NATO, nükleer savaşı göze almadığı için müdahale etmedi. Bu, Batı'nın Doğu Avrupa'yı fiilen Sovyet nüfuz alanı olarak tanıdığını gösterir.

    Sınav ipucu: 1953 Doğu Almanya olayı Varşova Paktı kurulmadan öncedir; "her ikisi de Varşova Paktı kuvvetlerince bastırıldı" yanlıştır, ikisini de Sovyet birlikleri bastırdı. Destalinizasyonun sonucu Doğu Bloku'nda gevşeme umudu ve ayaklanmalardır.

    Soru 461956'da Macaristan'da yönetime karşı başlayan ayaklanmanın Sovyet askerî müdahalesiyle bastırılması, Batı Bloku'nun ise olaya doğrudan müdahale etmemesi hangisini göstermektedir?
    1. A)Sovyetler Birliği'nin Doğu Avrupa'dan çekildiğini
    2. B)Batı Bloku'nun askerî gücünü bütünüyle yitirmiş bulunduğunu
    3. C)Macaristan'ın NATO üyeliğine kabul edildiğini
    4. D)Blokların birbirinin nüfuz alanına karışmaktan kaçındığını
    5. E)Soğuk Savaş'ın 1956'da sona erdiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Macar Ayaklanması'nın bastırılmasına Batı'nın seyirci kalması, tarafların karşı bloğun nüfuz alanındaki olaylara doğrudan müdahaleden kaçındığını ortaya koymuştur. Sovyetler Doğu Avrupa'daki denetimini gevşetmek yerine pekiştirmiştir; Macaristan ise Varşova Paktı üyesi olarak kalmış, NATO'ya alınmamıştır.

    Orta · Test 4

    Soru 122Doğu Almanya'da 1953'te ortaya çıkan işçi hareketi ile Macaristan'da 1956'da başlayan ayaklanma karşılaştırıldığında, bu iki olayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
    1. A)İkisi de Sovyet askerî gücü kullanılarak bastırılmıştır.
    2. B)İkisi de Doğu Bloku içindeki hoşnutsuzluğu görünür kılmıştır.
    3. C)İkisi de ilgili ülkenin Varşova Paktı'ndan çıkmasıyla sonuçlanmıştır.
    4. D)İkisinde de Batı Bloku doğrudan askerî müdahalede bulunmamıştır.
    5. E)İkisi de Moskova'nın bölge üzerindeki denetim kararlılığını göstermiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Her iki hareket de Sovyet birlikleri tarafından bastırılmış ve iki ülke de Doğu Bloku içinde kalmaya devam etmiştir; Macaristan'da tarafsızlık ve Varşova Paktı'ndan çıkma yönünde açıklama yapılmışsa da müdahale sonrası bundan vazgeçilmiş, ülke pakt üyeliğini sürdürmüştür. Bu nedenle C söylenemez. D doğrudur: Batılı devletler sert açıklamalar yapmakla yetinmiş, askerî güç kullanmamıştır; bu tutum blokların birbirinin nüfuz alanına doğrudan karışmadığını gösterir. E de doğrudur; iki müdahale de Sovyetler Birliği'nin Doğu Avrupa üzerindeki denetimi sürdürme kararlılığının kanıtıdır. Cevap C.

    Zor · Test 9

    Soru 1031956 yılıyla ilgili olarak, I. Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi gerginliğe yol açmıştır. II. Macaristan'daki ayaklanma Sovyet müdahalesiyle bastırılmıştır. III. Berlin Duvarı bu yıl örülmüştür. yargılarından hangileri doğrudur?
    1. A)Yalnız I
    2. B)Yalnız II
    3. C)I ve III
    4. D)I ve II
    5. E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Süveyş Krizi ve Macar Ayaklanması 1956'da yaşandığından I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü Berlin Duvarı 1961'de örülmüştür; bu nedenle III'ü içeren seçenekler elenir.

    Zor · Test 7

  22. 22.Süveyş Krizi (1956)

    Mısır lideri Nasır, Asvan Barajı için beklediği Batı finansmanının geri çekilmesi üzerine Temmuz 1956'da İngiliz-Fransız sermayeli Süveyş Kanalı Şirketi'ni millileştirdi. Ekim-Kasım 1956'da İsrail, ardından İngiltere ve Fransa Mısır'a saldırdı; ancak ABD'nin ekonomik baskısı ve Sovyet tehdidi karşısında BM Genel Kurulu'nun ateşkes kararına uymak zorunda kaldılar. Ateşkesi korumak için ilk BM Barış Gücü (UNEF) bölgeye yerleştirildi. Kriz, İngiltere ve Fransa'nın Orta Doğu'daki üstünlüğünün bittiğini, bölgede sözün ABD ile SSCB'ye geçtiğini ve Nasır'ın Arap dünyasında liderliğe yükseldiğini gösterdi; ABD 1957'de Eisenhower Doktrini'yle bölge ülkelerine yardım ilan etti.

    Sınav ipucu: Süveyş ve Macaristan aynı haftalarda (Ekim-Kasım 1956) yaşandı; 1956 yargı sorusunda Berlin Duvarı (1961) yanlış yargıdır. Kanalı millileştiren Mısır'dır, İsrail değil.

    Soru 351956'da Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi üzerine İngiltere, Fransa ve İsrail Mısır'a askerî müdahalede bulunmuş; ancak müdahale uluslararası baskı sonucu sonuçsuz kalmıştır. Bu gelişmenin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Mısır'ın Süveyş Kanalı'ndan vazgeçmesi
    2. B)İngiltere'nin Orta Doğu'da yeni sömürge yönetimleri kurması
    3. C)Kanalın Osmanlı yönetimine devredilmesi
    4. D)Mısır'ın Varşova Paktı'na üye olması
    5. E)İngiltere ve Fransa'nın bölgedeki etkisinin zayıflaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Süveyş Krizi, İngiltere ve Fransa'nın Orta Doğu'daki geleneksel üstünlüğünün sona erdiğini, ABD ile Sovyetler Birliği'nin belirleyici güçler hâline geldiğini göstermiştir. Mısır kanal üzerindeki denetimini korumuştur; Varşova Paktı ise yalnızca Doğu Avrupa ülkelerini kapsadığından Mısır'ın üyeliği söz konusu değildir.

    Orta · Test 3

    Soru 113Süveyş Krizi'nin ardından bölgede ateşkesin korunması amacıyla görevlendirilen kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Birleşmiş Milletler Barış Gücü
    2. B)NATO Müdahale Kuvveti
    3. C)Varşova Paktı Ortak Savunma Kuvveti
    4. D)Arap Birliği Ortak Ordusu
    5. E)Avrupa Konseyi Gözlem Heyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Süveyş Krizi'nden sonra ateşkesin denetlenmesi için Birleşmiş Milletler bünyesinde bir barış gücü oluşturulmuş ve bölgeye gönderilmiştir. NATO ile Varşova Paktı krizin tarafı olan blokların askerî örgütleri olduğundan böyle bir görev üstlenmemiştir.

    Orta · Test 8

    Soru 1031956 yılıyla ilgili olarak, I. Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi gerginliğe yol açmıştır. II. Macaristan'daki ayaklanma Sovyet müdahalesiyle bastırılmıştır. III. Berlin Duvarı bu yıl örülmüştür. yargılarından hangileri doğrudur?
    1. A)Yalnız I
    2. B)Yalnız II
    3. C)I ve III
    4. D)I ve II
    5. E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Süveyş Krizi ve Macar Ayaklanması 1956'da yaşandığından I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü Berlin Duvarı 1961'de örülmüştür; bu nedenle III'ü içeren seçenekler elenir.

    Zor · Test 7

  23. 23.Uzay yarışı ve U-2 Krizi (1957-1961)

    SSCB'nin 4 Ekim 1957'de ilk yapay uydu Sputnik'i yörüngeye oturtması ABD'de şok etkisi yaptı; aynı füze teknolojisinin kıtalar arası nükleer başlık taşıyabilmesi yarışı askerî bir meseleye çevirdi. ABD 1958'de NASA'yı kurup eğitim ve araştırmaya kaynak aktardı. Sovyetler 12 Nisan 1961'de Yuri Gagarin'le uzaya ilk insanı gönderdi; ABD ise 1969'da Ay'a inerek yarışı kazandı. Kruşçev'in 1959'da ABD'yi ziyaret etmesi yumuşamanın ilk işareti sayıldı; ancak 1 Mayıs 1960'ta bir ABD U-2 keşif uçağının Sovyet hava sahasında düşürülmesi, aynı ayki Paris Dörtlü Zirvesi'nin dağılmasına ve gerginliğin yeniden tırmanmasına yol açtı. Uçağın Türkiye'deki üsle bağlantısı Türk-Sovyet ilişkilerini de gerdi.

    Sınav ipucu: Kronoloji: Sputnik (1957) → U-2 (1960) → Gagarin ve Berlin Duvarı (1961) → Küba Füze Krizi (1962). U-2'nin "doğrudan sonucu" Paris Zirvesi'nin çökmesidir, Küba krizi değil.

    Soru 114Aşağıdaki olayların kronolojik sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir? I. U-2 Krizi'nin yaşanması II. Berlin Duvarı'nın örülmesi III. Sputnik'in uzaya gönderilmesi
    1. A)I - II - III
    2. B)II - III - I
    3. C)III - II - I
    4. D)I - III - II
    5. E)III - I - II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Sputnik 1957'de uzaya gönderilmiş, U-2 Krizi 1960'ta yaşanmış, Berlin Duvarı ise 1961'de örülmüştür. Bu nedenle duvarın U-2 Krizi'nden önce gösterildiği sıralamalar yanlıştır; U-2 Krizi de Sputnik'ten önce gerçekleşmemiştir.

    Zor · Test 8

    Soru 771957'de Sputnik adlı ilk yapay uyduyu yörüngeye yerleştirerek uzay yarışında öne geçen devlet aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)ABD
    2. B)İngiltere
    3. C)Federal Almanya Cumhuriyeti
    4. D)Japonya
    5. E)Sovyetler Birliği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. İlk yapay uydu Sputnik 1957'de Sovyetler Birliği tarafından uzaya gönderilmiştir. ABD bu gelişmenin ardından 1958'de NASA'yı kurarak yarışa karşılık vermiştir; Federal Almanya ve Japonya ise bu dönemde savaşın yıkımını onarmakla uğraştığından uzay yarışının tarafı değildir.

    Kolay · Test 6

    Soru 531960'ta bir ABD keşif uçağının Sovyet hava sahasında düşürülmesiyle ortaya çıkan U-2 Krizi'nin doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Sovyetler Birliği'nin Varşova Paktı'ndan ayrılması
    2. B)ABD'nin NATO üyeliğinden çekilmesi
    3. C)Küba'daki füzelerin hemen sökülmesi
    4. D)Berlin Duvarı'nın yıkılması
    5. E)Paris'teki doruk toplantısının dağılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. U-2 Krizi, ABD ile Sovyetler Birliği arasında Paris'te toplanacak doruk görüşmesinin daha başlamadan dağılmasına yol açarak yumuşama umutlarını ertelemiştir. Küba'daki füzelerin sökülmesi 1962 krizinin sonucudur; Berlin Duvarı ise krizden sonra, 1961'de örülmüştür.

    Orta · Test 4

  24. 24.Küba Devrimi, Domuzlar Körfezi ve Küba Füze Krizi (1959-1962)

    Fidel Castro 1959'da Batista yönetimini devirdi; ABD şirketlerinin millileştirilmesi ve ABD ambargosu Küba'yı Sovyetlere yaklaştırdı. Nisan 1961'de CIA'nın eğittiği Kübalı sürgünlerin Domuzlar Körfezi çıkarması başarısız oldu ve Castro'yu açıkça sosyalist kampa itti. ABD'nin hemen yakınında bir Sovyet müttefikinin ortaya çıkması, Sovyetlerin Ekim 1962'de adaya nükleer füze yerleştirmesiyle Küba Füze Krizi'ne dönüştü: Kennedy deniz ablukası ilan etti, dünya on üç gün nükleer savaşın eşiğinde kaldı; Kruşçev füzeleri, ABD'nin Küba'yı işgal etmeme sözü ve Türkiye'deki Jüpiter füzelerinin sökülmesi karşılığında geri çekti. Kriz sonrası Moskova-Washington arasında doğrudan "kırmızı hat" kuruldu, 1963'te nükleer denemeleri kısmen yasaklayan antlaşma imzalandı ve Yumuşama (Détente) Dönemi başladı.

    Sınav ipucu: Küba'nın önemi ABD'ye yakınlığıdır (Monroe Doktrini alanı); Füze Krizi'nin ardından gelen "gelişme" kırmızı hat ve yumuşamadır, savaş değil. Domuzlar Körfezi 1961, Füze Krizi 1962.

    Soru 59Sovyetler Birliği'nin Küba'ya füze yerleştirmesi üzerine ABD ile Sovyetler Birliği'nin nükleer savaşın eşiğine geldiği krizin yaşandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)1956
    2. B)1959
    3. C)1965
    4. D)1972
    5. E)1962
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Küba Füze Krizi 1962 Ekim'inde yaşanmış ve Soğuk Savaş'ın en gergin anı olarak kabul edilmiştir. 1956 Süveyş ve Macaristan olaylarının, 1972 ise SALT I Antlaşması'nın yılıdır; her ikisi de Küba'daki füze krizinin tarihi değildir.

    Kolay · Test 4

    Soru 47Aşağıdakilerden hangisi 1945-1962 arasındaki Soğuk Savaş gelişmeleri arasında sayılamaz?
    1. A)Berlin Duvarı'nın Doğu Almanya'ca örülmesi
    2. B)Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi
    3. C)Kore Yarımadası'nda savaş çıkması
    4. D)Macar Ayaklanması'nın Sovyet ordusunca bastırılması
    5. E)Küba Füze Krizi'nin ortaya çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B. Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgali 1979'da gerçekleşmiş ve Yumuşama Dönemi'ni sona erdirmiştir; bu nedenle 1962 öncesine ait değildir. Berlin Duvarı 1961'de örülmüş, Kore Savaşı 1950'de çıkmış, Macar Ayaklanması ise 1956'da bastırılmıştır.

    Zor · Test 4

    Soru 57Küba Füze Krizi'nin ardından iki süper güç arasında görülen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Doğrudan iletişim hattı kurulması
    2. B)Nükleer silahların tümüyle imha edilmesi
    3. C)NATO ile Varşova Paktı'nın birleşmesi
    4. D)Bloklar arası ticaretin tamamen yasaklanması
    5. E)Birleşmiş Milletler'in kapatılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. 1962'deki kriz, yanlış anlaşılmaların savaşa dönüşmesini önlemek amacıyla Moskova ile Washington arasında doğrudan iletişim hattı kurulmasına yol açmış ve Yumuşama Dönemi'nin kapısını aralamıştır. Nükleer silahlar imha edilmemiş, yalnızca sınırlandırılmaya çalışılmıştır; iki askerî pakt ise birleşmemiş, varlıklarını sürdürmüştür.

    Orta · Test 4

  25. 25.Berlin Duvarı (13 Ağustos 1961)

    1949-1961 arasında milyonlarca Doğu Alman, özellikle nitelikli iş gücü, açık sınır olan Batı Berlin üzerinden Batı'ya kaçtı. Doğu Almanya yönetimi (Ulbricht), Sovyet onayıyla 13 Ağustos 1961'de Batı Berlin'i çevreleyen duvarı örerek bu göçü durdurdu; Batılılar protesto etti ama müdahale etmedi. Duvar, Almanya'nın ve Avrupa'nın bölünmüşlüğünün somut simgesi olarak 28 yıl ayakta kaldı; 9 Kasım 1989'da yıkılması Soğuk Savaş'ın sonunu, 3 Ekim 1990'da iki Almanya'nın birleşmesini haber verdi.

    Sınav ipucu: Duvarı ören Sovyetler değil Doğu Almanya yönetimidir; amacı göçü durdurmaktır. Berlin Ablukası (1948-49) ile 12 yıl arayla, farklı aktör ve amaçlarla karıştırılır.

    Soru 41Doğu Almanya yönetiminin Batı'ya yönelen göçü durdurmak amacıyla Berlin'i ikiye bölen duvarı ördüğü yıl aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)1948
    2. B)1953
    3. C)1961
    4. D)1968
    5. E)1989
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C. Berlin Duvarı 1961'de örülmüş ve Soğuk Savaş'ın en bilinen simgesi hâline gelmiştir; duvar 1989'da yıkılmıştır. 1948 Berlin Ablukası'nın başladığı yıldır; 1989 ise duvarın örülmesinin değil yıkılmasının tarihidir.

    Kolay · Test 3

    Soru 112Doğu Almanya yönetiminin 1961'de Berlin'i duvarla bölmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Batı Berlin'i kendi topraklarına katmak
    2. B)Kentteki sanayi tesislerini korumak
    3. C)Sovyet askerlerinin kentten çıkışını sağlamak
    4. D)Kentte yeni bir başkent kurmak
    5. E)Batı'ya yönelen nüfus akışını durdurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Doğu Almanya'dan Batı Berlin üzerinden Batı'ya geçen nitelikli nüfusun artması, duvarın örülmesindeki başlıca etkendir. Duvar Batı Berlin'i ele geçirmeye yönelik bir işgal aracı olmamış; Sovyet askerlerinin kentten çıkarılması da amaçlanmamıştır.

    Orta · Test 8

    Soru 18Almanya'nın savaş sonrasında işgal bölgelerine ayrılması ve 1949'da Federal Almanya ile Demokratik Almanya'nın ayrı devletler olarak ortaya çıkması aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?
    1. A)Avrupa'nın iki bloka bölünmesinin
    2. B)Sömürgeciliğin sona ermesinin
    3. C)Avrupa Birliği'nin kurulmasının
    4. D)Berlin Duvarı'nın yıkılmasının
    5. E)Varşova Paktı'nın dağılmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Almanya'nın ikiye ayrılması, savaş sonrasında Avrupa'nın iki blok arasında bölünmesinin en somut göstergesidir. Berlin Duvarı'nın yıkılması ve Varşova Paktı'nın dağılması 1989-1991 yıllarına ait gelişmeler olduğundan 1949'un nedeni sayılamaz.

    Kolay · Test 2

  26. 26.27 Mayıs 1960 askerî müdahalesi

    DP iktidarının ikinci yarısında ekonomik sıkıntılar, basın üzerindeki baskılar, 1957 seçimlerinden sonra sertleşen iktidar-muhalefet çatışması, Vatan Cephesi örgütlenmesi ve Nisan 1960'ta muhalefeti soruşturmak için kurulan Tahkikat Komisyonu gerginliği doruğa çıkardı; İstanbul ve Ankara'da öğrenci gösterileri başladı. 27 Mayıs 1960'ta emir-komuta zinciri dışında bir grup subay yönetime el koydu; Cemal Gürsel başkanlığındaki Millî Birlik Komitesi TBMM'yi feshetti, DP kapatıldı. Yassıada'da kurulan Yüksek Adalet Divanı Menderes, Zorlu ve Polatkan'ı idama mahkûm etti (1961); Bayar'ın cezası yaşı nedeniyle müebbete çevrildi. Kurucu Meclis'in hazırladığı 1961 Anayasası halkoylamasıyla kabul edildi, Ekim 1961 seçimleriyle sivil yönetime dönüldü.

    Sınav ipucu: 27 Mayıs, Cumhuriyet tarihinin ilk askerî müdahalesidir ve 1961 Anayasası (çift meclis, Anayasa Mahkemesi, MGK, DPT) onun ürünüdür; 12 Mart 1971 ve 12 Eylül 1980 ile karıştırma.

    Soru 351956'da Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi üzerine İngiltere, Fransa ve İsrail Mısır'a askerî müdahalede bulunmuş; ancak müdahale uluslararası baskı sonucu sonuçsuz kalmıştır. Bu gelişmenin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Mısır'ın Süveyş Kanalı'ndan vazgeçmesi
    2. B)İngiltere'nin Orta Doğu'da yeni sömürge yönetimleri kurması
    3. C)Kanalın Osmanlı yönetimine devredilmesi
    4. D)Mısır'ın Varşova Paktı'na üye olması
    5. E)İngiltere ve Fransa'nın bölgedeki etkisinin zayıflaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E. Süveyş Krizi, İngiltere ve Fransa'nın Orta Doğu'daki geleneksel üstünlüğünün sona erdiğini, ABD ile Sovyetler Birliği'nin belirleyici güçler hâline geldiğini göstermiştir. Mısır kanal üzerindeki denetimini korumuştur; Varşova Paktı ise yalnızca Doğu Avrupa ülkelerini kapsadığından Mısır'ın üyeliği söz konusu değildir.

    Orta · Test 3

    Soru 461956'da Macaristan'da yönetime karşı başlayan ayaklanmanın Sovyet askerî müdahalesiyle bastırılması, Batı Bloku'nun ise olaya doğrudan müdahale etmemesi hangisini göstermektedir?
    1. A)Sovyetler Birliği'nin Doğu Avrupa'dan çekildiğini
    2. B)Batı Bloku'nun askerî gücünü bütünüyle yitirmiş bulunduğunu
    3. C)Macaristan'ın NATO üyeliğine kabul edildiğini
    4. D)Blokların birbirinin nüfuz alanına karışmaktan kaçındığını
    5. E)Soğuk Savaş'ın 1956'da sona erdiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D. Macar Ayaklanması'nın bastırılmasına Batı'nın seyirci kalması, tarafların karşı bloğun nüfuz alanındaki olaylara doğrudan müdahaleden kaçındığını ortaya koymuştur. Sovyetler Doğu Avrupa'daki denetimini gevşetmek yerine pekiştirmiştir; Macaristan ise Varşova Paktı üyesi olarak kalmış, NATO'ya alınmamıştır.

    Orta · Test 4

    Soru 80Kore Savaşı'nda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin askerî müdahale kararı alabilmesinde etkili olan durum aşağıdakilerden hangisidir?
    1. A)Sovyetler Birliği'nin Konsey toplantılarına katılmaması
    2. B)Güvenlik Konseyi'nde veto hakkının bulunmaması
    3. C)Kuzey Kore'nin Birleşmiş Milletler üyesi olması
    4. D)Kararın Genel Kurul'da oy birliğiyle alınması
    5. E)Sovyetler Birliği'nin müdahale kararını desteklemiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A. Sovyetler Birliği o dönemde Çin'in temsili konusundaki anlaşmazlık nedeniyle Güvenlik Konseyi toplantılarına katılmadığından veto hakkını kullanamamış ve müdahale kararı çıkabilmiştir. Güvenlik Konseyi'nin daimî üyelerinin veto hakkı bulunmaktadır; Sovyetler Birliği ise müdahaleyi desteklememiştir.

    Zor · Test 6

Karıştırılan noktalar yan yana

GelişmeYıl ve ayırt edici nokta
Truman Doktrini1947; Türkiye ve Yunanistan'a askerî ağırlıklı yardım; çevrelemenin ilk uygulaması
Marshall Planı / OEEC1948; 16 Avrupa ülkesine ekonomik yardım; OEEC 1961'de OECD oldu
Kominform / Comecon1947 siyasi koordinasyon / 1949 ekonomik iş birliği (Doğu Bloku)
Berlin Ablukası1948-49; para reformu → hava köprüsü → iki Almanya (1949)
NATO / Varşova Paktı1949, 12 kurucu (Türkiye 1952) / 1955, Federal Almanya'nın NATO'ya girişine tepki
Kore Savaşı1950-53; BM kararı (Sovyet boykotu); Türk Tugayı Kunuri; Panmunjom ateşkesi
Türkiye'de çok partili hayat1945 MKP, 1946 DP; 1946 açık oy-gizli tasnif; 1950 gizli oy-açık tasnif, DP iktidarı
Balkan Paktı / Bağdat Paktı1953 Türkiye-Yunanistan-Yugoslavya / 1955 Türkiye-Irak-İngiltere-Pakistan-İran → 1959 CENTO
Bandung / Belgrad1955 Asya-Afrika Konferansı (Endonezya) / 1961 Bağlantısızların ilk zirvesi
1956 krizleriSüveyş (Nasır, UNEF) ve Macaristan (Sovyet müdahalesi, Batı seyirci)
Sputnik / U-2 / Berlin Duvarı / Küba1957 / 1960 / 1961 / 1962; sıralama sorularının zinciri
27 Mayıs 1960Millî Birlik Komitesi (Gürsel), DP'nin kapatılması, Yassıada; 1961 Anayasası

Sık düşülen tuzaklar

  • Truman Doktrini (1947) ile Marshall Planı (1948) karıştırılır: Truman askerî ağırlıklı ve yalnız Türkiye-Yunanistan'a, Marshall ekonomik ve 16 Avrupa ülkesine yöneliktir; Türkiye her ikisinden de yararlanmıştır.
  • Comecon (1949) NATO'ya değil Marshall Planı'na, Varşova Paktı (1955) ise NATO'nun kuruluşuna değil Federal Almanya'nın NATO'ya alınmasına karşılık kurulmuştur; Kominform (1947) askerî ya da ekonomik değil siyasi bir koordinasyon organıdır.
  • "Türkiye NATO'nun kurucu üyesidir" yanlıştır; NATO 1949'da 12 üyeyle kuruldu, Türkiye ve Yunanistan 1952'de, Federal Almanya 1955'te katıldı.
  • Berlin Ablukası (1948-49; Stalin, kara yollarının kesilmesi, hava köprüsü, sonuç iki Almanya) ile Berlin Duvarı (1961; Doğu Almanya yönetimi, göçü durdurma) arasında 12 yıl vardır; ikisi tek olay sanılır.
  • Kore'ye asker gönderme kararı NATO'nun değil BM Güvenlik Konseyi'nin çağrısına dayanır; Türkiye 1950'de NATO üyesi değildi, üyelik (1952) bu katkının sonucudur.
  • Çok partili hayata geçişin ilk partisi Demokrat Parti (7 Ocak 1946) değil Millî Kalkınma Partisi'dir (1945); 1946 seçimi "açık oy-gizli tasnif", 1950 seçimi "gizli oy-açık tasnif" ve yargı denetimiyle yapılmıştır.
  • Bağdat Paktı'nın üyesi ABD değildir (Türkiye, Irak, İngiltere, Pakistan, İran); Irak'ın 1959'da ayrılmasıyla adı CENTO oldu. 1953 Balkan Paktı'nda Romanya yoktur; Romanya 1934 Balkan Antantı'ndadır.
  • Yugoslavya Varşova Paktı üyesi değildir: 1948'de Stalin'le kopmuş, Balkan Paktı'na girmiş ve Bağlantısızların öncüsü olmuştur; Avusturya da 1955 Devlet Antlaşması'yla tarafsızlaşmıştır, Doğu Bloku sayılmaz.
  • Bandung (1955, Endonezya) bir konferans, Belgrad (1961) Bağlantısızlar Hareketi'nin ilk zirvesidir; Türkiye Bandung'a katılmış ama Batı yanlısı tutum almış, hiçbir dönemde bağlantısız olmamıştır.
  • Sıralama sorularında sabit zincir: Truman (1947) → Berlin Ablukası (1948) → NATO (1949) → Kore (1950) → Varşova Paktı (1955) → Sputnik (1957) → U-2 (1960) → Berlin Duvarı (1961) → Küba Füze Krizi (1962).

Şimdi bu konunun testlerini çöz

122 çözümlü soru, 9 test; üyelik gerekmez.

Testlere geç →