KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme — Test 3

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

9 kolay6 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Bir ülkenin nüfus piramidinin tabanının geniş, tepesinin ise oldukça dar olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • A)Ortalama yaşam süresinin çok uzun olduğunu
    • B)Yaşlı nüfusun toplam içindeki payının yüksek olduğunu
    • C)Doğum oranının yüksek, genç nüfusun fazla olduğunu
    • D)Doğum oranının ölüm oranının altına düştüğünü
    • E)Nüfusun tamamının çalışma çağında bulunduğunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Doğum oranının yüksek, genç nüfusun fazla olduğunu

    Piramidin tabanı 0-4 yaş grubunu gösterir; tabanın geniş olması doğumların çok olduğunu, tepenin dar olması ise yaşlı nüfusun az olduğunu ortaya koyar. Ortalama yaşam süresi uzun olsaydı piramidin tepesi genişler, tabanı ise daralırdı.

  2. Soru 2

    Kolay

    Bir ülkede 0-14 yaş ile 65 yaş üzeri nüfusun oluşturduğu gruba verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bağımlı nüfus
    • B)Aktif nüfus
    • C)Çalışan nüfus
    • D)Kentsel nüfus
    • E)Tarımsal nüfus
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bağımlı nüfus

    Üretime doğrudan katılmayan 0-14 ve 65 yaş üstü kesim bağımlı nüfus olarak adlandırılır. Aktif nüfus ise 15-64 yaş arasındaki çalışma çağındaki kesimdir; bu iki kavram birbirinin yerine kullanılamaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    Türkiye'de 1965 yılında çıkarılan Nüfus Planlaması Hakkında Kanun ile benimsenen nüfus politikasının yönü hangisidir?

    • A)Nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik
    • B)Dış göçü tümüyle yasaklamaya yönelik
    • C)Kent nüfusunu azaltmaya yönelik
    • D)Tarımsal nüfusu artırmaya yönelik
    • E)Nüfus artış hızını azaltmaya yönelik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Nüfus artış hızını azaltmaya yönelik

    1965'teki düzenlemeyle aile planlaması serbest bırakılmış ve nüfus artış hızını düşürmeye yönelik politika benimsenmiştir. Nüfus artışını teşvik eden politikalar bu tarihten önceki döneme, özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarına aittir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Türkiye'de Cumhuriyet'in ilk yıllarında nüfusu artırmaya yönelik politikalar izlenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kentlerde işsizliğin çok yüksek olması
    • B)Savaşlar nedeniyle nüfusun azalmış ve iş gücünün yetersiz kalmış olması
    • C)Tarım alanlarının artan nüfus karşısında tümüyle yetersiz kalması
    • D)Dışarıdan yoğun göç alınması
    • E)Yaşlı nüfus oranının çok yüksek olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Savaşlar nedeniyle nüfusun azalmış ve iş gücünün yetersiz kalmış olması

    Uzun savaş yılları nüfusu azaltmış, üretim ve savunma için gerekli iş gücü yetersiz kalmıştır; bu nedenle doğumlar teşvik edilmiştir. Yoğun dış göç alınması durumunda nüfusu artırıcı politikalara gerek duyulmazdı.

  5. Soru 5

    Kolay

    Türkiye'de çalışan nüfusun sektörel dağılımında yıllar içinde görülen değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)Tarımın payı artmış, hizmetlerin payı azalmıştır
    • B)Üç sektörün payı da değişmeden kalmıştır
    • C)Sanayinin payı azalmış, tarımın payı artmıştır
    • D)Tarımın payı azalmış, sanayi ve hizmetlerin payı artmıştır
    • E)Hizmet sektörü tümüyle ortadan kalkmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Tarımın payı azalmış, sanayi ve hizmetlerin payı artmıştır

    Sanayileşme ve kentleşmeyle birlikte tarımda çalışanların oranı azalmış, sanayi ve özellikle hizmet sektörünün payı yükselmiştir. Tarımın payının artması, ekonomik gelişmenin genel yönüyle çelişen bir durumdur.

  6. Soru 6

    Kolay

    Bir ülkede aktif nüfus içinde hizmet sektörünün payının yüksek olması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Ekonomik gelişmişlik düzeyinin yüksek olduğunun
    • B)Tarımsal üretimin hiç yapılmadığının
    • C)Nüfusun tamamının kırsal alanda yaşadığının
    • D)Yer altı kaynaklarının hiç bulunmadığının
    • E)Doğum oranının çok yüksek olduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ekonomik gelişmişlik düzeyinin yüksek olduğunun

    Ticaret, eğitim, sağlık, turizm gibi hizmet dallarında çalışanların çokluğu gelişmiş ekonomilerin tipik özelliğidir. Hizmet payının yüksekliği tarımın hiç yapılmadığı anlamına gelmez; yalnızca tarımda çalışan oranının azaldığını gösterir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Türkiye'de kırsal alandan kentlere doğru gerçekleşen nüfus hareketinin sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi beklenir?

    • A)Kırsal nüfusun toplam nüfus içindeki payının sürekli yükselmesi
    • B)Toplam nüfusun azalması
    • C)Kent nüfusunun toplam nüfus içindeki payının artması
    • D)Tarım alanlarının genişlemesi
    • E)Kentlerde nüfus yoğunluğunun azalması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kent nüfusunun toplam nüfus içindeki payının artması

    Kırdan kente göç, kent nüfus oranını yükseltirken kırsal nüfus oranını düşürür. Toplam nüfusun azalması beklenmez, çünkü iç göçte nüfus ülke içinde yer değiştirir; ülke nüfusuna eklenme ya da eksilme olmaz.

  8. Soru 8

    Kolay

    Bir ülkede eğitim düzeyinin yükselmesinin nüfus üzerindeki beklenen etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Doğum oranının hızla yükselmesi
    • B)Doğum oranının ve nüfus artış hızının azalması
    • C)Ortalama yaşam süresinin kısalması
    • D)Bebek ölüm oranının artması
    • E)Tarımda çalışan oranının yükselmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Doğum oranının ve nüfus artış hızının azalması

    Eğitim düzeyi yükseldikçe evlenme yaşı ilerler, aile planlaması yaygınlaşır ve doğum oranı düşer. Bebek ölüm oranının artması beklenmez; eğitim ve sağlık bilincinin gelişmesi bu oranı azaltır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Türkiye'de sanayinin geliştiği kentlerde erkek nüfus oranının kadın nüfus oranından yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bu kentlerde doğum oranının çok düşük olması
    • B)Bu kentlerde kadınların ortalama yaşam süresinin daha kısa olması
    • C)Bu kentlerde tarımın çok gelişmiş olması
    • D)Bu kentlerde yaşlı nüfusun fazla olması
    • E)İş bulmak amacıyla gelen göçmenlerin çoğunlukla erkek olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İş bulmak amacıyla gelen göçmenlerin çoğunlukla erkek olması

    Sanayi kentlerine iş amacıyla yönelen göç akımında erkeklerin payı daha yüksek olduğundan cinsiyet oranı erkekler lehine bozulur. Doğum oranının düşüklüğü cinsiyet dengesini bu yönde etkilemez, çünkü doğumlarda cinsiyet dağılımı hemen hemen eşittir.

  10. Soru 10

    Orta

    Bir ülkede 0-14 yaş grubunda 2 250 000, 15-64 yaş grubunda 6 000 000, 65 yaş üzerinde 750 000 kişi bulunmaktadır. Bu ülkede bağımlı nüfusun aktif nüfusa oranı yüzde kaçtır?

    • A)50
    • B)25
    • C)33
    • D)60
    • E)75
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 50

    Bağımlı nüfus = 2 250 000 + 750 000 = 3 000 000'dir. Oran = (3 000 000 / 6 000 000) x 100 = %50 bulunur. %33 sonucu, bağımlı nüfusun toplam nüfusa bölünmesinden doğar; oysa istenen orantı aktif nüfusa göredir.

  11. Soru 11

    Orta

    Bir ilde erkek nüfus 5 200 000, kadın nüfus 5 000 000'dir. Bu ilde 100 kadına düşen erkek sayısı kaçtır?

    • A)96
    • B)100
    • C)102
    • D)104
    • E)110
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 104

    Cinsiyet oranı = (erkek nüfus / kadın nüfus) x 100 = (5 200 000 / 5 000 000) x 100 = 104 bulunur. 96 değeri oranın ters kurulmasından, yani kadının erkeğe bölünmesinden doğan hatalı sonuçtur.

  12. Soru 12

    Orta

    Toplam nüfusu 6 000 000 olan bir ilde kentlerde yaşayanların sayısı 4 500 000'dir. Bu ilde kentsel nüfus oranı yüzde kaçtır?

    • A)25
    • B)75
    • C)45
    • D)60
    • E)80
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 75

    Kentsel nüfus oranı = (4 500 000 / 6 000 000) x 100 = %75'tir. %25 değeri kırsal nüfus oranını verir; soruda istenen kentte yaşayanların payı olduğu için bu seçenek yanıltıcıdır.

  13. Soru 13

    Orta

    Çalışan nüfusu 8 000 000 olan bir ülkede bu nüfusun %20'si tarımda, %30'u sanayide, geri kalanı hizmet sektöründe çalışmaktadır. Buna göre hizmet sektöründe çalışan kişi sayısı kaçtır?

    • A)1 600 000
    • B)2 400 000
    • C)3 200 000
    • D)4 800 000
    • E)4 000 000
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 4 000 000

    Hizmet sektörünün payı 100 - (20 + 30) = %50'dir. 8 000 000 x 0,50 = 4 000 000 kişi bulunur. 2 400 000 değeri sanayide çalışanların sayısıdır; hizmet sektörüne ait değildir.

  14. Soru 14

    Orta

    Bir ülkenin nüfus piramidinin tabanının daralmaya başladığı, orta ve üst basamaklarının ise genişlediği görülmektedir. Bu ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Doğum oranı hızla yükselmektedir
    • B)Ortalama yaşam süresi kısalmaktadır
    • C)Doğum oranı azalmakta ve nüfus yaşlanmaktadır
    • D)Bağımlı genç nüfus oranı artmaktadır
    • E)Nüfus artış hızı yükselmektedir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Doğum oranı azalmakta ve nüfus yaşlanmaktadır

    Tabanın daralması doğumların azaldığını, üst basamakların genişlemesi ise yaşlı nüfusun arttığını gösterir; bu iki durum birlikte nüfusun yaşlandığına işaret eder. Doğum oranı yükselseydi piramidin tabanı genişlemeye devam ederdi.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi hızlı nüfus artışının olumsuz sonuçları arasında gösterilemez?

    • A)İç pazarın genişlemesi ve mal talebinin artması
    • B)Kişi başına düşen millî gelirin azalması
    • C)İşsizlik oranının yükselmesi
    • D)Kentlerde konut ve altyapı sorunlarının büyümesi
    • E)Tasarruf ve yatırım olanaklarının daralması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İç pazarın genişlemesi ve mal talebinin artması

    İç pazarın genişlemesi ve talebin artması, hızlı nüfus artışının olumlu sayılan sonuçlarındandır. Kişi başına gelirin azalması, işsizliğin artması ve altyapı sorunları ise olumsuz sonuçlar arasında yer alır.

Sponsorlu