KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme — Test 4

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay9 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Türkiye'de genç nüfus oranının yüksek olmasının olumlu yönü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Eğitim harcamalarının artmasına yol açması
    • B)Bağımlı nüfus oranını yükseltmesi
    • C)Kentlerde konut talebini büyütmesi
    • D)Gelecekte geniş bir iş gücü potansiyeli sunması
    • E)Tasarruf oranlarını düşürmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Gelecekte geniş bir iş gücü potansiyeli sunması

    Genç nüfusun fazlalığı, ileriki yıllarda üretime katılacak geniş bir iş gücü anlamına geldiği için ekonomik bir avantajdır. Eğitim harcamalarının artması ya da bağımlı nüfusun yükselmesi ise genç nüfusun kısa vadede yarattığı yük olup olumlu yön sayılmaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Bir ülkede ortalama yaşam süresinin uzaması ve bebek ölüm oranının düşmesi öncelikle aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Doğum oranının hızla artması
    • B)Sağlık hizmetlerinin ve beslenme koşullarının iyileşmesi
    • C)Tarımda çalışan nüfusun toplam içindeki payının çoğalması
    • D)Dış göçün tümüyle durması
    • E)Yüz ölçümünün genişlemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sağlık hizmetlerinin ve beslenme koşullarının iyileşmesi

    Yaşam süresinin uzaması ve bebek ölümlerinin azalması, sağlık altyapısı ile beslenme ve hijyen koşullarındaki iyileşmenin doğrudan sonucudur. Doğum oranının artması yaşam süresini uzatmaz; bu iki değişken farklı süreçlerle belirlenir.

  3. Soru 3

    Orta

    Türkiye'de kırsal kesimde kadın nüfus oranının erkek nüfus oranından yüksek olduğu illerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bu illerde sanayinin çok gelişmiş olması
    • B)Bu illerde doğum oranının çok düşük olması
    • C)Bu illerin göç veren iller olması
    • D)Bu illerin yoğun göç alan iller olması
    • E)Bu illerde kentsel nüfus oranının çok yüksek olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu illerin göç veren iller olması

    İş amacıyla dışarıya göç edenlerin çoğunlukla erkek olması, göç veren illerde kadın nüfus oranını yükseltir. Yoğun göç alan illerde ise durum tersine döner ve erkek nüfus oranı artar; bu nedenle o seçenek verilen duruma uymaz.

  4. Soru 4

    Orta

    Bir ülkede okuryazarlık oranının yükselmesinin nüfus yapısı üzerindeki etkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Tarımda çalışan nüfusun oranı artar
    • B)Doğum oranı belirgin biçimde yükselir ve nüfus artış hızı büyür
    • C)Kırsal nüfus oranı hızla büyür
    • D)Bağımlı yaşlı nüfusun oranı düşer
    • E)Nitelikli iş gücü artar ve tarım dışı sektörlerde çalışan oranı yükselir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Nitelikli iş gücü artar ve tarım dışı sektörlerde çalışan oranı yükselir

    Eğitim düzeyinin artması nitelikli iş gücünü çoğaltır ve çalışanların sanayi ile hizmet sektörlerine yönelmesini kolaylaştırır. Yaşlı bağımlı nüfusun oranı okuryazarlıkla değil, doğum oranı ve yaşam süresiyle belirlendiği için o seçenek geçersizdir.

  5. Soru 5

    Orta

    İki ülkeden birinde nüfus piramidinin kenarları düzgün ve dik, diğerinde ise içbükey ve yatık bir görünüm sunmaktadır. Kenarları dik olan ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Doğum oranının daha yüksek olduğu
    • B)Yüz ölçümünün daha büyük olduğu
    • C)Ortalama yaşam süresinin daha kısa olduğu
    • D)Yaş grupları arasındaki nüfus kaybının daha az olduğu
    • E)Kentsel nüfus oranının daha az olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yaş grupları arasındaki nüfus kaybının daha az olduğu

    Piramidin kenarları dikleştikçe bir yaş grubundan diğerine geçerken kaybedilen nüfus azalır; bu da ölüm oranlarının düşük, ortalama yaşam süresinin uzun olduğunu gösterir. Buna karşılık kenarları içbükey ve yatık olan piramitte yaş grupları arasındaki nüfus kaybı, dolayısıyla ölüm oranı fazladır. Yüz ölçümü ya da kentleşme oranı piramidin biçiminden doğrudan okunamaz; doğum oranı ise kenarların eğiminden değil tabanın genişliğinden okunur.

  6. Soru 6

    Orta

    Türkiye'de 1965 sonrasında uygulanan nüfus politikasının benimsenmesinde etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Nüfusun uzun süren savaşlar nedeniyle hızla azalmış olması
    • B)Yaşlı nüfus oranının çok yükselmesi
    • C)Hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınmayı zorlaştırması
    • D)Kırsal nüfusun tümüyle yok olması
    • E)Dışarıdan yoğun göç alınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınmayı zorlaştırması

    1960'lı yıllarda nüfusun hızla artması işsizlik, konut ve eğitim sorunlarını büyütmüş, bu da artışı yavaşlatıcı politikaya geçilmesini gerektirmiştir. Nüfusun savaşlarla azalması ise 1965 öncesindeki teşvik edici politikanın gerekçesidir.

  7. Soru 7

    Orta

    Bir ülkede aktif nüfusun toplam nüfus içindeki payının artması, aşağıdakilerden hangisine ortam hazırlar?

    • A)Üretimin ve kişi başına düşen gelirin artmasına
    • B)Bağımlılık oranının yükselmesine
    • C)Eğitim çağındaki nüfusun çoğalmasına
    • D)Nüfus artış hızının yükselmesine
    • E)Tarım alanlarının genişlemesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Üretimin ve kişi başına düşen gelirin artmasına

    Çalışma çağındaki nüfusun payı arttıkça üretime katılan kesim büyür ve kişi başına düşen gelir yükselebilir. Aktif nüfusun payı arttığında bağımlı nüfusun payı azalacağından bağımlılık oranının yükselmesi beklenmez.

  8. Soru 8

    Orta

    Türkiye'de tarımda makineleşmenin yaygınlaşmasının nüfusun sektörel dağılımı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tarımda çalışan nüfusun toplam içindeki oranını yükseltmesi
    • B)Kırsal nüfus oranını sürekli artırması
    • C)Hizmet sektörünün payını düşürmesi
    • D)Toplam nüfusu azaltması
    • E)Tarımda gereken iş gücünü azaltarak kentlere göçü hızlandırması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Tarımda gereken iş gücünü azaltarak kentlere göçü hızlandırması

    Makineleşme, aynı işi daha az insanla yapmayı sağladığından kırsalda açıkta kalan iş gücü kentlere yönelir ve tarımın payı azalır. Tarımda çalışan oranının yükselmesi, makineleşmenin doğasıyla çelişen bir sonuçtur.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede nüfusun eğitim durumuyla ilgili verilerin sağladığı bilgiler arasında yer almaz?

    • A)Okuryazar oranındaki değişim
    • B)Ülkedeki akarsuların rejim özellikleri
    • C)Yükseköğretim mezunlarının payı
    • D)Kadın ve erkek arasındaki eğitim farkı
    • E)Bölgeler arasındaki eğitim düzeyi farklılıkları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ülkedeki akarsuların rejim özellikleri

    Eğitim verileri okuryazarlık, mezuniyet düzeyi ve toplumsal cinsiyete göre farklılıklar hakkında bilgi verir; akarsu rejimi ise iklim ve yer şekilleriyle ilgili doğal bir konudur. Bölgeler arası eğitim farkları ise doğrudan bu verilerden çıkarılabilir.

  10. Soru 10

    Zor

    Bir ülkede 0-14 yaş grubunun payı %38, 15-64 yaş grubunun payı %58, 65 yaş üstünün payı %4'tür. Bu verilere göre ülkeyle ilgili hangi çıkarım yapılamaz?

    • A)Bağımlı nüfusun payı %42'dir
    • B)Genç ve dinamik bir nüfus yapısı vardır
    • C)Doğum oranı yüksektir
    • D)Ortalama yaşam süresi gelişmiş ülkeler düzeyindedir
    • E)Eğitim ve sağlık harcamalarına duyulan ihtiyaç fazladır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ortalama yaşam süresi gelişmiş ülkeler düzeyindedir

    Bağımlı nüfus %38 + %4 = %42 olarak hesaplanır ve geniş genç taban yüksek doğum oranına işaret eder. Ancak 65 yaş üstünün payının yalnızca %4 olması, ortalama yaşam süresinin uzun olmadığını gösterir; bu nedenle gelişmiş ülke düzeyinde bir yaşam süresi çıkarımı yapılamaz.

  11. Soru 11

    Zor

    Bir ilde toplam nüfus 4 000 000, kentsel nüfus oranı %60'tır. Beş yıl sonra toplam nüfus 5 000 000'e, kentsel nüfus 3 500 000'e ulaşmıştır. Bu ilde kentsel nüfus oranındaki artış kaç puandır?

    • A)10
    • B)5
    • C)12
    • D)15
    • E)20
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 10

    Başlangıçta kentsel nüfus oranı %60'tır. Beş yıl sonra oran = (3 500 000 / 5 000 000) x 100 = %70 olur ve artış 70 - 60 = 10 puandır. 15 puan sonucu, kentsel nüfusun toplam değil yalnızca artan nüfusa oranlanması gibi hatalı bir işlemden doğar.

  12. Soru 12

    Zor

    İki ülkeden A'da nüfus artış hızı binde 22, B'de binde 4'tür. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

    • A)A'nın toplam nüfusu B'den fazladır
    • B)B'de yaşlı nüfusun sayısı A'dan fazladır
    • C)A'nın nüfusu B'ye göre daha kısa sürede iki katına çıkar
    • D)A'nın yüz ölçümü B'den büyüktür
    • E)B'de tarımda çalışanların toplam sayısı A'dakinden azdır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — A'nın nüfusu B'ye göre daha kısa sürede iki katına çıkar

    Artış hızı yüksek olan ülkede nüfusun katlanma süresi kısalır; bu, verilen orandan doğrudan çıkarılabilecek tek yargıdır. Toplam nüfus, yüz ölçümü ve sektörel dağılım hakkında bilgi verilmediği için bu büyüklüklerle ilgili kesin karşılaştırma yapılamaz.

  13. Soru 13

    Zor

    Bir ülkede aynı dönemde hem doğum oranı hem de ölüm oranı düşerken, toplam nüfusun arttığı gözlenmektedir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

    • A)Ülkenin sürekli net göç vermesi
    • B)Ölüm oranındaki düşüşün doğum oranındaki düşüşten fazla olması
    • C)Doğum oranının uzun süredir ölüm oranının altına inmiş olması
    • D)Aktif nüfusun tümüyle azalması
    • E)Yaşam süresinin belirgin biçimde kısalması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ölüm oranındaki düşüşün doğum oranındaki düşüşten fazla olması

    Doğal artış, doğum ile ölüm oranı arasındaki farktır; her ikisi de düşse bile ölüm oranı daha hızlı düştüğü sürece fark büyür ve nüfus artmaya devam eder. Doğum oranı ölüm oranının altına inseydi nüfus azalırdı; bu, verilen artış bilgisiyle çelişir.

  14. Soru 14

    Zor

    Türkiye'de nüfusun yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

    • A)Tarımda çalışanların toplam içindeki oranı zamanla azalmıştır
    • B)Kent nüfusunun payı zamanla artmıştır
    • C)Ortalama yaşam süresi zamanla uzamıştır
    • D)Okuryazar oranı zamanla yükselmiştir
    • E)Nüfus piramidinin tabanı yıllar içinde sürekli genişlemiştir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Nüfus piramidinin tabanı yıllar içinde sürekli genişlemiştir

    Doğum oranı düştüğü için Türkiye'nin nüfus piramidinin tabanı genişlememiş, aksine daralmıştır; nüfus giderek olgunlaşan bir yapı kazanmıştır. Tarımda çalışan oranının azalması, kentleşme ve okuryazarlığın artması ise gözlenen doğru eğilimlerdir.

  15. Soru 15

    Zor

    Bir ülkede yaşlı nüfus oranının hızla yükselmesi durumunda hükûmetin izlemesi beklenen politika aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Aile planlaması hizmetlerinin yaygınlaştırılması
    • B)Evlenme yaşının yükseltilmesi
    • C)Dışarıya iş gücü göçünün özendirilmesi
    • D)Doğumları özendirici destek ve teşviklerin artırılması
    • E)Doğum izinlerinin kısaltılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Doğumları özendirici destek ve teşviklerin artırılması

    Yaşlanan bir nüfusta aktif nüfusun payı azalacağı için devletler doğumları teşvik eden politikalara yönelir. Aile planlamasının yaygınlaştırılması ya da evlenme yaşının yükseltilmesi doğumları daha da azaltacağından yaşlanma sorununu derinleştirir.

Sponsorlu