KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm — Test 2

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 189 soru kitap sırasına göre 13 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay6 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Türkiye'de kara yolu ağının yoğunluğu Marmara Bölgesi'nde çok fazla iken Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusunda oldukça azdır. Bu durumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)İki bölge arasında yalnızca toprak verimliliği ve tarım ürünü çeşidi bakımından fark bulunması
    • B)İki bölge arasında yer şekilleri, nüfus ve ekonomik etkinlik bakımından belirgin fark bulunması
    • C)Marmara'nın enlem olarak daha güneyde yer alması
    • D)Doğu Anadolu'da akarsuların ulaşıma elverişli olması
    • E)Marmara'da yıllık yağış miktarının daha az olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İki bölge arasında yer şekilleri, nüfus ve ekonomik etkinlik bakımından belirgin fark bulunması

    Ulaşım ağının sıklığı; arazinin engebe durumu, nüfus yoğunluğu ile sanayi ve ticaret etkinliğinin düzeyine bağlıdır. Marmara düz alanları, kalabalık nüfusu ve yoğun sanayisiyle sık bir ağa sahipken kuzeydoğuda engebe ve seyrek nüfus ağı seyrekleştirir; enlem ya da yağış farkı bu tabloyu açıklamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi kara yolu ulaşımının olumsuz yönleri arasında gösterilemez?

    • A)Trafik kazalarının yol açtığı can ve mal kaybının fazla olması
    • B)Egzoz gazları nedeniyle hava kirliliğine katkı sağlaması
    • C)Uzun mesafeli ağır yük taşımada birim maliyetinin yüksek olması
    • D)Kar ve sis gibi hava olaylarından kolayca etkilenmesi
    • E)Yerleşmelere doğrudan ulaşarak aktarma gereksinimini azaltması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yerleşmelere doğrudan ulaşarak aktarma gereksinimini azaltması

    Yerleşmelere doğrudan ulaşabilme kara yolunun en büyük üstünlüğüdür, olumsuzluğu değildir. Kaza oranı, egzoz kirliliği, ağır yükte yüksek birim maliyet ve olumsuz hava koşullarından etkilenme ise kara yolunun bilinen dezavantajlarıdır.

  3. Soru 3

    Kolay

    Türkiye'de yurt içi yük ve yolcu taşımacılığında payı en yüksek olan ulaşım türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kara yolu
    • B)Demir yolu
    • C)Hava yolu
    • D)Boru hattı
    • E)Deniz yolu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kara yolu

    Türkiye'de yol ağının en yaygın tür olması ve kapıdan kapıya taşıma olanağı sayesinde yurt içi taşımacılıkta kara yolu açık farkla ilk sıradadır. Demir yolu ve deniz yolu ağır yükte önemli olsa da toplam pay içinde kara yolunun gerisinde kalır.

  4. Soru 4

    Zor

    Demir yolu hatlarının eğimi %3'ü aşmayacak biçimde döşenmesi gerekmektedir. Bu zorunluluk, aşağıdaki sonuçlardan hangisine yol açar?

    • A)Hatların yalnızca kıyı kuşağında yapılabilmesine
    • B)Trenlerin yalnızca yolcu taşımak için kullanılmasına
    • C)Hatların engebeli alanlarda uzun virajlar ve tünellerle uzatılmasına
    • D)Hatların yağışlı bölgelerde daha ucuza yapılmasına
    • E)Demir yolu taşımacılığının maliyetinin kara yolundan ucuz olamamasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hatların engebeli alanlarda uzun virajlar ve tünellerle uzatılmasına

    Eğim sınırı nedeniyle dağlık alanlarda hat, yamaç boyunca uzun kıvrımlar çizerek ya da tünellerle geçirilerek yapılır; bu da güzergâhı uzatır ve maliyeti artırır. Eğim sınırı hattın yalnızca kıyıda yapılmasını gerektirmez; nitekim İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da da hatlar bulunmaktadır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıda dört ilin yüz ölçümü ve kara yolu uzunluğu verilmiştir. I. il: 8.000 km2 - 2.400 km yol II. il: 12.000 km2 - 1.800 km yol III. il: 6.000 km2 - 600 km yol IV. il: 10.000 km2 - 3.500 km yol Buna göre birim alana düşen yol uzunluğunun en fazla olduğu il ile en az olduğu il sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I ve II
    • B)II ve IV
    • C)III ve I
    • D)IV ve III
    • E)IV ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV ve III

    Birim alana düşen yol uzunlukları I için 2.400/8.000 = 0,30; II için 1.800/12.000 = 0,15; III için 600/6.000 = 0,10; IV için 3.500/10.000 = 0,35 km/km2'dir. En yüksek değer 0,35 ile IV. ilde, en düşük değer 0,10 ile III. ildedir. Bu nedenle doğru cevap IV ve III'tür.

  6. Soru 6

    Kolay

    Dağlık alanlarda yapılan tünellerin ulaşıma sağladığı temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yol uzunluğunu ve yolculuk süresini kısaltması
    • B)Yol yapım ve bakım maliyetini belirgin biçimde düşürmesi
    • C)Araç sayısını azaltması
    • D)Yakıt fiyatlarını düşürmesi
    • E)Bölgede nüfusun azalmasını sağlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yol uzunluğunu ve yolculuk süresini kısaltması

    Tüneller dağ sırasını dolaşmak yerine doğrudan geçme olanağı verdiği için mesafeyi ve yolculuk süresini kısaltır, ayrıca kış aylarında yolun kapanma riskini azaltır. Tünel yapımı çok pahalı bir mühendislik işidir; bu nedenle maliyeti düşürdüğü söylenemez.

  7. Soru 7

    Orta

    Bir yörede nüfusun ve ekonomik etkinliklerin artması, o yörede ulaşım ağının da gelişmesine yol açmaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?

    • A)Ulaşım ağının yalnızca yer şekillerine ve iklim koşullarına bağlı olduğunu
    • B)Nüfusu az olan yörelerde yol yapımının teknik olarak imkânsız olduğunu
    • C)Ulaşım yatırımlarının ekonomiyi etkilemediğini
    • D)Ulaşım ağının yalnızca doğal koşullara değil beşerî koşullara da bağlı olduğunu
    • E)Yol yoğunluğunun iklimle hiçbir ilişkisinin olmadığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ulaşım ağının yalnızca doğal koşullara değil beşerî koşullara da bağlı olduğunu

    Yol ağının gelişmesinde engebe ve iklim gibi doğal etkenlerin yanında nüfus, sanayi ve ticaret gibi beşerî etkenler de belirleyicidir; verilen durum bu ikinci grubu vurgular. Ağın yalnızca yer şekillerine bağlı olduğu görüşü, aynı engebedeki iki yörede farklı yol yoğunlukları görülmesiyle çelişir.

  8. Soru 8

    Orta

    Çanakkale 1915 Köprüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A)İstanbul Boğazı üzerinde yer alan ve üçüncü sırada yapılan asma köprüdür.
    • B)İzmit Körfezi'ni geçerek Bursa'yı İstanbul'a bağlar.
    • C)Çanakkale Boğazı üzerinde Avrupa ve Anadolu yakalarını kara yoluyla bağlar.
    • D)Van Gölü üzerinde feribot seferlerinin yerini almıştır.
    • E)Marmara Denizi'nin altından geçen bir demir yolu tünelidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Çanakkale Boğazı üzerinde Avrupa ve Anadolu yakalarını kara yoluyla bağlar.

    Çanakkale 1915 Köprüsü, Çanakkale Boğazı üzerinde Gelibolu Yarımadası ile Anadolu yakasını birbirine bağlayarak feribot beklemeden geçiş olanağı sağlar. İzmit Körfezi'ni geçen köprü Osmangazi Köprüsü, boğaz altından geçen demir yolu hattı ise Marmaray'dır.

  9. Soru 9

    Zor

    Bir sanayi tesisinin kurulacağı yer seçilirken, tesisin demir yolu hattına ve limana yakın olmasına özellikle dikkat edilmektedir. Buna göre bu tesisle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Üretiminin tamamını yurt içinde tükettiği
    • B)Ham maddesinin çabuk bozulabilir nitelikte olduğu
    • C)Çok az sayıda işçi çalıştırdığı
    • D)Enerjisini yalnızca güneşten sağladığı
    • E)Ağır ve hacimli ham madde kullanan bir tesis olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ağır ve hacimli ham madde kullanan bir tesis olduğu

    Demir yolu ve limana yakınlık, tek seferde büyük tonajlarda ham madde ya da ürün taşınmasının gerektiğini gösterir; demir çelik ve çimento gibi ağır sanayi tesisleri bu ölçüte göre yer seçer. Çabuk bozulan ham maddeler hız gerektirdiğinden kara ya da hava yolu ile taşınır, bu nedenle o seçenek uygun değildir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi demir yolu ulaşımının özelliklerinden biri değildir?

    • A)Yapım maliyetinin yüksek olması
    • B)Ağının kara yolu kadar sık olması ve her köye ulaşabilmesi
    • C)Ağır yüklerin ucuza taşınmasına olanak vermesi
    • D)Eğim ve engebeden çok etkilenmesi
    • E)Aktarma gerektirdiği için taşımada esnekliğinin az olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ağının kara yolu kadar sık olması ve her köye ulaşabilmesi

    Demir yolu ağı seyrektir ve yalnızca belirli istasyonlara ulaştığı için her yerleşmeye doğrudan hizmet veremez; bu nedenle verilen ifade demir yolunun özelliği değildir. Yüksek yapım maliyeti, ucuz ağır yük taşıma, eğime duyarlılık ve aktarma zorunluluğu demir yolunun gerçek nitelikleridir.

  11. Soru 11

    Orta

    Türkiye'de kara yolu ulaşımının kış aylarında en çok aksadığı yöreler Doğu Anadolu'nun yüksek kesimleri ile İç Anadolu'nun kuzeydoğusudur. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bu yörelerde yol ağının tamamen yeni yapılmış olması
    • B)Bu yörelerde araç sayısının ve günlük trafik yoğunluğunun çok fazla olması
    • C)Bu yörelerde akarsuların taşkın yapmaması
    • D)Bu yörelerde kar yağışlı gün sayısı ve karın yerde kalma süresinin fazla olması
    • E)Bu yörelerde nüfusun çok yoğun olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu yörelerde kar yağışlı gün sayısı ve karın yerde kalma süresinin fazla olması

    Yükselti ve karasallık nedeniyle bu alanlarda kış çok soğuk geçer, kar örtüsü uzun süre yerde kalır ve tipi ile çığ ulaşımı kesintiye uğratır. Araç sayısı ve nüfus yoğunluğu bu yörelerde düşüktür; dolayısıyla aksamayı bu gerekçelerle açıklamak olanaksızdır.

  12. Soru 12

    Orta

    Birbirine yaklaşık 500 km uzaklıktaki iki kent arasında yüksek hızlı tren hattının hizmete girmesinden sonra bu iki kent arasındaki uçak seferlerinde belirgin bir azalma görülmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • A)Ulaşım türlerinin belirli mesafelerde birbirine rakip olabildiğini
    • B)Hava yolu taşımacılığının tamamen sona erdiğini
    • C)Demir yolu taşımacılığının her mesafede hava yolundan hızlı olduğunu
    • D)İki kent arasındaki yolcu sayısının azaldığını
    • E)Kara yolu ulaşımının ortadan kalktığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ulaşım türlerinin belirli mesafelerde birbirine rakip olabildiğini

    Kısa ve orta mesafede kent merkezinden kent merkezine ulaşım süresi bakımından hızlı tren, uçağa göre bekleme süreleri de hesaba katıldığında avantajlı duruma gelir ve talebi kendine çeker. Bu, ulaşım türleri arasında rekabet olduğunu gösterir; toplam yolcu sayısının azaldığı ya da hava yolunun bittiği sonucu çıkarılamaz.

  13. Soru 13

    Kolay

    Dağ geçitlerinin Türkiye ulaşımı açısından önemi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Akarsuların denize ulaşmasını ve taşkın yapmasını sağlamaları
    • B)Sıradağlarla ayrılmış bölgeler arasında yol bağlantısı kurmaları
    • C)Deprem riskini tamamen ortadan kaldırmaları
    • D)Tarım alanlarının genişlemesini sağlamaları
    • E)Yağış miktarını artırmaları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sıradağlarla ayrılmış bölgeler arasında yol bağlantısı kurmaları

    Kuzeyde ve güneyde kıyıya paralel uzanan sıradağlar iç kesimler ile kıyı arasındaki ulaşımı zorlaştırır; geçitler bu engelin aşıldığı doğal koridorlar olarak yol güzergâhlarını belirler. Geçitler tarım alanı ya da yağış miktarı üzerinde belirleyici değildir, bu nedenle diğer seçenekler geçersizdir.

  14. Soru 14

    Zor

    Türkiye'de demir yolu ağının önemli bir bölümünün iç kesimlerden kıyı limanlarına doğru uzanacak biçimde kurulmuş olması, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Hatların yalnızca yolcu taşımak ve kentleri birbirine bağlamak amacıyla planlanmasıyla
    • B)İç kesimlerde nüfusun kıyıdan fazla olmasıyla
    • C)Kıyı kesimlerinde arazinin daha engebeli olmasıyla
    • D)Hatların tamamının son yıllarda yapılmış olmasıyla
    • E)Hatların, iç kesimlerdeki ham maddeleri limanlara ulaştırma amacıyla planlanmış olmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Hatların, iç kesimlerdeki ham maddeleri limanlara ulaştırma amacıyla planlanmış olmasıyla

    Demir yolu hatlarının kuruluş mantığı, iç bölgelerdeki maden ve tarım ürünlerinin dışa açılan limanlara aktarılması üzerine kuruludur; bu yüzden ağ kıyıya dik biçimde uzanır. Türkiye'de nüfus kıyı kuşağında daha yoğundur ve hatların büyük bölümü eski tarihlidir; bu nedenle o gerekçeler doğru değildir.

  15. Soru 15

    Orta

    Bir bölgede yol yapım ve bakım maliyetinin çok yüksek olmasında aşağıdakilerden hangisi en az etkilidir?

    • A)Arazinin eğimli ve heyelana elverişli olması
    • B)Kar yağışının fazla ve donlu gün sayısının yüksek olması
    • C)Bölgede konuşulan yerel ağızların çeşitliliği
    • D)Çok sayıda köprü ve tünel yapılmasının gerekmesi
    • E)Zeminin gevşek ve dayanıksız olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bölgede konuşulan yerel ağızların çeşitliliği

    Yol maliyetini belirleyen etkenler eğim, zemin özellikleri, iklim koşulları ve gerekli sanat yapılarının sayısı gibi fiziki ve teknik unsurlardır. Yerel ağız çeşitliliği kültürel bir özelliktir ve yol yapım ya da bakım giderleriyle bir ilgisi yoktur.

Sponsorlu