KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm — Test 3

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 189 soru kitap sırasına göre 13 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay7 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Türkiye'nin Akdeniz kıyısında yer alan ve Çukurova ile Güneydoğu Anadolu'nun dışa açılan kapısı durumundaki liman aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Samsun Limanı
    • B)Bandırma Limanı
    • C)Trabzon Limanı
    • D)Mersin Limanı
    • E)Haydarpaşa Limanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Mersin Limanı

    Mersin Limanı, Akdeniz kıyısında Çukurova ve Güneydoğu Anadolu'nun ürünlerinin dışa açıldığı en büyük limanlardan biridir. Samsun ve Trabzon Karadeniz, Bandırma ve Haydarpaşa ise Marmara kıyısında yer aldığından bu seçenekler doğru olamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Doğu Karadeniz kıyısındaki Trabzon Limanı'nın canlı olmasında aşağıdakilerden hangisi etkilidir?

    • A)Ardındaki kıyı ovalarının çok geniş olması
    • B)İran ve Kafkasya yönlü transit taşımacılığa hizmet vermesi
    • C)Ülkenin en büyük konteyner limanı durumunda olması
    • D)Demir yolu ile İç Anadolu'ya doğrudan bağlanması
    • E)Hinterlandında petrol rafinerilerinin toplanmış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İran ve Kafkasya yönlü transit taşımacılığa hizmet vermesi

    Trabzon Limanı, İran ve Kafkas ülkelerine yönelen transit yüklerin aktarıldığı bir kapı olduğu için işlek durumdadır. Doğu Karadeniz'de kıyı ovaları çok dardır ve Trabzon'un demir yolu bağlantısı bulunmadığından diğer seçenekler geçersizdir.

  3. Soru 3

    Kolay

    İç kesimlere demir yolu ile bağlanan ve Orta Karadeniz'in en önemli limanı olan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Samsun
    • B)Rize
    • C)Bodrum
    • D)Kuşadası
    • E)Fethiye
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Samsun

    Samsun, Karadeniz kıyısında iç kesimlere demir yolu ile bağlanan ve hinterlandı geniş olan başlıca limandır. Rize'de demir yolu yoktur; Bodrum, Kuşadası ve Fethiye ise yük değil ağırlıklı olarak turizm ve yat limanı işlevi görür.

  4. Soru 4

    Orta

    Türk karasularında yük ve yolcu taşıma hakkının Türk gemilerine ait olmasını sağlayan kabotaj hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Türk deniz ticaret filosunun gelişmesine katkı sağlamıştır.
    • B)Ülke limanları arasındaki taşımacılıkta yerli işletmeleri güçlendirmiştir.
    • C)Denizcilik alanında ekonomik bağımsızlığın önemli bir göstergesi sayılmıştır.
    • D)Türk limanlarında iş hacminin ulusal işletmelere aktarılmasını sağlamıştır.
    • E)Yabancı gemilerin Türk limanları arasında serbestçe taşıma yapmasını sağlamıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yabancı gemilerin Türk limanları arasında serbestçe taşıma yapmasını sağlamıştır.

    Kabotaj hakkı, ülke limanları arasındaki taşımacılığı yabancı gemilere kapatarak yalnızca Türk gemilerine bırakmıştır; bu nedenle yabancı gemilerin serbestçe taşıma yapması söz konusu değildir. Diğer seçenekler, bu hakkın ulusal deniz ticaret filosunu güçlendirmesiyle ilgili doğru sonuçlardır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki limanlardan hangisi Marmara Denizi kıyısında yer alır?

    • A)Mersin Limanı
    • B)İskenderun Limanı
    • C)Ambarlı Limanı
    • D)İzmir Limanı
    • E)Trabzon Limanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ambarlı Limanı

    Ambarlı Limanı, İstanbul'un batısında Marmara Denizi kıyısında yer alan büyük bir konteyner limanıdır. Mersin ve İskenderun Akdeniz, İzmir Ege, Trabzon ise Karadeniz kıyısında bulunduğundan diğer seçenekler yanlıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Hatay'da yer alan İskenderun Limanı'nın gelişmesinde aşağıdakilerden hangisi en çok etkili olmuştur?

    • A)Çevresinde turizm tesislerinin ve ikinci konutların yoğunlaşması
    • B)Yakınında demir çelik sanayisinin bulunması ve Güneydoğu'ya açılması
    • C)Ege Bölgesi'nin ürünlerine hizmet vermesi
    • D)Karadeniz'e kıyısı olan bir konumda bulunması
    • E)Balıkçılık faaliyetlerinin ülkedeki en yüksek düzeyde olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yakınında demir çelik sanayisinin bulunması ve Güneydoğu'ya açılması

    İskenderun Limanı, yakınındaki demir çelik tesisleri ile Güneydoğu Anadolu'nun ham madde ve ürün hareketine hizmet ettiği için gelişmiştir. Liman Akdeniz kıyısındadır ve Ege ürünlerine değil güney hinterlandına hizmet eder; bu nedenle o seçenekler doğru değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    Bir limanın gelişmesinde hinterlandının genişliği önemli bir etkendir. Buna göre aşağıdaki koşullardan hangisi bir limanın hinterlandını genişletir?

    • A)Limanın ardında yüksek ve sürekli dağ sıralarının kesintisiz uzanması
    • B)Liman çevresinde nüfusun sürekli azalması
    • C)Limanın bulunduğu kıyıda gelgit genliğinin yüksek olması
    • D)Limanın iç kesimlere kara ve demir yoluyla güçlü biçimde bağlanması
    • E)Limanın yalnızca yolcu taşımacılığına ayrılmış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Limanın iç kesimlere kara ve demir yoluyla güçlü biçimde bağlanması

    Hinterland, limanın hizmet ettiği ardalandır; iç kesimlerle kurulan güçlü kara ve demir yolu bağlantıları bu alanı genişletir. Kıyıya paralel yüksek dağ sıraları ise ulaşımı kestiği için hinterlandı daraltır, bu nedenle o seçenek tersini ifade eder.

  8. Soru 8

    Kolay

    Boru hattı ulaşımı ile taşınan başlıca maddeler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Ham petrol ve doğal gaz
    • B)Buğday ve arpa
    • C)Demir cevheri ve kömür
    • D)Otomobil ve beyaz eşya
    • E)Çimento ve tuğla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ham petrol ve doğal gaz

    Boru hatları yalnızca sıvı ve gaz hâlindeki maddelerin sürekli akışla taşınmasına elverişlidir; bu nedenle ham petrol ve doğal gaz taşınır. Tahıl, cevher ve fabrikasyon ürünler katı ve parça yük olduğundan boru hattıyla taşınamaz.

  9. Soru 9

    Zor

    Türkiye'nin dış ticaretinde taşınan yükün ağırlık bakımından en büyük bölümü deniz yoluyla gerçekleştirilmektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Deniz yolunun en hızlı ulaşım türü olması
    • B)Deniz yolunun hava koşullarından hiç etkilenmemesi
    • C)Deniz yolunun her yerleşmeye aktarma yapmadan doğrudan ulaşabilmesi
    • D)Deniz yolunun yalnızca yolcu taşımacılığında kullanılması
    • E)Bir seferde çok yük taşıması nedeniyle birim maliyetinin en düşük olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bir seferde çok yük taşıması nedeniyle birim maliyetinin en düşük olması

    Gemiler tek seferde on binlerce tonluk yük taşıyabildiğinden ton başına maliyet diğer türlerin çok altında kalır; uzun mesafeli dış ticarette bu belirleyicidir. Deniz yolu en yavaş türlerdendir ve yalnızca limanlara ulaşabildiğinden hız ve kapıdan kapıya erişim gerekçeleri yanlıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi hava yolu ulaşımının üstünlükleri arasında gösterilemez?

    • A)Uzun mesafelerde en kısa sürede ulaşım sağlaması
    • B)Değerli ve çabuk bozulabilen ürünlerin taşınmasına elverişli olması
    • C)Birim yük başına taşıma maliyetinin en düşük olması
    • D)Yer şekillerinden çok az etkilenmesi
    • E)Acil sağlık ve afet müdahalelerinde hızla devreye girebilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Birim yük başına taşıma maliyetinin en düşük olması

    Hava yolunun en belirgin dezavantajı, yakıt ve işletme giderleri nedeniyle birim maliyetinin diğer tüm türlerden yüksek olmasıdır. Hız, engebeden etkilenmeme ve acil durumlarda kullanılabilme ise hava yolunun gerçek üstünlükleridir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Türk Boğazları'ndan geçen ticaret gemilerinin barış döneminde serbestçe geçiş yapmasını düzenleyen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kyoto Protokolü
    • B)Montrö Boğazlar Sözleşmesi
    • C)Paris İklim Anlaşması
    • D)Ramsar Sözleşmesi
    • E)Roma Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Montrö Boğazlar Sözleşmesi

    Türk Boğazları'ndaki geçiş rejimi 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile düzenlenmiştir. Kyoto, Paris ve Ramsar çevre konulu uluslararası metinlerdir; bu nedenle boğaz geçişleriyle ilgileri yoktur.

  12. Soru 12

    Orta

    Bir ülkenin, başka ülkelere ait malların kendi toprakları üzerinden geçişine aracılık ederek gelir elde etmesine transit ticaret denir. Buna göre Türkiye'nin transit ticaretten yüksek gelir elde etmesinde aşağıdakilerden hangisi en etkilidir?

    • A)Yüz ölçümünün çevresindeki ülkelere göre çok geniş olması
    • B)Nüfusunun genç bir yapı göstermesi
    • C)Tarım ürünü çeşidinin ve üretim miktarının fazla olması
    • D)Yer altı sularının bol olması
    • E)Asya ile Avrupa arasında köprü konumunda bulunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Asya ile Avrupa arasında köprü konumunda bulunması

    Türkiye, Asya ile Avrupa'yı bağlayan konumu ve Türk Boğazları sayesinde kara, deniz ve boru hattı güzergâhlarının kesiştiği bir geçiş ülkesidir; bu da transit gelirlerini artırır. Genç nüfus ya da tarım ürünü çeşitliliği ülkenin kendi üretimiyle ilgilidir, transit geçişi belirlemez.

  13. Soru 13

    Zor

    Bir ihracat firmasının 40 tonluk yükünü taşıma seçenekleri için maliyet ve süre bilgileri aşağıda verilmiştir. Deniz yolu: 20.000 TL - 18 gün Kara yolu: 60.000 TL - 5 gün Hava yolu: 320.000 TL - 1 gün Firma, ürünün bozulmaması için taşımanın en çok 6 günde tamamlanmasını istemekte ve bu koşulu sağlayan en ucuz seçeneği tercih etmektedir. Buna göre firmanın seçeceği tür ve ödeyeceği tutar aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Deniz yolu - 20.000 TL
    • B)Hava yolu - 320.000 TL
    • C)Deniz yolu - 60.000 TL
    • D)Kara yolu - 60.000 TL
    • E)Hava yolu - 60.000 TL
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kara yolu - 60.000 TL

    Altı günlük süre sınırını deniz yolu sağlayamaz; kalan iki seçenekten kara yolu 60.000 TL ile hava yolundan çok daha ucuzdur. Deniz yolu en ucuz olmasına karşın 18 günlük süresiyle koşulu karşılamadığından tercih edilemez.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi bir yörede havalimanı açılmasının beklenen sonuçlarından biri değildir?

    • A)Yöredeki tarım alanlarının veriminin artması
    • B)Yöreye gelen turist sayısının artması
    • C)Yörenin uzak merkezlerle bağlantısının güçlenmesi
    • D)İş amaçlı seyahatlerin kolaylaşması
    • E)Acil sağlık nakillerinin hızlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yöredeki tarım alanlarının veriminin artması

    Havalimanı, erişilebilirliği artırarak turizmi, iş seyahatlerini ve acil ulaşımı kolaylaştırır; ancak toprak verimliliği üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur. Bu nedenle tarımsal verim artışı havalimanının sonucu olarak gösterilemez.

  15. Soru 15

    Orta

    Bakü - Tiflis - Ceyhan Boru Hattı ile taşınan petrolün Türkiye'de yüklendiği terminal aşağıdaki illerimizin hangisinde yer alır?

    • A)İzmir
    • B)Samsun
    • C)Adana
    • D)Zonguldak
    • E)Edirne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Adana

    Bakü - Tiflis - Ceyhan hattının deniz terminali Adana'nın Ceyhan ilçesindeki Yumurtalık körfezi kıyısındadır. İzmir Ege, Samsun ve Zonguldak Karadeniz kıyısında yer aldığından bu hattın çıkış noktası olamaz.

Sponsorlu