KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

İlk Türk Devletleri — Test 2

KPSS Tarih dersinin İlk Türk Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 122 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay8 orta5 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Orta Asya'da kurgan adı verilen mezarlarda ölülerin yanına silah, at koşum takımı ve günlük eşyaların bırakıldığı görülmüştür. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Toplumda özel mülkiyetin bulunmadığının
    • B)Mezarların yalnızca din adamlarına ayrıldığının
    • C)Madenciliğin hiç bilinmediğinin
    • D)Ölülerin yakılarak defnedildiğinin
    • E)Ölümden sonraki yaşama inanıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ölümden sonraki yaşama inanıldığının

    Ölünün yanına eşya bırakılması, öteki dünyada bu eşyalara gerek duyulacağı inancını yansıtır; bu da ölüm sonrası yaşam düşüncesinin varlığını gösterir. Kurganlardan çıkan madenî eşyalar madenciliğin bilindiğini kanıtladığından ilgili seçenek buluntularla çelişir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya'da ortaya çıkarılan kültür merkezlerinden biri değildir?

    • A)Anav
    • B)Afanasyevo
    • C)Andronova
    • D)Alacahöyük
    • E)Tagar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Alacahöyük

    Anav, Afanasyevo, Andronova, Karasuk ve Tagar Orta Asya kültür merkezleridir. Alacahöyük ise Anadolu'da, Çorum çevresinde yer alan ve Hatti-Hitit dönemiyle ilişkilendirilen bir yerleşim merkezidir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Orta Asya'dan yapılan Türk göçlerinin yöneldiği bölgeler arasında yer almaz?

    • A)Afrika'nın güney kesimleri
    • B)Çin ve çevresi
    • C)Hindistan
    • D)Avrupa'nın iç kesimleri
    • E)Anadolu ve Kafkasya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Afrika'nın güney kesimleri

    Türk göçleri başlıca Çin, Hindistan, Sibirya, Kafkasya, Anadolu ve Avrupa yönlerine gerçekleşmiştir. Afrika'nın güney kesimlerine yönelen bir Türk göç dalgasından söz edilemez.

  4. Soru 4

    Orta

    Orta Asya'dan ayrılan Türk boyları, ulaştıkları hemen her coğrafyada kısa süre içinde yeni siyasi yapılar kurabilmiştir. Bu durum Türklerle ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Hiçbir dönemde yerleşik hayata geçmediklerinin
    • B)Ekonomik olarak yalnızca ticaretle uğraştıklarının
    • C)Devlet kurma ve teşkilatlanma geleneğinin güçlü olduğunun
    • D)Askerî güçlerini bütünüyle yitirdiklerinin
    • E)Boy örgütlenmesini tamamen terk ettiklerinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Devlet kurma ve teşkilatlanma geleneğinin güçlü olduğunun

    Farklı coğrafyalarda hızla devlet kurabilmek, güçlü bir teşkilatlanma geleneğine işaret eder. Uygurların şehirler kurup yerleşik hayata geçmesi, Türklerin yerleşik düzene hiç geçmediği yargısını da geçersiz kılar.

  5. Soru 5

    Orta

    Göçler sırasında bazı Türk toplulukları ulaştıkları bölgelerde kalabalık yerli halklarla iç içe yaşamış, zamanla kendi dillerini ve inançlarını bırakarak bu halkların içinde erimiştir. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

    • A)Göçlerin yalnızca ekonomik nedenlerle yapıldığını
    • B)Göçlerin kültürel kimliğin yitirilmesine de yol açtığını
    • C)Türklerin gittikleri yerlerde hiç devlet kuramadığını
    • D)Göçlerin Orta Asya'da nüfusu artırdığını
    • E)Göçlerin tümünün Çin yönüne yapıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Göçlerin kültürel kimliğin yitirilmesine de yol açtığını

    Dilin ve inancın bırakılarak yerli halk içinde erime, asimilasyonun yani kültürel kimlik kaybının açık bir örneğidir. Tuna Bulgarlarının Hristiyanlaşarak Slav unsurlar içinde erimesi bu sürecin bilinen bir örneğidir; buna karşılık Türkler ulaştıkları pek çok yerde devlet kurmuştur.

  6. Soru 6

    Zor

    Anav Kültürü'ne ait kazılarda tahıl öğütmeye yarayan taşlar, dokuma parçaları ve kerpiçten yapılmış yapı kalıntıları bulunmuştur. Bu buluntular bölge halkıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine kanıt gösterilebilir?

    • A)Demir silahların yaygın biçimde kullanıldığına
    • B)Deniz aşırı ticaret yapıldığına
    • C)Yazının icat edilmiş olduğuna
    • D)Tarım ve yerleşik yaşam unsurlarının bulunduğuna
    • E)Paranın ödeme aracı olarak kullanıldığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Tarım ve yerleşik yaşam unsurlarının bulunduğuna

    Tahıl öğütme taşları tarımı, kerpiç yapı kalıntıları ise kalıcı barınakları yani yerleşik yaşam unsurlarını gösterir. Demirin işlenmesi Karasuk Kültürü ile ilişkilendirildiğinden Anav buluntularından demir silah yaygınlığı sonucu çıkarılamaz.

  7. Soru 7

    Zor

    İslamiyet öncesi Orta Asya tarihinin erken dönemleri büyük ölçüde kurganlardan çıkarılan eşyalar ve yerleşim kalıntıları üzerinden aydınlatılmaktadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bölgede hiçbir yerleşim izine rastlanmaması
    • B)Kurganların tümünün boş çıkması
    • C)Çin kaynaklarının bölgeden hiç söz etmemesi
    • D)Dönemin tamamının ayrıntılı belgelerle bilinmesi
    • E)Bu dönemlere ait Türkçe yazılı kaynakların bulunmaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bu dönemlere ait Türkçe yazılı kaynakların bulunmaması

    Erken dönemlere ait Türkçe yazılı belge bulunmadığından bilgiler arkeolojik buluntulara dayandırılır; Türkçe yazılı metinler ancak Göktürk Dönemi'nde yaygınlaşmıştır. Çin yıllıkları bu dönem için önemli bir kaynak olduğundan, Çin kaynaklarının bölgeden söz etmediği yargısı yanlıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Bizans kaynaklarında farklı yüzyıllarda birbirinden uzak bölgeler için 'Türkiye' adının kullanıldığı görülmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Türklerin tek bir devlet çatısı altında birleştiğinin
    • B)Bizans'ın Türklerle hiç ilişki kurmadığının
    • C)Türklerin geniş bir coğrafyaya yayılmış olduğunun
    • D)Türkçenin Bizans'ın resmî dili hâline geldiğinin
    • E)Türklerin Orta Asya dışına hiç çıkmadığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Türklerin geniş bir coğrafyaya yayılmış olduğunun

    Aynı adın farklı dönemlerde farklı bölgeler için kullanılması, Türk topluluklarının zaman içinde çok geniş bir alana dağıldığını gösterir. Türkler bu dönemde çok sayıda ayrı devlet ve boy hâlinde yaşadığından tek bir çatı altında birleşme yargısı doğru değildir.

  9. Soru 9

    Zor

    Türk boyları arasında zaman zaman ortaya çıkan üstünlük mücadeleleri, yenilen boyların yurtlarını bırakarak uzak bölgelere gitmesine yol açmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Boylar arasında siyasi birliğin sürekli biçimde sağlanamadığının
    • B)Türklerde askerlik geleneğinin bulunmadığının
    • C)Boyların ortak bir töre anlayışını hiç tanımadığının
    • D)Göçlerin yalnızca doğal etkenlerle yaşandığının
    • E)Tüm boyların kesintisiz olarak tek kağana bağlı kaldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Boylar arasında siyasi birliğin sürekli biçimde sağlanamadığının

    Boylar arası mücadelelerin göçe yol açması, kalıcı bir siyasi birliğin kurulamadığını gösterir. Töre bütün Türk boylarının ortak hukuk anlayışı olduğundan, töreyi hiç tanımadıkları yargısı Türk toplum düzeniyle çelişir.

  10. Soru 10

    Orta

    Anav ve Karasuk kültürleri karşılaştırıldığında, Karasuk Kültürü'nü ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tarımla uğraşılması
    • B)Dokumacılığın bilinmesi
    • C)Toprak kapların yapılması
    • D)Hayvanların evcilleştirilmiş olması
    • E)Demirin işlenmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Demirin işlenmiş olması

    Karasuk Kültürü'nü diğerlerinden ayıran en belirgin özellik demirin işlenmesidir. Tarım ve dokumacılık Anav Kültürü'nün öne çıkan nitelikleri olduğundan bu seçenekler ayırt edici değildir.

  11. Soru 11

    Orta

    Türklerin ana yurdu olarak Altay Dağları çevresi, Hazar Denizi'nin doğusu ve Tanrı Dağları gibi birbirinden farklı bölgeler öne sürülmüştür. Bu durumun temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Orta Asya'da hiç arkeolojik kazı yapılmamış olması
    • B)Türk boylarının çok geniş bir alana yayılmış olması
    • C)Türklerin hiçbir zaman göç etmemiş olması
    • D)Bölgede yerleşime elverişli alan bulunmaması
    • E)Türk boylarının tamamının tek bir şehirde yaşaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Türk boylarının çok geniş bir alana yayılmış olması

    Türk boylarının erken dönemlerden itibaren geniş bir alana dağılmış olması, ana yurdun sınırlarının kesin biçimde belirlenmesini güçleştirmiştir. Anav, Afanasyevo ve Andronova gibi kültür merkezlerinin kazılarla ortaya çıkarılmış olması da bölgede kazı yapılmadığı yargısını geçersiz kılar.

  12. Soru 12

    Orta

    Türk göçleri yalnızca Türk tarihini değil, ulaşılan bölgelerin siyasi ve toplumsal yapısını da etkilemiştir. Bu duruma aşağıdakilerden hangisi örnek gösterilebilir?

    • A)Orta Asya'da tarımsal üretimin tamamen terk edilmesi
    • B)Çin'in yazıyı Türklerden öğrenmesi
    • C)Hindistan'da Türkçenin resmî yazı dili hâline gelmesi
    • D)Türk boylarının Avrupa'daki siyasi dengeleri değiştirmesi
    • E)Avrupa'da Türkçenin ortak yazı dili olarak benimsenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Türk boylarının Avrupa'daki siyasi dengeleri değiştirmesi

    Türk boylarının Avrupa'ya ulaşması, kıtadaki kavimlerin yer değiştirmesine ve siyasi haritanın yeniden şekillenmesine yol açmıştır. Çin yazısı Türk göçlerinden çok önce ortaya çıktığından, Çin'in yazıyı Türklerden öğrendiği yargısı tarihsel olarak yanlıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Andronova Kültürü'ne ait buluntular arasında bakır, tunç ve altından yapılmış eşyalar önemli bir yer tutar. Bu bilgi söz konusu kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

    • A)Yazılı hukuk kurallarının oluşturulduğunu
    • B)Deniz ticaretinin geliştiğini
    • C)Maden işlemeciliğinde ileri bir düzeye ulaşıldığını
    • D)Merkezî bir imparatorluğun kurulduğunu
    • E)Şehir surlarının inşa edildiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Maden işlemeciliğinde ileri bir düzeye ulaşıldığını

    Farklı madenlerden yapılmış eşyalar, maden işleme tekniğinin geliştiğini doğrudan kanıtlar. Yazılı hukuk ve merkezî imparatorluk yapısı maden buluntularından çıkarılabilecek sonuçlar olmadığından bu seçenekler elenir.

  14. Soru 14

    Zor

    Kitlesel göçler sonucunda Orta Asya'nın bazı bölgelerinde nüfusun azalması aşağıdakilerden hangisine ortam hazırlamıştır?

    • A)Bölgedeki bütün şehirlerin hızla büyüyüp gelişmesine
    • B)Boşalan alanların başka topluluklarca ele geçirilmesine
    • C)Çin ile her türlü ilişkinin sona ermesine
    • D)Orta Asya'da yazının bu dönemde icat edilmesine
    • E)Hayvancılığın bütünüyle terk edilmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Boşalan alanların başka topluluklarca ele geçirilmesine

    Göçlerle boşalan otlak ve yurtlar, komşu topluluklar ile Çin gibi güçlerin nüfuz alanına girmiştir. Göçler sırasında Türk boyları ile Çin arasındaki siyasi ve ticari ilişkiler sürdüğünden, ilişkilerin tamamen bittiği yargısı doğru değildir.

  15. Soru 15

    Orta

    Türk göçlerinin nedenleri arasında yalnızca kuraklık ve nüfus baskısı değil; bağımsız yaşama isteği ve yeni topraklarda egemenlik kurma düşüncesi de sayılmaktadır. Bu parçadan göçlerle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Doğal etkenlerin yanında siyasi etkenlerin de rol oynadığına
    • B)Yalnızca iklim koşullarının belirleyici olduğuna
    • C)Göçlerin tamamının Çin baskısıyla başladığına
    • D)Göçlerin dinî nedenlerle gerçekleştiğine
    • E)Göçlerin kısa mesafelerle sınırlı kaldığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Doğal etkenlerin yanında siyasi etkenlerin de rol oynadığına

    Parçada hem doğal hem de siyasi nitelikli nedenler birlikte sayıldığından göçlerin çok nedenli olduğu sonucuna varılır. Bu nedenle yalnızca iklim koşullarını ya da yalnızca Çin baskısını tek neden sayan seçenekler parçayla çelişir.

Sponsorlu