KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri — Test 3

KPSS Tarih dersinin Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 121 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay8 orta2 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Kanun önünde herkesin eşit olmasını, hiçbir kişiye, aileye ya da zümreye ayrıcalık tanınmamasını öngören Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halkçılık
    • B)Devletçilik
    • C)Laiklik
    • D)İnkılapçılık
    • E)Milliyetçilik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Halkçılık

    Halkçılık, toplumdaki bütün bireylerin kanun önünde eşit sayılmasını ve ayrıcalıkların kaldırılmasını esas alan ilkedir. Devletçilik ekonomide devletin rolünü, laiklik ise din ve devlet işlerinin ayrılmasını düzenlediğinden bu tanımı karşılamaz.

  2. Soru 2

    Kolay

    1925'te aşar vergisinin kaldırılması öncelikle hangi ilke doğrultusunda atılmış bir adımdır?

    • A)Laiklik
    • B)İnkılapçılık
    • C)Cumhuriyetçilik
    • D)Halkçılık
    • E)Milliyetçilik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Halkçılık

    Aşar vergisinin kaldırılması, üretimin büyük bölümünü karşılayan köylünün üzerindeki ağır yükü hafifletip sosyal adaleti güçlendirdiği için halkçılık ilkesiyle ilgilidir. Cumhuriyetçilik yönetim biçimini, milliyetçilik ise millî kültür ve bağımsızlığı konu aldığından bu düzenlemeyi açıklamaz.

  3. Soru 3

    Orta

    Osmanlı Dönemi'nde köylüden alınan ve üründen belirli bir pay biçiminde tahsil edilen aşar vergisi, 1925'te tamamen kaldırılmıştır. Bu kararın toplumsal açıdan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sanayi tesislerinin sayısının hızla artması
    • B)Köylünün vergi yükünün hafifletilmiş olması
    • C)Eğitimde birliğin sağlanmış olması
    • D)Dış ticarette gümrük vergilerinin kaldırılması
    • E)Devletin bütçe gelirlerinin katlanarak büyümesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Köylünün vergi yükünün hafifletilmiş olması

    Aşarın kaldırılması nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan köylünün yükünü azaltarak halkçılığın sosyal adalet yönünü hayata geçirmiştir. Eğitimde birlik laiklik ve halkçılıkla ilgili ayrı bir düzenlemedir; devlet gelirlerinin artması ise bu karardan doğan bir sonuç değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    1934'te çıkarılan bir kanunla ağa, hacı, hafız, bey, paşa gibi lakap ve unvanların resmî kullanımı kaldırılmıştır. Bu düzenleme hangi ilkeyle doğrudan ilgilidir?

    • A)Devletçilik
    • B)Milliyetçilik
    • C)Cumhuriyetçilik
    • D)Halkçılık
    • E)İnkılapçılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Halkçılık

    Unvan ve lakapların kaldırılması, toplumdaki ayrıcalıklı sınıf görüntüsünü ortadan kaldırıp eşitliği sağlamayı amaçladığından halkçılık ilkesinin doğrudan uygulamasıdır. Devletçilik ekonomik yatırımlarla, milliyetçilik millî kültürle ilgili olduğu için bu düzenlemenin gerekçesini oluşturmaz.

  5. Soru 5

    Orta

    1934'te kabul edilen Soyadı Kanunu ile her vatandaşın bir soyadı taşıması zorunlu kılınmış, soyadlarında rütbe ve unvan bildiren ifadelerin kullanılması yasaklanmıştır. Kanunun bu yönü hangi ilkeyle açıklanır?

    • A)Laiklik
    • B)Devletçilik
    • C)Milliyetçilik
    • D)Cumhuriyetçilik
    • E)Halkçılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Halkçılık

    Soyadlarında rütbe ve unvan kullanımının yasaklanması, toplumsal ayrıcalıkları ortadan kaldırma amacı taşıdığı için halkçılıkla açıklanır. Laiklik din ve devlet işlerinin ayrılmasını, devletçilik ise ekonomik kalkınmayı konu aldığından bu düzenlemenin dayanağı değildir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi halkçılık ilkesi doğrultusunda yapılan uygulamalardan biri değildir?

    • A)Aşar vergisinin kaldırılması
    • B)Lakap ve unvanların kaldırılması
    • C)Millet Mekteplerinin açılması
    • D)Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi
    • E)Sümerbank'ın kurulması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sümerbank'ın kurulması

    Sümerbank, devletin sanayi yatırımlarını yürütmek üzere kurulduğundan devletçilik ilkesiyle ilgilidir. Diğer uygulamalar toplumsal eşitliği güçlendirmeye ve halkın eğitim düzeyini yükseltmeye yönelik olduğu için halkçılık kapsamındadır.

  7. Soru 7

    Orta

    1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile mirasta, tanıklıkta ve boşanmada kadın ile erkek eşit haklara sahip kılınmıştır. Kanunun bu yönü hangi ilkenin gereğidir?

    • A)Halkçılık
    • B)Devletçilik
    • C)Milliyetçilik
    • D)İnkılapçılık
    • E)Cumhuriyetçilik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Halkçılık

    Kadın ve erkeğin hukuki bakımdan eşit sayılması, kanun önünde eşitliği öngören halkçılık ilkesinin gereğidir. Medeni Kanun aynı zamanda hukukun dinî esaslardan arındırılması yönüyle laiklikle ilgilidir; devletçilik ve milliyetçilik ise bu eşitlik düzenlemesinin dayanağı değildir.

  8. Soru 8

    Zor

    Egemenliğin millete ait olması ve milleti oluşturan bireylerin ortak bir bütün sayılması kabul edildiğinde, bu bireyler arasında ayrıcalık gözetilmesi de anlamsız hâle gelir. Bu yargı, halkçılığın hangi ilkelerin doğal sonucu olduğunu gösterir?

    • A)Devletçilik ve laikliğin
    • B)İnkılapçılık ve devletçiliğin
    • C)Laiklik ve inkılapçılığın
    • D)Devletçilik ve milliyetçiliğin
    • E)Cumhuriyetçilik ve milliyetçiliğin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Cumhuriyetçilik ve milliyetçiliğin

    Halkçılık, egemenliğin millete ait olduğunu belirten cumhuriyetçilik ile milleti bir bütün sayan milliyetçiliğin doğal sonucudur. Devletçilik ekonomik alanla ilgili olduğundan halkçılığın kaynağı olarak gösterilemez.

  9. Soru 9

    Orta

    Atatürkçü halkçılık anlayışı, toplumu birbiriyle çatışan sınıflardan oluşan bir yapı olarak görmez; bunun yerine aşağıdakilerden hangisini esas alır?

    • A)Meslek grupları arasında dayanışmayı
    • B)Yöneticilere vergi ayrıcalığı tanınmasını
    • C)Ekonominin tümüyle devlete bırakılmasını
    • D)Hukukun dinî kurallara dayandırılmasını
    • E)Toprak sahiplerine siyasi öncelik verilmesini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Meslek grupları arasında dayanışmayı

    Atatürkçü halkçılık, sınıf çatışmasını reddeder ve toplumu birbirini tamamlayan meslek grupları olarak görüp dayanışmayı esas alır. Ekonominin tümüyle devlete bırakılması devletçiliğin bile öngörmediği bir uçtur; vergi ayrıcalığı ise halkçılığın reddettiği bir uygulamadır.

  10. Soru 10

    Kolay

    Harf İnkılabı'nın ardından 1928'de Millet Mekteplerinin açılarak halka okuma yazma öğretilmesi hangi ilkeyle ilişkilidir?

    • A)Devletçilik
    • B)Laiklik
    • C)Milliyetçilik
    • D)Cumhuriyetçilik
    • E)Halkçılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Halkçılık

    Millet Mektepleri, yaş ayrımı gözetmeksizin halkın okuryazarlığını artırmayı amaçladığından halkçılık ilkesiyle ilişkilidir. Devletçilik ekonomik yatırımları, laiklik ise din ve devlet işlerinin ayrılmasını konu aldığı için bu uygulamanın amacını karşılamaz.

  11. Soru 11

    Orta

    Cumhuriyet'in ilk yıllarında salgın hastalıklarla mücadele için sağlık teşkilatı yaygınlaştırılmış, koruyucu sağlık hizmetlerini düzenleyen kanunlar çıkarılmıştır. Bu çalışmalardan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

    • A)Ekonomide özel girişimin tasfiye edildiği
    • B)Devletin sosyal alandaki sorumluluğunun benimsendiği
    • C)Hukuk birliğinin sağlandığı
    • D)Dış politikada ittifaklara girildiği
    • E)Eğitimde yabancı okulların kapatıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Devletin sosyal alandaki sorumluluğunun benimsendiği

    Sağlık hizmetlerinin halkın tamamına ulaştırılmaya çalışılması, devletin sosyal sorumluluk üstlendiğini gösterir ve halkçılığın sosyal devlet yönünü yansıtır. Hukuk birliği Medeni Kanun'la sağlanan ayrı bir gelişme olduğundan bu çalışmalardan çıkarılamaz.

  12. Soru 12

    Zor

    Halkçılık ilkesi, “Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.” anlayışını benimser. Bu anlayışın anayasal karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Devletin sanayi yatırımlarını üstlenmesi
    • B)Yargı yetkisinin hükûmete verilmesi
    • C)Seçimlerin iki dereceli yapılması
    • D)Kanun önünde eşitlik kuralının benimsenmesi
    • E)Vergilerin bölgelere göre farklılaştırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kanun önünde eşitlik kuralının benimsenmesi

    Halkçılığın hukuki yansıması, herkesin kanun önünde eşit sayılması ve imtiyazların kaldırılmasıdır. Devletin sanayi yatırımlarını üstlenmesi devletçilik ilkesinin konusudur; vergilerin ayrıcalık doğuracak biçimde farklılaştırılması ise eşitlik anlayışına aykırıdır.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi halkçılık ilkesinin kapsamı içinde gösterilemez?

    • A)Kadın ve erkeğin hukuk önünde eşit sayılması
    • B)Aşar vergisinin kaldırılması
    • C)Unvan ve lakapların kaldırılması
    • D)Halkın okuryazarlığının artırılmaya çalışılması
    • E)Kabotaj hakkının Türk gemilerine tanınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kabotaj hakkının Türk gemilerine tanınması

    Kabotaj hakkının Türk gemilerine tanınması, ekonomik bağımsızlığı güçlendiren bir adım olduğundan milliyetçilik ilkesiyle ilgilidir. Diğer uygulamalar eşitlik ve sosyal adaleti amaçladığı için halkçılık kapsamındadır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Halkçılık ilkesinin yönetim boyutu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

    • A)Devletin fabrika kurması
    • B)Halkın kendi kendini yönetmesi
    • C)Hukukun dinden ayrılması
    • D)Dilin sadeleştirilmesi
    • E)Ordunun modernleştirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Halkın kendi kendini yönetmesi

    Halkçılığın yönetim boyutu, halkın yönetimde söz sahibi olmasını yani kendi kendini yönetmesini ifade eder ve bu yönüyle cumhuriyetçiliği tamamlar. Devletin fabrika kurması devletçilik, hukukun dinden ayrılması ise laiklik ilkesinin konusudur.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşar vergisinin kaldırılması, unvanların kaldırılması ve kadın-erkek eşitliğinin hukuken tanınması birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan ortak amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sanayi üretimini devlet eliyle artırmak
    • B)Dış politikada barışçı ilişkiler kurmak
    • C)Toplumsal eşitliği ve sosyal adaleti güçlendirmek
    • D)Millî kültür kurumlarını çoğaltmak
    • E)Eğitimi tümüyle yabancı uzmanlara bırakmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toplumsal eşitliği ve sosyal adaleti güçlendirmek

    Üç uygulama da ayrıcalıkları kaldırıp bireyler arasında eşitliği sağlamayı hedeflediğinden halkçılık ilkesinin farklı görünümleridir. Sanayi üretiminin devlet eliyle artırılması devletçilik, millî kültür kurumları ise milliyetçilik kapsamındadır.

Sponsorlu