KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 3

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Osman Bey'in beyliğini kurduğu dönemde yazlık ve kışlık olarak kullandığı, Osmanlı'nın ilk yerleşim çekirdeğini oluşturan yöreler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bursa ve İznik
    • B)Kütahya ve Denizli
    • C)Manisa ve Balıkesir
    • D)Sinop ve Kastamonu
    • E)Söğüt ve Domaniç
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Söğüt ve Domaniç

    Osmanlı Beyliği'nin ilk çekirdeği, kışlak olarak Söğüt ve yaylak olarak Domaniç yöresinde oluşmuştur. Bursa ve İznik ancak Orhan Bey Dönemi'nde fethedildiği için beyliğin kuruluş çekirdeği olamaz. Sinop ve Kastamonu ise Candaroğullarının merkezleridir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Osmanlı Beyliği'nin kurulduğu yıllarda Anadolu'daki Türk beyliklerini vergiye bağlayarak bölgede siyasi baskı kuran Moğol devleti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İlhanlılar
    • B)Altın Orda Devleti
    • C)Memlük Devleti
    • D)Karahanlılar
    • E)Timur Devleti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İlhanlılar

    Kösedağ yenilgisinden sonra Anadolu'da İlhanlı egemenliği kurulmuş, beylikler bu devlete vergi ödemek zorunda kalmıştır. Timur Devleti ancak XIV. yüzyılın sonlarında ortaya çıktığı için Osmanlı'nın kuruluş yıllarıyla ilgili değildir. Memlükler ise Mısır ve Suriye'de hüküm süren, Anadolu'ya vergi koymayan bir devlettir.

  3. Soru 3

    Orta

    Bizans İmparatoru Kantakuzenos'un kızını Orhan Bey ile evlendirmesi ve taht mücadelesinde Osmanlı'dan askerî destek istemesi, aşağıdakilerden hangisinin kanıtı sayılabilir?

    • A)Bizans'ın Balkanlarda genişlemeye başladığının
    • B)Osmanlı'nın Bizans'a vergi ödemeye başladığının
    • C)Osmanlı'nın Bizans üzerindeki siyasi etkisinin arttığının
    • D)Bizans'ta merkezî otoritenin güçlendiğinin
    • E)Osmanlı'nın Anadolu'daki fetihlerinden tamamen vazgeçtiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı'nın Bizans üzerindeki siyasi etkisinin arttığının

    Bizans imparatorunun kendi iç mücadelesinde Osmanlı'nın desteğine muhtaç kalması ve akrabalık kurması, Osmanlı'nın Bizans üzerindeki siyasi ağırlığının arttığını gösterir. Bizans'ta merkezî otoritenin güçlendiği iddiası, taht kavgasının sürüyor olmasıyla çelişir. Osmanlı'nın Bizans'a vergi ödediğine ilişkin bir durum da söz konusu değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Osmanlı Devleti, Rumeli'ye yerleştirdiği aileleri seçerken aralarında geçimsizlik bulunan grupları aynı bölgeye göndermemeye özen göstermiş, göç ettirilenlerin eski yurtlarına dönmesini de yasaklamıştır. Bu ilkeler aşağıdaki politikalardan hangisinin uygulanışıyla ilgilidir?

    • A)Devşirme sistemi
    • B)Millet sistemi
    • C)Pençik sistemi
    • D)Müsadere usulü
    • E)İskân politikası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İskân politikası

    Fethedilen bölgelere planlı biçimde nüfus yerleştirilmesine iskân politikası denir ve metinde anlatılan ölçütler bu politikanın uygulama ilkeleridir. Devşirme ve pençik gayrimüslim çocuklardan ya da savaş esirlerinden asker sağlanmasıyla ilgili olduğu için nüfus yerleştirmeyi açıklamaz. Millet sistemi ise farklı dinî toplulukların kendi hukuklarına göre yaşamasını düzenler.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Beyliği'nin kısa sürede devletleşmesinde etkili olan iç etkenler arasında gösterilemez?

    • A)Merkezî otoritenin güçlü tutulmuş olması
    • B)Bizans'ta taht kavgalarının sürüyor olması
    • C)Ordunun düzenli birliklerle desteklenmesi
    • D)Fethedilen yerlerde hoşgörülü yönetim uygulanması
    • E)Hükümdarların yetenekli kişiler arasından çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bizans'ta taht kavgalarının sürüyor olması

    Bizans'ta yaşanan taht kavgaları Osmanlı'nın dışında gelişen bir durum olduğu için iç etken değil, dış etkendir. Merkezî otoritenin güçlü olması, düzenli ordunun kurulması, hoşgörülü yönetim ve yetenekli hükümdarlar ise beyliğin kendi bünyesinden kaynaklanan iç etkenlerdir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Osman Bey Dönemi'nde gerçekleşen gelişmelerdendir?

    • A)Bilecik, Yarhisar ve İnegöl'ün ele geçirilmesi
    • B)Bursa'nın fethedilip devlet merkezi hâline getirilmesi
    • C)Çimpe Kalesi'nin Osmanlı'ya verilmesi
    • D)Edirne'nin Osmanlı topraklarına katılması
    • E)Kapıkulu Ocaklarının kurulması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bilecik, Yarhisar ve İnegöl'ün ele geçirilmesi

    Bilecik, Yarhisar ve İnegöl Osman Bey Dönemi'nde Bizans tekfurlarından alınmıştır. Bursa'nın fethi ve Çimpe Kalesi'nin elde edilmesi Orhan Bey Dönemi'ne aittir. Kapıkulu Ocaklarının kurulması ve Edirne'nin alınması ise I. Murad Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

  7. Soru 7

    Orta

    Osmanlılar Rumeli'ye geçtikten sonra Gelibolu'yu güçlendirerek burayı önemli bir üs hâline getirmişlerdir. Bu tercihin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baharat Yolu'nun denetimini Memlüklerden almak
    • B)Karadeniz ticaretini Cenevizlilerin elinden tümüyle almak
    • C)Doğu Anadolu'daki beyliklere baskı kurmak
    • D)Anadolu ile Rumeli bağlantısını güvenli tutmak
    • E)Kıbrıs üzerinden Mısır'a sefer düzenlemek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anadolu ile Rumeli bağlantısını güvenli tutmak

    Gelibolu, Çanakkale Boğazı'nın Rumeli yakasında yer aldığı için Anadolu'dan gelecek asker ve ikmalin Balkanlara güvenle geçirilmesini sağlayan kilit noktadır. Baharat Yolu ve Mısır meselesi Yavuz Sultan Selim Dönemi'nin konusu olduğu için kuruluş yıllarıyla ilgisizdir. Karadeniz ticaretinin denetimi ise Fatih Dönemi'nde gündeme gelmiştir.

  8. Soru 8

    Orta

    Osman Bey, ele geçirdiği Yenişehir'i beyliğin yönetim merkezi yapmış ve fetihlerini buradan İznik ile Bursa yönünde sürdürmüştür. Bu durum Osman Bey'in aşağıdakilerden hangisini amaçladığını gösterir?

    • A)Anadolu beylikleriyle savaşa girişmeyi
    • B)Bizans üzerine yapılan fetihleri sürekli kılmayı
    • C)Denizlerde ticaret üstünlüğü kurmayı
    • D)Memlüklerle sınır anlaşmazlığını çözmeyi
    • E)Balkanlarda Haçlı devletleriyle mücadeleye girişmeyi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bizans üzerine yapılan fetihleri sürekli kılmayı

    Yenişehir'in merkez seçilmesi, Bizans'a ait İznik ve Bursa yönündeki fetihleri kesintisiz sürdürme amacını yansıtır. Osmanlı'nın Balkanlarda Haçlılarla karşılaşması ise 1364 Sırpsındığı Savaşı'yla başladığı için Osman Bey Dönemi'nde söz konusu değildir. Memlüklerle sınır sorunları da ancak XV. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır.

  9. Soru 9

    Zor

    Osmanlı Beyliği kuruluş yıllarında Anadolu'daki Türk beylikleriyle mücadeleye girmek yerine Bizans yönünde fetihlere ağırlık vermiştir. Bu tercihin Osmanlı'ya sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anadolu'daki bütün beylikleri kısa sürede egemenliği altına alması
    • B)Bizans ile kalıcı bir barış antlaşması imzalayabilmesi
    • C)İlhanlı Devleti'nin siyasi himayesine girebilmesi
    • D)Akdeniz ticaretinde söz sahibi bir güç durumuna gelmesi
    • E)Beyliklerin tepkisini çekmeden savaşçı nüfusu kendine çekmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Beyliklerin tepkisini çekmeden savaşçı nüfusu kendine çekmesi

    Bizans yönüne dönmek, Osmanlı'yı Müslüman beyliklerin hedefi olmaktan çıkarmış, aynı zamanda gaza amacıyla gelen savaşçı nüfusun beyliğe akmasını sağlamıştır. Anadolu'daki bütün beyliklerin kısa sürede egemenlik altına alınması gerçekleşmemiştir; bu süreç yüzyıllara yayılmıştır. Bizans ile kalıcı barış da sağlanmamış, mücadele fetihle sonuçlanmıştır.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Rumeli'ye geçişini kolaylaştıran etkenler arasında yer almaz?

    • A)Karesi Beyliği'nin gemilerinin ve denizcilerinin devralınması
    • B)Bizans'ta taht kavgalarının sürüyor olması
    • C)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmış olması
    • D)Çimpe Kalesi'nin bir üs olarak elde edilmesi
    • E)Balkanlarda siyasi birliğin bulunmaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmış olması

    Anadolu'da Türk siyasi birliği ancak 1515 Turnadağ Savaşı'yla tamamlandığı için Rumeli'ye geçişin yaşandığı XIV. yüzyıl ortasında böyle bir birlikten söz edilemez; dolayısıyla geçişi kolaylaştıran bir etken sayılamaz. Karesi'den devralınan denizci kadro, Bizans'taki taht kavgası, Çimpe Kalesi ve Balkanlardaki dağınıklık ise geçişi kolaylaştıran gerçek etkenlerdir.

  11. Soru 11

    Kolay

    I. Murad Dönemi'nde Bizans kuvvetlerinin yenilgiye uğratılmasının ardından Edirne'nin Osmanlı topraklarına katılmasını sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Koyunhisar Savaşı
    • B)Sazlıdere Savaşı
    • C)Palekanon Savaşı
    • D)Varna Savaşı
    • E)Otlukbeli Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sazlıdere Savaşı

    Sazlıdere Savaşı'nda Bizans kuvvetlerinin yenilmesiyle Edirne Osmanlı'ya geçmiş ve kısa süre sonra devlet merkezi buraya taşınmıştır. Koyunhisar ve Palekanon savaşları Osman Bey ile Orhan Bey dönemlerine ait olduğu için I. Murad ile ilgisi yoktur. Otlukbeli ise 1473'te Akkoyunlulara karşı kazanılmıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    1371'de Sırp kuvvetlerinin ağır bir yenilgiye uğratıldığı, bunun sonucunda Makedonya yolunun Osmanlı'ya açıldığı ve bazı Sırp beylerinin Osmanlı'ya bağlandığı savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sırpsındığı Savaşı
    • B)I. Kosova Savaşı
    • C)Niğbolu Savaşı
    • D)Çirmen Savaşı
    • E)Mohaç Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Çirmen Savaşı

    1371 Çirmen Savaşı'nda Sırp kuvvetleri yenilmiş, Makedonya yönündeki ilerleyişin önü açılmış ve bazı Sırp beyleri Osmanlı'ya vergi vermeyi kabul etmiştir. Sırpsındığı 1364'te, I. Kosova ise 1389'da yapıldığı için tarih bakımından uymaz. Mohaç Savaşı 1526'da Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'ne aittir.

  13. Soru 13

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde başlangıçta benimsenen "ülke hükümdar ailesinin ortak malıdır" anlayışı, I. Murad Dönemi'nde "ülke hükümdar ve oğullarının malıdır" biçiminde değiştirilmiştir. Bu değişikliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Taht üzerindeki hak iddialarını sınırlandırmak
    • B)Tımar gelirlerinin dağıtımını yeniden düzenlemek
    • C)Gayrimüslim halkın vergisini azaltmak
    • D)Donanmanın giderlerini karşılamak
    • E)Medrese sayısını hızla artırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Taht üzerindeki hak iddialarını sınırlandırmak

    Yeni anlayışla taht hakkı hanedanın bütün üyelerinden alınarak hükümdar ve oğullarıyla sınırlandırılmış, böylece taht kavgalarının önüne geçilmesi ve merkezî otoritenin korunması amaçlanmıştır. Tımar gelirlerinin dağıtımı toprak yönetimiyle ilgili ayrı bir konudur. Vergi indirimi ve donanma giderleri de veraset anlayışıyla doğrudan ilişkili değildir.

  14. Soru 14

    Orta

    Savaşta elde edilen esirlerin beşte birinin devlet payı olarak ayrılıp asker yetiştirilmek üzere eğitime alınması esasına dayanan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İltizam usulü
    • B)Müsadere usulü
    • C)Pençik sistemi
    • D)Çift-hane sistemi
    • E)İskân politikası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Pençik sistemi

    Pençik sistemi, savaş esirlerinin beşte birinin devlete ayrılmasına dayanır ve I. Murad Dönemi'nde Kapıkulu Ocaklarına asker kaynağı sağlamak amacıyla uygulanmıştır. İltizam, vergi toplama hakkının açık artırmayla verilmesi olduğundan asker kaynağıyla ilgisi yoktur. Müsadere ise devlet görevlilerinin mal varlığına el konulmasıdır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Padişaha bağlı, maaşlı ve sürekli bir ordu oluşturmak amacıyla Yeniçeri Ocağı'nın da içinde yer aldığı Kapıkulu Ocakları hangi padişah döneminde kurulmuştur?

    • A)Orhan Bey
    • B)Osman Bey
    • C)Çelebi Mehmed
    • D)II. Murad
    • E)I. Murad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I. Murad

    Kapıkulu Ocakları, pençik sistemiyle sağlanan askerlerden oluşturularak I. Murad Dönemi'nde kurulmuştur. Orhan Bey Dönemi'nde kurulan birlikler yaya ve müsellemler olduğu için Kapıkulu ile karıştırılmamalıdır. Çelebi Mehmed ise Fetret Devri'ne son veren padişahtır ve bu ocakların kurucusu değildir.

Sponsorlu