KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde toprak gelirlerinin, belirli hizmetler karşılığında askerî ve idari görevlilere bırakılması esasına dayanan tımar sistemi yaygınlaştırılmıştır. Bu sistemin sağladığı yararlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Hazineden para çıkmadan asker beslenmesi
    • B)Devletin denizlerdeki üstünlüğünü güvence altına alması
    • C)Toprağın boş bırakılmadan işlenmesi
    • D)Taşrada asayişin ve güvenliğin sağlanmasına katkı vermesi
    • E)Üretimin ve vergi düzeninin denetlenebilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Devletin denizlerdeki üstünlüğünü güvence altına alması

    Tımar sistemi kara ordusunun ve taşra düzeninin finansmanına dayanan bir uygulamadır; donanmanın gücüyle doğrudan bir bağlantısı yoktur, bu nedenle denizlerdeki üstünlük onun sağladığı bir yarar sayılamaz. Hazineye yük olmadan asker beslenmesi, toprağın işlenmesi, taşra güvenliği ve üretimin denetimi ise sistemin bilinen yararlarıdır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Osmanlı tarihinde savaş meydanında şehit düşen tek padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I. Murad
    • B)Yıldırım Bayezid
    • C)Orhan Bey
    • D)II. Murad
    • E)Çelebi Mehmed
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. Murad

    I. Murad, 1389 I. Kosova Savaşı'nın kazanılmasının ardından savaş alanını gezerken şehit edilmiştir ve savaş meydanında hayatını kaybeden tek Osmanlı padişahıdır. Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı'nda esir düştüğü için savaş meydanında şehit olmamıştır. II. Murad ise Edirne'de vefat etmiştir.

  3. Soru 3

    Zor

    I. Murad Dönemi ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: I. Rumeli Beylerbeyliği kurulmuştur. II. Devlet merkezi Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştır. III. Divan teşkilatı ilk kez oluşturulmuştur. Buna göre numaralanmış bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)I ve II
    • E)II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — I ve II

    Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulması ve başkentin Edirne'ye taşınması I. Murad Dönemi'nin gelişmeleridir; bu nedenle I ve II doğrudur. Divan teşkilatının ilk kez oluşturulması ise Orhan Bey Dönemi'ne ait olduğundan III yanlıştır ve III'ü içeren seçenekler elenir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Anadolu'daki Türk beyliklerinin büyük bölümünü egemenliği altına alarak Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlayan, ancak bu birliği kalıcı kılamayan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fatih Sultan Mehmed
    • B)Çelebi Mehmed
    • C)Yıldırım Bayezid
    • D)II. Murad
    • E)I. Murad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yıldırım Bayezid

    Yıldırım Bayezid Batı ve Orta Anadolu'daki beyliklerin çoğunu ortadan kaldırarak Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlamış, ancak 1402 Ankara Savaşı'ndan sonra bu birlik dağılmıştır. Çelebi Mehmed'in görevi birliği kurmaktan çok Fetret Devri'nin yaralarını sarmaktır. I. Murad Dönemi'nde ise Anadolu'da barışçıl yollarla sınırlı bir genişleme yaşanmıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi 1402 Ankara Savaşı'nın nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Osmanlı'nın İstanbul'u fethetmek istemesi
    • B)Timur'un kendisini üstün bir hükümdar sayması
    • C)Osmanlı'nın ortadan kaldırdığı beylerin Timur'a sığınması
    • D)Timur'a düşman olan hükümdarların Osmanlı'ya sığınması
    • E)İki hükümdarın karşılıklı ağır mektuplar göndermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı'nın İstanbul'u fethetmek istemesi

    İstanbul'un fethi Osmanlı'nın Bizans'a yönelik bir hedefiydi ve Timur ile yaşanan gerginliğin nedeni değildir; bu nedenle savaş sebebi sayılamaz. Timur'un üstünlük iddiası, Anadolu beylerinin ona sığınması, Ahmed Celayir gibi hükümdarların Osmanlı'ya sığınması ve karşılıklı sert mektuplar ise savaşın bilinen nedenleridir.

  6. Soru 6

    Orta

    Yıldırım Bayezid'in İstanbul'u kuşatması ve Balkanlarda ilerlemesi üzerine Bizans, Avrupa devletlerinden yardım istemiş; bunun üzerine kalabalık bir Haçlı ordusu Tuna boylarına gelmiştir. Bu gelişmenin ardından 1396'da yapılan savaşın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı ordusu yenilmiş, Balkanlardaki topraklar boşaltılmıştır
    • B)İki taraf da kesin sonuç alamamış, İstanbul'un Haçlılara verilmesi kararlaştırılmıştır
    • C)Osmanlı Devleti Haçlılara yıllık vergi ödemeyi kabul etmiştir
    • D)Osmanlı Devleti Tuna'nın güneyindeki toprakları Macarlara bırakmıştır
    • E)Haçlı ordusu bozguna uğratılmış, Bulgaristan tümüyle Osmanlı'ya bağlanmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Haçlı ordusu bozguna uğratılmış, Bulgaristan tümüyle Osmanlı'ya bağlanmıştır

    1396 Niğbolu Savaşı'nda Yıldırım Bayezid Haçlı ordusunu bozguna uğratmış, bu zaferle Bulgaristan toprakları tümüyle Osmanlı egemenliğine girmiştir. Osmanlı'nın yenildiği ya da vergi ödemeyi kabul ettiği yönündeki seçenekler savaşın sonucuna tümüyle aykırıdır. İstanbul'un Haçlılara verilmesi de hiçbir aşamada söz konusu olmamıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Balkanlarda yol kavşaklarına ve boş alanlara zaviyeler kuran dervişler, buralarda yolculara ücretsiz konaklama ve yiyecek sağlamış, çevrelerinde yeni yerleşmelerin doğmasına öncülük etmiştir. Bu bilgilere göre dervişlerin üstlendiği işlev aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fethedilen bölgelerin yerleşime açılması
    • B)Kapıkulu Ocaklarına asker yetiştirilmesi
    • C)Devlet maliyesinin denetlenmesi
    • D)Donanma için gemi inşa edilmesi
    • E)Sınır boylarında akın düzenlenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Fethedilen bölgelerin yerleşime açılması

    Zaviyeler çevresinde yeni yerleşmelerin doğması, dervişlerin iskân sürecinin öncüsü olarak boş bölgeleri şenlendirdiğini gösterir. Kapıkulu Ocaklarına asker yetiştirilmesi devşirme ve acemi ocağı düzeninin işidir. Sınır boylarında akın düzenlemek ise akıncı birliklerinin göreviyle ilgilidir.

  8. Soru 8

    Orta

    Çelebi Mehmed Dönemi'nde ortaya çıkan ve toplumsal-dinî içerikli görüşleriyle geniş bir çevreyi etkileyerek devlet düzenini tehdit eden ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Şeyh Bedreddin İsyanı
    • B)Celali İsyanları
    • C)Patrona Halil İsyanı
    • D)Baba İshak İsyanı
    • E)Kabakçı Mustafa İsyanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şeyh Bedreddin İsyanı

    Şeyh Bedreddin İsyanı, Çelebi Mehmed Dönemi'nde çıkmış ve dinî-toplumsal içeriğiyle Osmanlı düzenini sarsan ilk büyük ayaklanma olarak değerlendirilir. Celali İsyanları ilk kez 1519'da Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde (Bozoklu Şeyh Celal) çıkmış, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu'da yaygınlaşmıştır; bu nedenle B seçeneği dönem bakımından uymaz. Baba İshak İsyanı ise Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ortaya çıkmıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    I. Murad Dönemi'nde kazaskerlik ve defterdarlık makamlarının oluşturulması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Devlet teşkilatının kurumsallaşmayı sürdürdüğünün
    • B)Ordunun tamamen kaldırıldığının
    • C)Fetihlere ara verildiğinin
    • D)Başkentin Bursa'ya taşındığının
    • E)Denizcilik alanındaki faaliyetlerin tümüyle bırakıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devlet teşkilatının kurumsallaşmayı sürdürdüğünün

    Adalet ve maliye alanlarında ayrı makamların kurulması, devlet işlerinin uzmanlaşmış birimler eliyle yürütülmeye başlandığını, yani kurumsallaşmanın sürdüğünü gösterir. I. Murad Dönemi'nde fetihler yoğun biçimde sürdüğü için fetihlere ara verildiği söylenemez. Başkent ise Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştır, tersi değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde ilk kazasker olarak görevlendirilen ve Kapıkulu Ocaklarının kurulmasında etkili olduğu kabul edilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Alaeddin Paşa
    • B)Çandarlı Kara Halil
    • C)Gedik Ahmed Paşa
    • D)Sokullu Mehmed Paşa
    • E)Zağanos Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Çandarlı Kara Halil

    Çandarlı Kara Halil, I. Murad Dönemi'nde ilk kazasker olarak görevlendirilmiş ve Kapıkulu Ocaklarının kuruluşunda etkili olmuştur. Gedik Ahmed Paşa, Fatih Dönemi'nde Otranto Seferi'ni yürüten komutandır. Sokullu Mehmed Paşa ise XVI. yüzyılın ikinci yarısında sadrazamlık yapmıştır.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıda bazı savaşlar verilmiştir: I. Niğbolu Savaşı II. Sırpsındığı Savaşı III. I. Kosova Savaşı Bu savaşların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I - II - III
    • B)III - II - I
    • C)II - III - I
    • D)II - I - III
    • E)I - III - II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — II - III - I

    Sırpsındığı 1364'te, I. Kosova 1389'da, Niğbolu ise 1396'da yapıldığı için doğru sıralama II - III - I biçimindedir. Niğbolu'yu başa alan seçenekler yanlıştır, çünkü Niğbolu bu üç savaşın en geç tarihlisidir. I. Kosova'yı Sırpsındığı'ndan önceye koyan seçenek de tarih bakımından tutarsızdır.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Yıldırım Bayezid Dönemi'nde gerçekleşen gelişmeler arasında yer almaz?

    • A)İstanbul'un birkaç kez kuşatılması
    • B)Niğbolu Savaşı'nın kazanılması
    • C)Anadolu Hisarı'nın yaptırılması
    • D)Edirne-Segedin Antlaşması'nın imzalanması
    • E)Karamanoğulları üzerine sefer düzenlenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Edirne-Segedin Antlaşması'nın imzalanması

    Edirne-Segedin Antlaşması 1444'te II. Murad Dönemi'nde imzalandığı için Yıldırım Bayezid Dönemi'ne ait değildir. İstanbul kuşatmaları, Niğbolu zaferi, Anadolu Hisarı'nın yapımı ve Karamanoğulları üzerine seferler ise bu dönemin bilinen gelişmeleridir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Kuruluş Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin merkezi Bursa'dan hangi kente taşınmıştır?

    • A)İznik
    • B)Amasya
    • C)Manisa
    • D)Selanik
    • E)Edirne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Edirne

    I. Murad Dönemi'nde Rumeli'deki fetihlerin yoğunlaşmasıyla devlet merkezi Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştır. İznik, Orhan Bey Dönemi'nde alınan ve ilk medresenin açıldığı kenttir; başkent olarak Edirne'nin yerini tutmaz. Selanik ise ancak II. Murad Dönemi'nde kesin olarak Osmanlı'ya katılmıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde gayrimüslim erkeklerden, askerlik hizmeti yapmamaları karşılığında alınan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Öşür
    • B)Avarız
    • C)Cizye
    • D)Ağnam
    • E)Bac
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Cizye

    Cizye, askerlik yapmayan gayrimüslim erkeklerden alınan baş vergisidir ve Osmanlı maliyesinin önemli gelir kalemlerindendir. Öşür, Müslüman çiftçilerden alınan ürün vergisi olduğu için gayrimüslimlerle ilgili değildir. Avarız ise olağanüstü durumlarda toplanan geçici bir vergidir.

  15. Soru 15

    Orta

    Osmanlı Devleti, Balkanlarda fethettiği toprakları tımar sistemine dâhil ederek buradaki gelirleri sipahilere bırakmış, sipahiler de bulundukları yerde asker beslemiş ve güvenliği sağlamıştır. Bu bilgilere göre tımar sisteminin Balkanlardaki en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Deniz ticaretinin Venedik'ten alınması
    • B)Devşirme sisteminin sona erdirilmesi
    • C)Halkın tamamının Müslümanlaştırılması
    • D)Balkanlarda vakıf kurulmasının tümüyle yasaklanması
    • E)Toprakların üretim ve güvenlik düzenine bağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Toprakların üretim ve güvenlik düzenine bağlanması

    Tımar sistemi Balkanlarda hem toprağın işlenmesini hem de yerinde asker beslenerek güvenliğin sağlanmasını mümkün kılmış, böylece fethedilen yerler kalıcı bir düzene bağlanmıştır. Osmanlı halkı zorla Müslümanlaştırmadığı için o seçenek yönetim anlayışına aykırıdır. Vakıf kurulması da yasaklanmamış, aksine teşvik edilmiştir.

Sponsorlu