KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Dağılma Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Dağılma Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 150 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay9 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1804'te başlayan isyan sürecinde Sırplar önce ayrıcalık, ardından özerklik elde etmiştir. Sırbistan bağımsızlığını aşağıdaki antlaşmaların hangisiyle kazanmıştır?

    • A)Bükreş Antlaşması
    • B)Edirne Antlaşması
    • C)Ayastefanos Antlaşması
    • D)Berlin Antlaşması
    • E)Paris Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Berlin Antlaşması

    Sırbistan bağımsızlığını 1878 Berlin Antlaşması ile kazanmıştır. 1812 Bükreş Antlaşması ile ayrıcalık, 1829 Edirne Antlaşması ile özerklik elde ettiklerinden A ve B seçenekleri süreçteki ara aşamaları gösterir. Ayastefanos Antlaşması ise büyük devletlerin itirazı üzerine hiç uygulanmamış, yerini Berlin Antlaşması almıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    Osmanlı Devleti, 1821'de başlayan Yunan İsyanı'nı bastırmakta yetersiz kalınca Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'dan yardım istemek zorunda kalmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Yunanistan'ın bağımsızlığını kazandığının
    • B)Avrupa devletlerinin isyanı başlattığının
    • C)Merkezî ordunun eski gücünü yitirdiğinin
    • D)Mısır'ın Osmanlı Devleti'nden ayrıldığının
    • E)Boğazlar sorununun ortaya çıktığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Merkezî ordunun eski gücünü yitirdiğinin

    Padişahın bir eyalet valisinin askerî gücüne başvurmak zorunda kalması, merkez ordusunun yetersiz duruma düştüğünü gösterir. Yunanistan'ın bağımsızlığı 1829 Edirne Antlaşması ile tanındığından A seçeneği bu aşama için erkendir. Mısır bu tarihte hâlâ Osmanlı toprağı olduğu için D, Boğazlar sorunu ise 1833 Hünkâr İskelesi ile gündeme geldiği için E doğru değildir.

  3. Soru 3

    Orta

    Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın kuvvetlerinin 1839'da Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattığı ve devletin yeniden Avrupa devletlerinden yardım istemesine yol açan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Nizip Savaşı
    • B)Konya Savaşı
    • C)Navarin Baskını
    • D)Çeşme Baskını
    • E)Sinop Baskını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Nizip Savaşı

    1839'da yapılan Nizip Savaşı'nda Osmanlı ordusu yenilmiş, bunun ardından Mısır sorunu Avrupa devletlerinin araya girmesiyle çözülmüştür. Konya Savaşı 1832'de yapılmış ve Kütahya Antlaşması'na götürdüğü için B tarih bakımından uymaz. Navarin 1827'de Osmanlı-Mısır donanmasının yakıldığı olay, Sinop ise 1853'te Kırım Savaşı'nın başındaki baskındır.

  4. Soru 4

    Orta

    Mısır sorununu sona erdiren, Suriye ve Adana'nın Osmanlı Devleti'ne geri verilmesini sağlayan, buna karşılık Mısır valiliğini babadan oğula geçmek üzere Kavalalı ailesine bırakan antlaşma hangisidir?

    • A)Kütahya Antlaşması
    • B)Hünkâr İskelesi Antlaşması
    • C)Balta Limanı Antlaşması
    • D)Londra Antlaşması
    • E)Paris Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Londra Antlaşması

    Mısır sorunu 1840 Londra Antlaşması ile kapanmış; Suriye ve Adana geri alınırken Mısır valiliği Kavalalı ailesine ırsî olarak bırakılmıştır. 1833 Kütahya Antlaşması sorunu geçici olarak durdurmuş ve Kavalalı'ya Suriye ile Adana'yı vermişti, bu yüzden A yanlıştır. Balta Limanı ise İngiltere ile yapılan bir ticaret antlaşmasıdır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Kanun-i Esasi'ye göre kurulan Meclis-i Umumi'nin, üyeleri doğrudan padişah tarafından atanan kanadı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Meclis-i Mebusan
    • B)Meclis-i Ayan
    • C)Şura-yı Devlet
    • D)Divan-ı Hümayun
    • E)Meclis-i Vâlâ
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Meclis-i Ayan

    Meclis-i Umumi iki kanattan oluşur: üyeleri halkın seçtiği Meclis-i Mebusan ve üyeleri padişahça atanan Meclis-i Ayan. Meclis-i Mebusan seçimle oluştuğu için A seçeneği tanıma uymaz. Divan-ı Hümayun ise klasik dönemin danışma organı olup II. Mahmut Dönemi'nde kaldırılmıştır, dolayısıyla 1876 düzeniyle ilgisi yoktur.

  6. Soru 6

    Zor

    1853'te Rusya, Osmanlı topraklarında yaşayan Ortodoksların koruyuculuğunu istemiş, bu istek kabul edilmeyince savaş başlamıştır. Savaş sırasında İngiltere ve Fransa Osmanlı Devleti'nin yanında yer almıştır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Rusya ile ittifak kurduğuna
    • B)Rusya'nın sıcak denizlere inme siyasetinden vazgeçtiğine
    • C)İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı topraklarında herhangi bir çıkarı bulunmadığına
    • D)Ortodoksların Osmanlı yönetiminden memnun olduğuna
    • E)Osmanlı topraklarının Avrupa'daki güç dengesinin parçası hâline geldiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı topraklarının Avrupa'daki güç dengesinin parçası hâline geldiğine

    İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'nin yanında savaşa girmesi, Rusya'nın güçlenmesini istememelerinden kaynaklanır; bu da Osmanlı topraklarının Avrupa güç dengesinin bir parçası durumuna geldiğini gösterir. Rusya savaşı Ortodokslar üzerinden nüfuz kurmak için başlattığından B seçeneği metinle çelişir. İki devletin savaşa katılması çıkarlarının bulunduğunu gösterdiği için C de yanlıştır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Kırım Savaşı'nda (1853-1856) Osmanlı Devleti'nin yanında savaşa katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Rusya - Avusturya - Prusya
    • B)İngiltere - Fransa - Piyemonte
    • C)Fransa - Rusya - Avusturya
    • D)İngiltere - Almanya - İtalya
    • E)Avusturya - Fransa - Prusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İngiltere - Fransa - Piyemonte

    Kırım Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yanında İngiltere, Fransa ve Piyemonte (Sardunya) yer almıştır. Rusya savaşta karşı taraf olduğundan A ve C seçenekleri baştan elenir. Almanya ve İtalya siyasi birliklerini 1870-1871'de tamamladıkları için D seçeneği bu tarihte var olmayan devletleri içerir.

  8. Soru 8

    Orta

    1856 Paris Antlaşması'nda, Osmanlı Devleti'nin iç düzenlemesi sayılan Islahat Fermanı'na metin içinde yer verilmiştir. Bu durumun Osmanlı Devleti açısından doğurduğu sakınca aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gayrimüslimlerin bütün vergilerden tümüyle muaf tutulması
    • B)Kapitülasyonların ilk kez tanınması
    • C)Osmanlı Devleti'nin Avrupalı sayılmaması
    • D)Karadeniz'in tarafsız duruma getirilmesi
    • E)İç işlere karışmak için Avrupa devletlerine zemin doğması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İç işlere karışmak için Avrupa devletlerine zemin doğması

    Bir iç düzenlemenin uluslararası antlaşma metnine girmesi, Avrupa devletlerine fermanın uygulanmasını denetleme ve iç işlere karışma zemini hazırlamıştır. Islahat Fermanı cizyeyi kaldırmakla birlikte gayrimüslimleri bütün vergilerden muaf tutmadığından A yanlıştır. Aynı antlaşmayla Osmanlı Devleti Avrupalı sayıldığı için C seçeneği metinle çelişir.

  9. Soru 9

    Orta

    Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir kurul tarafından hazırlanan, borçlar ve ticaret gibi alanları düzenleyen ve Osmanlı Devleti'nin ilk medeni kanunu sayılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kanunname-i Âl-i Osman
    • B)Mecelle
    • C)Kanun-i Esasi
    • D)Tanzimat Fermanı
    • E)Takvim-i Vekayi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Mecelle

    Tanzimat Dönemi'nde hazırlanan ve ilk medeni kanun niteliği taşıyan derleme Mecelle'dir. Kanunname-i Âl-i Osman Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde düzenlendiği için A tarih bakımından uymaz. Kanun-i Esasi 1876 tarihli anayasa, Takvim-i Vekayi ise ilk resmî gazete olduğundan hukuk derlemesi olarak nitelendirilemez.

  10. Soru 10

    Zor

    I. Sened-i İttifak'ın imzalanması II. Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi III. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması IV. Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi Yukarıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)I - III - IV - II
    • B)II - I - III - IV
    • C)III - I - II - IV
    • D)I - III - II - IV
    • E)III - II - I - IV
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — I - III - II - IV

    Sened-i İttifak 1808, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması 1826, Tanzimat Fermanı 1839, Islahat Fermanı ise 1856 tarihlidir; doğru sıra I-III-II-IV biçimindedir. Tanzimat'ı Islahat'tan sonraya koyan A seçeneği, iki fermanın sırasını ters çevirdiği için yanlıştır. Sened-i İttifak'ı Vaka-i Hayriye'den sonraya alan C ve E seçenekleri de 1808 ile 1826 arasındaki ilişkiyi bozar.

  11. Soru 11

    Orta

    31 Mart Olayı'nı bastırmak amacıyla Selanik'ten İstanbul'a gönderilen Hareket Ordusu'nun komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mahmut Şevket Paşa
    • B)Enver Paşa
    • C)Mithat Paşa
    • D)Ahmet İzzet Paşa
    • E)Cemal Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mahmut Şevket Paşa

    Hareket Ordusu'nun komutanı Mahmut Şevket Paşa'dır; Mustafa Kemal bu orduda kurmay subay olarak görev almıştır. Mithat Paşa 1876 sürecinin devlet adamı olup 31 Mart Olayı'ndan çok önce görevden uzaklaştırıldığından C seçeneği yanlıştır. Enver ve Cemal paşalar ise İttihat ve Terakki'nin ileri gelenleri olmakla birlikte bu ordunun komutanı değildir.

  12. Soru 12

    Orta

    Tanzimat Fermanı'nda vergilerin kişilerin gelirine göre toplanacağı ve askerlik hizmetinin belirli bir düzene bağlanacağı belirtilmiştir. Bu düzenlemelerle ulaşılmak istenen amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halk üzerindeki keyfî uygulamaları önlemek
    • B)Gayrimüslimleri askerlikten tümüyle muaf tutmak
    • C)Ayanların vergi toplama yetkisini genişletmek
    • D)Yabancı tüccarlara yeni ayrıcalıklar tanımak
    • E)Tımar sistemini yeniden yürürlüğe koymak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Halk üzerindeki keyfî uygulamaları önlemek

    Verginin gelire göre alınması ve askerliğin kurala bağlanması, halkın keyfî uygulamalar karşısında korunmasını amaçlar. Ferman ayanların değil merkezin denetimini güçlendirdiğinden C seçeneği amaçla çelişir. Tımar sistemi II. Mahmut Dönemi'nde kaldırılmış olduğu için E seçeneği de Tanzimat'ın hedefleri arasında gösterilemez.

  13. Soru 13

    Kolay

    Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı'nın ikisinin de ilan edildiği padişah dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)II. Mahmut
    • B)Abdülaziz
    • C)II. Abdülhamit
    • D)Abdülmecit
    • E)V. Murat
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Abdülmecit

    Tanzimat Fermanı 1839'da, Islahat Fermanı ise 1856'da Abdülmecit Dönemi'nde ilan edilmiştir. II. Mahmut 1839'da ölmüş ve fermanı oğlu Abdülmecit ilan ettiği için A yanlıştır. II. Abdülhamit Dönemi'nde Kanun-i Esasi yürürlüğe girmiş, V. Murat ise çok kısa süre tahtta kalmıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde telgraf hattının kullanılmaya başlanması hangi savaş sırasında gerçekleşmiştir?

    • A)Kırım Savaşı
    • B)1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı
    • C)Trablusgarp Savaşı
    • D)I. Balkan Savaşı
    • E)Nizip Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kırım Savaşı

    Telgraf, Osmanlı Devleti'nde ilk kez Kırım Savaşı sırasında cephe ile İstanbul arasında haberleşmeyi sağlamak amacıyla kullanılmıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ve Balkan Savaşları daha sonraki tarihlere ait olduğundan B ve D seçenekleri yanlıştır. Nizip Savaşı 1839'da yapıldığı için telgrafın kullanımından öncedir.

  15. Soru 15

    Zor

    Islahat Fermanı ile gayrimüslimlere geniş haklar tanınmasına rağmen Balkanlardaki ayaklanmalar sona ermemiştir. Bu duruma bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Fermanın Avrupa devletlerince desteklenmediği
    • B)Gayrimüslimlerin ferman hükümlerinden habersiz olduğu
    • C)Azınlıkların asıl hedefinin bağımsızlık olduğu
    • D)Fermanın hiçbir hükmünün uygulanmadığı
    • E)Ferman ile Müslümanlara ayrıcalık tanındığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Azınlıkların asıl hedefinin bağımsızlık olduğu

    Hakların genişletilmesine rağmen isyanların sürmesi, azınlıkların amacının haklarını artırmak değil bağımsız devlet kurmak olduğunu gösterir. Ferman Avrupa devletlerinin beklentileri gözetilerek hazırlandığından A seçeneği bilgiyle çelişir. Ferman Müslümanlarla gayrimüslimleri eşit saymayı esas aldığı için E seçeneği de fermanın içeriğine aykırıdır.

Sponsorlu