KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasal Kavramlar ve Anayasa Tarihi — Test 2

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasal Kavramlar ve Anayasa Tarihi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 120 soru kitap sırasına göre 8 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay8 orta4 zor

  1. Soru 1

    Orta

    "Egemenlik kayıtsız şartsız Milletindir" biçimindeki anayasal kural, öncelikle hangi ilkenin ifadesidir?

    • A)Kuvvetler ayrılığı ilkesinin
    • B)Millî egemenlik ilkesinin
    • C)Hukuk devleti ilkesinin
    • D)Sosyal devlet ilkesinin
    • E)İdarenin bütünlüğü ilkesinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Millî egemenlik ilkesinin

    Bu kural, egemenliğin kaynağının millet olduğunu ve hiçbir kişi ya da zümreye ait olamayacağını belirten millî egemenlik ilkesini ifade eder. Kuvvetler ayrılığı egemenliğin kaynağını değil, kullanılmasının organlar arasında paylaştırılmasını düzenler; bu nedenle kuralın doğrudan karşılığı değildir.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi üniter devletin özelliklerinden biri değildir?

    • A)Alt birimlerin kendi anayasalarını yapabilmesi
    • B)Ülke genelinde tek bir yasama organının bulunması
    • C)Tek bir yargı düzeninin geçerli olması
    • D)Tek bir vatandaşlık bağının bulunması
    • E)Ülkenin yalnızca idari bakımdan birimlere ayrılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Alt birimlerin kendi anayasalarını yapabilmesi

    Üniter devlette egemenlik tektir; tek yasama, tek yargı ve tek vatandaşlık vardır, ülke yalnızca idari bakımdan bölünür. Alt birimlerin kendi anayasalarını yapabilmesi federal devlete özgü bir yetkidir ve üniter yapıyla bağdaşmaz.

  3. Soru 3

    Orta

    İki ayrı devletin, hukuk düzenlerini ve organlarını ayrı tutmakla birlikte veraset kuralları gereği aynı hükümdarın yönetimi altında birleşmesiyle oluşan bileşik devlet biçimi hangisidir?

    • A)Hakiki (gerçek) birlik
    • B)Federasyon
    • C)Konfederasyon
    • D)Üniter devlet
    • E)Kişisel birlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kişisel birlik

    Kişisel birlikte bağ yalnızca hükümdarın şahsında kurulur; devletlerin iç hukuk düzenleri, organları ve dış politikaları ayrı kalır. Hakiki birlikte ise hükümdarın yanı sıra dış politika, savunma gibi bazı organlar da ortaklaşır; bu nedenle iki biçim birbirinden ayrılır.

  4. Soru 4

    Orta

    Bir üniter devlette yerel yönetimlerin görev ve gelirlerinin genişletilmesi, devletin yapısı bakımından hangi sonucu doğurur?

    • A)Devletin üniter niteliği korunur, idari yetkiler genişler
    • B)Devlet federal bir yapıya dönüşmüş olur
    • C)Ülkede birden çok egemenliğin ortaya çıkması kaçınılmaz olur
    • D)Yerel birimler kanun yapma yetkisi kazanır
    • E)Devletin konfederasyona dönüşmesi zorunlu hâle gelir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devletin üniter niteliği korunur, idari yetkiler genişler

    Yerinden yönetimin güçlendirilmesi idari bir tercihtir; yasama ve yargı birliği ile tek egemenlik sürdüğü sürece devlet üniter kalır. Federalleşme ise alt birimlere anayasal düzeyde yasama yetkisi verilmesini gerektirdiğinden, yalnızca yerel yetkilerin artırılması federal yapı doğurmaz.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi mutlak monarşinin özelliklerinden biridir?

    • A)Yasama yetkisinin halkın seçtiği meclise ait olması
    • B)Devlet başkanının beş yıllığına seçilmesi
    • C)Hükümdarın yetkilerinin parlamento tarafından denetlenmesi
    • D)Hükümdarın yetkilerini sınırlayan bir anayasanın olmaması
    • E)Egemenliğin kaynağının millet olarak kabul edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hükümdarın yetkilerini sınırlayan bir anayasanın olmaması

    Mutlak monarşide hükümdarın yetkileri anayasa ya da temsilî bir organla sınırlandırılmamıştır ve egemenlik hükümdarın şahsında toplanır. Seçilmiş meclisin yasama yetkisine sahip olması ve hükümdarın denetlenmesi meşruti monarşinin özellikleridir.

  6. Soru 6

    Orta

    Devletin insan topluluğu unsuru ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Ülkede bulunan yabancıları da vatandaş sayan bir kavramdır
    • B)Topluluğun tek bir dine mensup olmasını zorunlu kılar
    • C)Nüfusun belirli bir sayının üzerinde olmasını hukuken şart koşar
    • D)Devletin ülkesiyle hiçbir bağlantısı bulunmayan soyut bir kavramdır
    • E)Devlete vatandaşlık bağıyla bağlı insanların oluşturduğu topluluktur
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devlete vatandaşlık bağıyla bağlı insanların oluşturduğu topluluktur

    İnsan topluluğu unsuru, devletle vatandaşlık bağı kurmuş ve ülke üzerinde sürekli yaşayan insan topluluğunu anlatır. Ülkede geçici olarak bulunan yabancılar bu unsura dâhil değildir; ayrıca devlet olmak için belirli bir nüfus sayısı ya da din birliği hukuken aranmaz.

  7. Soru 7

    Zor

    Bağımsızlığını yeni kazanan bir topluluk, belirli sınırları olan bir toprak parçasına ve sürekli yaşayan bir halka sahiptir; ancak bu toprak üzerinde emretme ve zor kullanma yetkisini başka bir devletin onayıyla kullanabilmektedir. Bu durumda eksik olan unsur hangisidir?

    • A)Ülke
    • B)İnsan topluluğu
    • C)Vatandaşlık bağı
    • D)Yerleşiklik
    • E)Egemenlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Egemenlik

    Ülke ve insan topluluğu mevcut olsa bile, emretme gücünün başka bir devletin iradesine bağlı olması egemenliğin bulunmadığını gösterir; egemenlik hem içeride üstünlük hem de dışarıya karşı bağımsızlık demektir. Ülke ve insan topluluğu unsurları soruda açıkça var olduğundan bu seçenekler yanlıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Yönetim biçimleri, siyasal iktidarın kaç kişinin elinde toplandığına göre sınıflandırıldığında hangi eşleştirme doğrudur?

    • A)Bir kişi - oligarşi, azınlık - monarşi, halkın tamamı - teokrasi
    • B)Bir kişi - demokrasi, azınlık - teokrasi, halkın tamamı - monarşi
    • C)Bir kişi - teokrasi, azınlık - demokrasi, halkın tamamı - oligarşi
    • D)Bir kişi - monarşi, azınlık - oligarşi, halkın tamamı - demokrasi
    • E)Bir kişi - monarşi, azınlık - demokrasi, halkın tamamı - oligarşi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bir kişi - monarşi, azınlık - oligarşi, halkın tamamı - demokrasi

    Klasik sınıflandırmada iktidar tek kişide toplanırsa monarşi, belirli bir azınlıkta toplanırsa oligarşi, halkın tamamına dayanırsa demokrasi söz konusudur. Diğer seçeneklerde kavramlar yer değiştirmiştir; örneğin demokrasinin azınlık yönetimiyle eşleştirilmesi tanım gereği yanlıştır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi egemenliğin nitelikleri arasında gösterilemez?

    • A)Devredilemez ve vazgeçilemez nitelikte olması
    • B)Belirli bir süreyle sınırlı olması
    • C)Bölünmez ve parçalanamaz nitelikte olması
    • D)En üstün ve nihai güç olması
    • E)Kesintisiz biçimde sürekli olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Belirli bir süreyle sınırlı olması

    Egemenlik; üstün, bölünmez, devredilemez ve sürekli bir güç olarak tanımlanır. Egemenliğin belirli bir süreyle sınırlı olması bu niteliklerle bağdaşmaz; süreyle sınırlı olan, egemenliği millet adına kullanan organların görev süreleridir.

  10. Soru 10

    Zor

    Tarihte, aralarındaki antlaşmayı sona erdirerek birlikten ayrılabilen ve dış ilişkilerini kendileri yürütebilen egemen devletlerin oluşturduğu birliklere rastlanmıştır. Bu birlikler hangi kategoriye girer?

    • A)Konfederasyona
    • B)Federasyona
    • C)Üniter devlete
    • D)Bölgeli devlete
    • E)Kişisel birliğe
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Konfederasyona

    Üyelerin egemenliklerini, dış ilişkilerini ve ayrılma haklarını koruduğu birlikler konfederasyon olarak nitelenir; bağ uluslararası antlaşmaya dayanır. Federasyonda federe birimlerin ayrılma hakkı ve dış egemenliği bulunmadığından bu seçenek yanlıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Türkiye'de cumhuriyetin ilan edildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)23 Nisan 1920
    • B)20 Ocak 1921
    • C)1 Kasım 1922
    • D)3 Mart 1924
    • E)29 Ekim 1923
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 29 Ekim 1923

    Cumhuriyet, 29 Ekim 1923'te 1921 Anayasası'nda yapılan değişiklikle ilan edilmiştir. 23 Nisan 1920 TBMM'nin açılışı, 1 Kasım 1922 saltanatın kaldırılması, 3 Mart 1924 ise hilafetin kaldırılması tarihidir; bunlar cumhuriyetin ilanı değildir.

  12. Soru 12

    Orta

    Federal devlet ile üniter devlet karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yalnızca federal devlet için geçerlidir?

    • A)Devletin tek bir uluslararası hukuk kişiliğine sahip olması
    • B)Yasama yetkisinin anayasayla federe birimlerle paylaşılması
    • C)Ülke üzerinde tek bir egemenliğin bulunması
    • D)Ülkenin idari birimlere ayrılmış olması
    • E)Merkezî bir yürütme organının bulunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yasama yetkisinin anayasayla federe birimlerle paylaşılması

    Federal devletin ayırt edici yanı, yasama yetkisinin anayasayla merkez ve federe birimler arasında paylaştırılmasıdır. Tek uluslararası kişilik, idari birimlere ayrılma ve merkezî yürütme her iki devlet biçiminde de görülebildiği için ayırt edici ölçüt olamaz.

  13. Soru 13

    Orta

    Bir ülkede devlet başkanı seçimle belirlenmekte, ancak tek bir siyasi partiye izin verilmekte ve muhalefet yasaklanmaktadır. Bu ülke için hangisi söylenebilir?

    • A)Yönetim biçimi monarşidir ve demokratiktir
    • B)Yönetim biçimi cumhuriyettir ve zorunlu olarak demokratiktir
    • C)Yönetim biçimi cumhuriyettir, ancak demokratik değildir
    • D)Devlet biçimi konfederasyondur
    • E)Devlet biçimi federasyondur
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yönetim biçimi cumhuriyettir, ancak demokratik değildir

    Devlet başkanının seçimle gelmesi yönetim biçiminin cumhuriyet olduğunu gösterir; ancak çoğulculuk ve muhalefet özgürlüğü bulunmadığından rejim demokratik sayılmaz. Devlet biçimine (federal, konfederal) ilişkin seçenekler ise soruda verilen bilgilerle desteklenmemektedir.

  14. Soru 14

    Zor

    Egemenliğin kullanılışı bakımından, bir devlette egemenliğin millet adına yetkili organlarca kullanılması ilkesi benimsenmişse aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Egemenlik yetkiyi kullanan organlara devredilmiş olur
    • B)Millet egemenliğin sahibi olmaktan çıkar
    • C)Egemenlik bölünerek organlar arasında paylaştırılmış olur
    • D)Egemenliğin sahibi millettir; organlar yalnızca kullanır
    • E)Egemenliğin kaynağı organların iradesine dönüşür
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Egemenliğin sahibi millettir; organlar yalnızca kullanır

    Millî egemenlik anlayışında egemenliğin sahibi millettir; anayasal organlar egemenliği millet adına ve anayasadan aldıkları yetkiyle kullanır, sahipliği devralmaz. Egemenliğin devredilmesi ya da bölünmesi, onun devredilemez ve bölünmez niteliğine aykırı olduğundan diğer seçenekler yanlıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki devlet biçimi - özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Üniter devlet - tek yasama organının bulunması
    • B)Federal devlet - federe birimlerin kendi anayasalarının bulunması
    • C)Konfederasyon - birliğin uluslararası antlaşmayla kurulması
    • D)Konfederasyon - üye devletlerin ayrı ayrı egemenliğinin sona ermesi
    • E)Üniter devlet - ülkenin idari bakımdan bölümlere ayrılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Konfederasyon - üye devletlerin ayrı ayrı egemenliğinin sona ermesi

    Konfederasyonda üye devletler egemenliklerini korur; egemenliğin sona ermesi konfederasyonun tanımına aykırıdır ve bu eşleştirme yanlıştır. Diğer eşleştirmeler doğrudur: üniter devlette tek yasama vardır, federal devlette federe anayasalar bulunur ve konfederasyon uluslararası antlaşmayla kurulur.

Sponsorlu